Đội tìm kiếm đã phát hiện xác chiếc máy bay Pan Am Clipper Endeavor dưới đáy Đại Tây Dương ở độ sâu khoảng 610 mét, khép lại bí ẩn kéo dài 74 năm kể từ vụ tai nạn năm 1952 khiến 52 người thiệt mạng. Phát hiện này được thực hiện bởi Tổ chức Air/Sea Heritage Foundation phối hợp với chương trình 'Expedition Unknown' của kênh Discovery, sử dụng sóng siêu âm độ phân giải cao và thiết bị lặn không người lái.
Phát hiện xác máy bay dưới đáy đại dương
Vào ngày 2 tháng 6, đội tìm kiếm đã xác định vị trí chiếc Douglas DC-4 bị gãy làm hai phần dưới đáy biển. Các hình ảnh quét cho thấy rõ logo cánh chim của Pan American và tên máy bay vẫn còn đọc được. Ông Russ Matthews, chủ tịch kiêm đồng sáng lập Tổ chức Air/Sea Heritage Foundation, chia sẻ: 'Tất cả chúng tôi đều bàng hoàng và vui mừng khôn xiết trước phát hiện này, nhưng cũng vô cùng kính cẩn khi nhớ lại những gì đã xảy ra.'
Một tàu nghiên cứu sở hữu hệ thống sóng siêu âm tiên tiến đã tình cờ đi qua khu vực tìm kiếm và dừng lại 48 giờ để hỗ trợ. Ông Josh Gates, người dẫn chương trình 'Expedition Unknown', cho biết: 'Thiết bị đã lặn xuống trong khoảng 30 giờ và quét đáy biển, khi trở lại mặt nước, hình ảnh xác máy bay đã xuất hiện ngay ở đó.'
Thảm kịch năm 1952 và những cải cách an toàn
Ngày 11 tháng 4 năm 1952, chiếc máy bay trên hành trình đến New York bị hỏng cả hai động cơ bên phải ngay sau khi cất cánh từ Puerto Rico, buộc phi công phải hạ cánh khẩn cấp xuống nước. Dù tất cả 64 hành khách và 5 thành viên phi hành đoàn sống sót sau cú va chạm, chỉ 17 người được giải cứu do máy bay chìm trong chưa đầy ba phút. Sự hỗn loạn xảy ra vì không có hướng dẫn an toàn, rào cản ngôn ngữ và thiếu quy trình sơ tán.
Vụ tai nạn đã thúc đẩy Cục Hàng không Dân dụng (tiền thân của FAA) đề xuất các sửa đổi quy định, bao gồm hướng dẫn trước chuyến bay về áo phao, phao cứu sinh và cửa thoát hiểm. Ông Doug Miller từ Tổ chức Lịch sử Pan Am nhận xét: 'Việc phi hành đoàn xác lập vị trí quyền lực trước chuyến bay sẽ giúp nhiệm vụ và thông điệp của họ hiệu quả hơn khi thời khắc quan trọng đến.'
Kế hoạch tương lai và tưởng niệm
Không có kế hoạch thu hồi xác máy bay hay làm xáo trộn khu vực, vì đây là phần mộ của các nạn nhân. Tổ chức Air/Sea Heritage Foundation đang làm việc với chính quyền Puerto Rico để bảo vệ khu vực và vận động xây dựng đài tưởng niệm. Hai người sống sót còn sống – một cụ bà 102 tuổi từng là y tá và một em bé được cứu hộ – đã được liên hệ và bày tỏ xúc động. Kênh Discovery dự kiến phát sóng tập phim 'Expedition Unknown' về phát hiện này vào cuối năm.
