Trong một vụ kiện kéo dài nhiều năm, Apple đã thất bại trong việc ngăn chặn một công ty thời trang Italy sử dụng tên 'Steve Jobs' làm thương hiệu. Hai anh em nhà thiết kế Vincenzo Barbato và Giacomo Barbato đã đăng ký thành công nhãn hiệu này tại Italy và châu Âu từ năm 2012, khai thác lỗ hổng pháp lý khi Apple chưa đăng ký bảo hộ tên của nhà đồng sáng lập trong lĩnh vực thời trang.
Phát hiện lỗ hổng và đăng ký thương hiệu
Năm 2012, Vincenzo và Giacomo Barbato quyết định thành lập một thương hiệu thời trang mới. Trong quá trình tìm kiếm tên gọi, họ phát hiện Apple đã đăng ký bảo hộ hàng loạt nhãn hiệu như Apple, iPhone, iPad hay Mac, nhưng lại chưa từng đăng ký nhãn hiệu 'Steve Jobs' trong lĩnh vực thời trang. Nhận thấy cơ hội, hai anh em nhanh chóng nộp hồ sơ đăng ký thương hiệu Steve Jobs tại Italy và nhiều quốc gia châu Âu. Theo chia sẻ của họ, việc lựa chọn cái tên này không nhằm 'ăn theo' Apple mà xuất phát từ sự ngưỡng mộ dành cho Steve Jobs – người mà họ gọi là 'nhà đổi mới xuất sắc nhất'. Sau khi hoàn tất thủ tục pháp lý, thương hiệu Steve Jobs chính thức ra đời, kinh doanh các sản phẩm như áo thun, quần jeans, túi xách và phụ kiện theo phong cách Made in Italy.
Logo gây tranh cãi và thất bại của Apple
Điểm mấu chốt dẫn đến vụ kiện là logo của thương hiệu. Hai anh em Barbato thiết kế chữ J theo hình dáng giống một quả táo, có phần lá phía trên và hai vết cắn ở hai bên, khiến nhiều người liên tưởng đến logo quả táo cắn dở của Apple. Apple cho rằng thiết kế này dễ gây nhầm lẫn và yêu cầu cơ quan sở hữu trí tuệ từ chối đăng ký. Tuy nhiên, sau nhiều năm tranh chấp, cơ quan sở hữu trí tuệ của Liên minh châu Âu và các tòa án liên quan đều phán quyết có lợi cho anh em Barbato. Một trong những lập luận then chốt là logo của Steve Jobs thực chất là chữ J, không phải hình quả táo. Theo lập luận này, chữ J vốn không phải một vật thể có thể bị 'cắn', do đó phần khuyết trên logo không thể mặc nhiên bị xem là sao chép biểu tượng của Apple. Kết quả, Apple không thể ngăn cản thương hiệu Steve Jobs tiếp tục tồn tại.
Nguyên tắc pháp lý và khoảng trống bảo hộ
Vụ việc cho thấy một nguyên tắc quan trọng trong luật sở hữu trí tuệ: quyền bảo hộ nhãn hiệu được phân chia theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ. Việc một doanh nghiệp sở hữu thương hiệu nổi tiếng ở lĩnh vực này không đồng nghĩa họ mặc nhiên nắm quyền sử dụng tên gọi đó ở mọi lĩnh vực khác. Chính khoảng trống trong việc đăng ký bảo hộ đã khiến Apple không thể giành lại quyền sử dụng tên Steve Jobs trong ngành thời trang.
Tham vọng mở rộng sang smartphone
Không dừng ở quần áo, hai anh em Barbato từng công bố kế hoạch sản xuất máy tính bảng và smartphone mang thương hiệu Steve Jobs, chạy hệ điều hành Android vào năm 2018. Ý tưởng một chiếc điện thoại mang tên Steve Jobs nhưng hoàn toàn không liên quan đến Apple gây xôn xao dư luận. Dù kế hoạch không tạo được tiếng vang lớn và thương hiệu hiện vẫn chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực thời trang, câu chuyện pháp lý phía sau thường xuyên được nhắc lại như một trong những vụ việc đặc biệt nhất liên quan đến sở hữu trí tuệ. Nó trở thành ví dụ điển hình cho thấy ngay cả những tập đoàn công nghệ quyền lực nhất thế giới cũng có thể đối mặt với những 'khoảng trống' pháp lý nếu không kịp thời đăng ký bảo hộ nhãn hiệu ở các lĩnh vực liên quan.
