Công an tỉnh Lai Châu vừa phá thành công chuyên án, bắt giữ nhóm lừa đảo xuyên quốc gia với hơn 40 đối tượng, chiếm đoạt tài sản của hơn 1.000 bị hại ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.
Thủ đoạn lừa đảo qua VNeID và mã QR giả
Từ khoảng tháng 4.2026, các đối tượng đã lợi dụng chủ trương miễn học phí, hỗ trợ bảo hiểm y tế đối với học sinh tiểu học, THCS và THPT để xây dựng kịch bản lừa đảo, nhắm trực tiếp vào phụ huynh và học sinh.
Lực lượng chức năng phát hiện Hà Văn Hiếu, 23 tuổi, trú xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang có nhiều dấu hiệu bất minh về tài chính, hành tung bí ẩn, nghi giữ vai trò cầm đầu. Nhóm của Hiếu phần lớn là người Việt Nam, thuê nhà tại xã Tonpheung, tỉnh Bokeo, Lào, lắp đặt hệ thống máy tính và thiết bị viễn thông để tổ chức lừa đảo qua mạng dưới vỏ bọc nhân viên bảo hiểm.
Quy trình lừa đảo 3 bước tinh vi
Hằng ngày, các đối tượng sử dụng tổng đài ảo, gọi điện theo dữ liệu có sẵn về học sinh và phụ huynh. Chúng thông báo người nghe phải cập nhật thông tin trên ứng dụng VNeID, liên kết tài khoản an sinh xã hội, bảo hiểm y tế với tài khoản ngân hàng của phụ huynh. Sau khi tạo được lòng tin, các đối tượng gửi mã QR giả, giới thiệu là "mã hồ sơ" và yêu cầu bị hại quét để hoàn tất việc liên kết. Thực chất, thao tác này giúp chúng chiếm quyền truy cập hoặc thực hiện giao dịch, qua đó chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng của nạn nhân.
Theo lời khai ban đầu, các đối tượng thực hiện hành vi lừa đảo qua 3 bước. Đầu tiên, đối tượng tuyến đầu gọi điện cho phụ huynh, thông báo phải mang căn cước công dân của con đến UBND xã, phường để cập nhật tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID. Chúng đồng thời cho biết sau khi hoàn tất cập nhật, sẽ có "nhân viên bảo hiểm" liên hệ để cung cấp mã xác nhận.
Tiếp đó, đối tượng sử dụng Zalo kết bạn với phụ huynh, sau đó hướng dẫn thực hiện các thao tác trên điện thoại. Nạn nhân được yêu cầu dùng một thiết bị khác để gọi video, quay camera vào màn hình điện thoại đang mở ứng dụng VNeID, mục "An sinh xã hội" và ứng dụng ngân hàng. Thông qua cuộc gọi video, các đối tượng quan sát số dư trong tài khoản ngân hàng của nạn nhân để tạo mã QR với số tiền tương ứng. Sau đó, chúng gửi mã QR, yêu cầu nạn nhân quét bằng ứng dụng ngân hàng với lý do "liên kết bảo hiểm y tế với tài khoản ngân hàng" và nhập mã OTP để xác nhận.
Cuối cùng, đối tượng yêu cầu nạn nhân dùng căn cước công dân che camera điện thoại với lý do "đồng bộ dữ liệu". Thực chất, đây là thủ đoạn nhằm khiến nạn nhân không nhìn thấy nội dung giao dịch chuyển tiền đang hiển thị trên màn hình. Khi nạn nhân bấm xác nhận, tiền trong tài khoản sẽ được chuyển sang tài khoản do nhóm lừa đảo kiểm soát.
Kết quả đột kích và tang vật thu giữ
Từ đầu tháng 6.2026 đến khi bị bắt, nhóm đối tượng đã lừa hơn 1.000 bị hại tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, chiếm đoạt tổng số tiền trên 5 tỉ đồng. Từ ngày 13 - 20.7, Công an tỉnh Lai Châu đã có 3 tổ công tác với tổng số 20 cán bộ, gồm lãnh đạo cấp phòng, điều tra viên, cán bộ các phòng nghiệp vụ và Công an các xã, phường liên quan sang Lào phối hợp đấu tranh chuyên án, truy bắt các đối tượng.
Trong 2 ngày 19 - 20.7, công an đã đồng loạt đột kích địa điểm hoạt động của đường dây tại xã Tonpheung. Công an đã bắt giữ 40 đối tượng người Việt Nam; thu giữ 56 điện thoại di động, 49 máy vi tính được sử dụng vào hoạt động phạm tội cùng nhiều đồ vật, tài liệu liên quan. Trong số những đối tượng bị bắt giữ có nhiều đối tượng từng có tiền án, một đối tượng đang bị truy nã và 16 đối tượng có kết quả dương tính với ma túy.
