Nghị định 173/2026 về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7, bổ sung nhiều quy định mới nhằm siết chặt hoạt động bán hàng đa cấp. Trong đó, đáng chú ý là quy định cấm doanh nghiệp ký hợp đồng với cán bộ, công chức; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng; sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp và công nhân công an.
Đối tượng không được tham gia bán hàng đa cấp
Theo Nghị định 173/2026, doanh nghiệp bán hàng đa cấp không được ký hợp đồng với các nhóm đối tượng sau:
- Người đang chấp hành hình phạt tù hoặc có tiền án về các tội liên quan đến sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, quảng cáo gian dối và vi phạm quy định về kinh doanh đa cấp.
- Người nước ngoài không có giấy phép lao động hợp lệ tại Việt Nam (trừ trường hợp được miễn theo quy định).
- Người từng bị xử phạt về hành vi vi phạm quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hoặc bán hàng đa cấp mà chưa hết thời hạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính.
- Cán bộ, công chức; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng; sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp và công nhân công an.
- Cá nhân từng là chủ sở hữu, thành viên góp vốn, cổ đông, người đại diện theo pháp luật hoặc người quản lý của doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động.
Siết chặt mô hình đa cấp biến tướng
Nghị định 173/2026 tiếp tục cấm nhiều mô hình đa cấp biến tướng như trả thưởng chủ yếu từ việc tuyển dụng người tham gia mới, duy trì nhiều vị trí kinh doanh hay mua bán, chuyển nhượng mạng lưới trái quy định. Điều này nhằm ngăn chặn các hoạt động lừa đảo dưới vỏ bọc bán hàng đa cấp.
Nâng cao điều kiện hoạt động cho doanh nghiệp
Nghị định yêu cầu doanh nghiệp bán hàng đa cấp phải có hệ thống công nghệ thông tin quản lý mạng lưới, thực hiện ký quỹ, xây dựng hợp đồng, quy tắc hoạt động, kế hoạch trả thưởng và chương trình đào tạo minh bạch. Các thủ tục hành chính được đẩy mạnh thực hiện trên môi trường điện tử, cho phép nộp hồ sơ trực tuyến, sử dụng chữ ký số và trả kết quả điện tử, góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Tăng cường quản lý tại địa phương
Nghị định tăng cường quản lý hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương thông qua cơ chế xác nhận đăng ký hoạt động, quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp và đầu mối tại địa phương, đồng thời bổ sung các trường hợp thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động, chấm dứt hoạt động và trách nhiệm giải quyết quyền lợi của người tham gia. Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã bị thu hồi giấy phép hoạt động.
