Sau một năm triển khai sắp xếp mạng lưới trường lớp theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cả nước đã giảm 586 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập và cắt giảm 709 vị trí lãnh đạo quản lý. Ngoài ra, 34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành phê duyệt phương án sắp xếp mạng lưới trường lớp theo đúng tiến độ.
Kế hoạch thí điểm và nhân rộng
Theo kế hoạch, việc thí điểm sắp xếp mạng lưới trường lớp sẽ được triển khai tại 15 tỉnh, thành phố trước tháng 12/2026, sau đó dự kiến nhân rộng trên toàn quốc trong quý I/2027.
Thông tin này được ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông, nêu tại cuộc họp giữa Bộ GD&ĐT với giám đốc các sở GD&ĐT về việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đối tượng tinh gọn và tác động
Theo Bộ GD&ĐT, việc tinh gọn tập trung chủ yếu vào các trường có quy mô nhỏ, hoạt động phân tán, hiệu quả thấp; các điểm trường lẻ không đáp ứng tiêu chuẩn tối thiểu và các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên có chức năng, nhiệm vụ chồng chéo trên cùng địa bàn.
Nhìn chung, quá trình sắp xếp không ảnh hưởng đến hoạt động dạy học, không làm gián đoạn việc học của học sinh và cơ bản giữ ổn định hệ thống giáo dục mầm non, phổ thông trên phạm vi cả nước.
Việc sắp xếp cũng giúp giảm đáng kể đầu mối quản lý, từng bước khắc phục tình trạng trường học quy mô nhỏ, phân tán, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất và nguồn lực đầu tư. Mạng lưới trường lớp sau sắp xếp tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc bố trí đội ngũ giáo viên, duy trì ổn định hệ thống giáo dục và bảo đảm quyền học tập của học sinh.
Những bất cập và khó khăn
Tuy nhiên, ông Thái Văn Tài cho biết việc sắp xếp tại một số địa phương vẫn còn những bất cập, chưa thực sự phù hợp với không gian phát triển và quy mô dân số của các đơn vị hành chính cấp xã sau sắp xếp.
Tại cuộc họp, Giám đốc Sở GD&ĐT Quảng Ninh Nguyễn Thị Thúy cho biết địa phương đã rà soát toàn bộ mạng lưới trường lớp và xây dựng 6 nguyên tắc để triển khai, gồm: Bảo đảm tinh gọn bộ máy; nâng cao chất lượng quản lý và đủ giáo viên; duy trì ổn định việc dạy học; bảo đảm đầy đủ chế độ, chính sách cho học sinh, giáo viên; không chia cắt các trường trên cùng địa bàn và ưu tiên sắp xếp các trường cùng cấp học.
Sau một năm thực hiện, Quảng Ninh đã giảm 280 trong tổng số 570 trường học và cắt giảm 825 cán bộ quản lý giáo dục.
Theo bà Thúy, quá trình sắp xếp bước đầu phát sinh một số khó khăn, song đây cũng là cơ hội để nâng cao chất lượng đội ngũ quản lý và giáo viên, mang lại hiệu quả lâu dài cho ngành giáo dục.
Đề xuất từ các địa phương
Lạng Sơn là một trong những địa phương sẵn sàng tham gia giai đoạn thí điểm tiếp theo. Giám đốc Sở GD&ĐT Hoàng Quốc Tuấn cho rằng việc sắp xếp cần đi kèm chính sách phù hợp cho giáo viên để vừa tinh gọn bộ máy, vừa giải quyết tình trạng thiếu giáo viên tại địa phương. Ông cũng đề xuất tăng cường vai trò quản lý của chính quyền cấp xã trong mô hình mới.
Tại Hà Nội, ngành giáo dục đang triển khai đề án sắp xếp theo hai hướng là sáp nhập các cơ sở giáo dục cùng cấp học hoặc xây dựng mô hình trường liên cấp để giải quyết tình trạng thiếu trường, thiếu giáo viên. Theo Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền, mỗi đơn vị sau sắp xếp sẽ không hợp nhất quá ba cơ sở giáo dục nhằm bảo đảm chất lượng quản lý.
