Chính phủ vừa chính thức áp dụng khung chế tài mới nghiêm khắc hơn đối với các vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hôn nhân gia đình và thi hành án dân sự, đặc biệt siết chặt hoạt động công chứng. Hiệu lực của Nghị định 109/2026 bắt đầu từ ngày 18/5, mang đến những thay đổi lớn mang tính bước ngoặt nhằm chấn chỉnh hoạt động của các tổ chức hành nghề công chứng và bảo vệ quyền lợi cho người dân.
Những hành vi vi phạm và mức phạt cụ thể
Không chụp ảnh khách hàng khi ký hồ sơ: Phạt đến 10 triệu đồng
Theo Điều 14 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, hành vi vi phạm quy định liên quan đến hoạt động công chứng sẽ bị xử phạt như sau:
- Phạt tiền từ 7.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi: không chụp ảnh khách hàng khi ký hồ sơ;...
Dịch không chính xác với giấy tờ, văn bản cần dịch: Phạt đến 15 triệu đồng
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi dịch không chính xác nội dung giấy tờ, văn bản cần dịch.
Yêu cầu công chứng giao dịch giả tạo: Phạt đến 30 triệu đồng
- Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi yêu cầu công chứng giao dịch giả tạo.
Chiếm đoạt, hủy hoại văn bản công chứng: Phạt đến 40 triệu đồng
- Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với các hành vi: (i) Cá nhân không phải là công chứng viên, tổ chức không phải là tổ chức hành nghề công chứng thực hiện một trong các hành vi: đầu tư toàn bộ, góp vốn, nhận góp vốn, liên kết, hợp tác chia lợi nhuận trong hoạt động công chứng; cung cấp dịch vụ công chứng; đặt tên tổ chức, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, treo biển quảng cáo hoặc thực hiện hành vi quảng cáo khác có nội dung cung cấp dịch vụ công chứng hoặc nội dung dịch vụ gây nhầm lẫn với dịch vụ công chứng; (ii) Không phải là tổ chức hành nghề công chứng mà thực hiện hoạt động của tổ chức hành nghề công chứng dưới bất kỳ hình thức nào; (iii) Chiếm đoạt, hủy hoại văn bản công chứng, hồ sơ công chứng của tổ chức hành nghề công chứng mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả
Ngoài phạt tiền, Nghị định còn quy định hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu tang vật là giấy tờ, văn bản bị tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản (1).
Biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm:
- Buộc tổ chức hành nghề công chứng đang lưu trữ hồ sơ công chứng thông báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền, nghĩa vụ liên quan về hành vi vi phạm quy định tại khoản (2), các điểm (i), (ii), (iii) khoản (3).
- Buộc nộp lại bản chính giấy tờ, văn bản bị tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung cho cơ quan, người có thẩm quyền đã cấp giấy tờ, văn bản đó đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản (1), trừ trường hợp bản chính đã bị tịch thu theo quy định tại khoản (5).
- Buộc nộp lại văn bản công chứng, hồ sơ công chứng bị chiếm đoạt quy định tại điểm (iii) khoản (4).
- Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại điểm (i) và (ii) khoản (4).
Người dân cần đặc biệt lưu ý các quy định trên để tránh bị xử phạt khi thực hiện các giao dịch công chứng.
