Nghị Định 58/2026: Cải Cách Mạnh Mẽ Trong Quản Lý Cư Trú Và Căn Cước
Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định số 58/2026/NĐ-CP, mang đến hàng loạt sửa đổi và bổ sung quan trọng liên quan đến các biện pháp thi hành Luật Cư trú và Luật Căn cước. Những quy định mới này sẽ trực tiếp tác động sâu rộng đến quy trình đăng ký, quản lý thường trú và tạm trú của người dân trên toàn quốc, với trọng tâm đặc biệt vào việc đơn giản hóa thủ tục cho người chưa thành niên và tối ưu hóa thời gian xử lý hồ sơ hành chính.
Điểm Mới Nổi Bật Trong Đăng Ký Thường Trú Và Tạm Trú
Khi Nghị định số 58/2026 chính thức có hiệu lực, nhiều thay đổi đáng kể sẽ được áp dụng trong công tác đăng ký cư trú. Người dân có thể thực hiện thủ tục đăng ký thường trú và tạm trú một cách tiện lợi hơn thông qua ứng dụng VNeID, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực hành chính công.
Thủ Tục Đăng Ký Cư Trú Cho Người Chưa Thành Niên: Chi Tiết Và Thuận Lợi
Theo nội dung nghị định mới, việc quản lý cư trú đối với người chưa thành niên được quy định rất cụ thể và chi tiết, nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho công dân. Khi người chưa thành niên đăng ký thường trú hoặc tạm trú tại cùng nơi cư trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp, những người đại diện này sẽ trực tiếp thực hiện kê khai và xác nhận vào tờ khai thay đổi thông tin thay cho con em mình.
Quy định này cũng được áp dụng tương tự trong các trường hợp phức tạp hơn, chẳng hạn như khi nơi đăng ký mới không trùng với nơi thường trú hoặc tạm trú hiện tại của cha mẹ, hoặc khi tòa án có quyết định giao quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cho một cá nhân cụ thể.
Đáng chú ý, pháp luật đặt ra mốc thời gian tối đa là 60 ngày kể từ khi hoàn tất thủ tục đăng ký khai sinh, người đại diện hợp pháp có trách nhiệm bắt buộc phải thực hiện khai báo và đăng ký cư trú cho trẻ. Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, nếu cha mẹ có hộ khẩu nhưng không thực tế sinh sống tại địa chỉ đó, trẻ vẫn được quyền đăng ký thường trú theo hộ khẩu gốc của gia đình.
Nhằm rút gọn thủ tục hành chính và giảm thiểu phiền hà cho người dân, cơ quan chức năng sẽ được miễn khâu kiểm tra, xác minh điều kiện cư trú khi đăng ký cho nhóm trẻ dưới 6 tuổi này tại nơi thường trú hoặc tạm trú của người đại diện. Trong những tình huống cá biệt khi cha mẹ hoàn toàn không có cả nơi thường trú và tạm trú, họ vẫn bắt buộc phải thực hiện việc khai báo thông tin cư trú cho con em mình để đảm bảo quản lý dân cư chặt chẽ.
Rút Ngắn Thời Gian Xóa Đăng Ký Thường Trú: Đảm Bảo Tính Cập Nhật Liên Tục
Nghị định 58/2026 cũng quy định rất chặt chẽ về các mốc thời gian trong việc xóa đăng ký thường trú, nhằm đảm bảo tính cập nhật liên tục và chính xác của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Ngay khi có quyết định hủy bỏ đăng ký thường trú từ cấp có thẩm quyền, cơ quan quản lý chỉ có thời hạn tối đa là 1 ngày để thực hiện việc xóa tên và đồng bộ lên hệ thống quốc gia.
Tương tự, nếu tiếp nhận thông tin phản ánh hợp lệ từ cơ sở dữ liệu về các trường hợp buộc phải xóa thường trú theo quy định của Luật Cư trú, cơ quan chức năng cũng phải hoàn tất việc kiểm tra, xác minh và xóa dữ liệu trong vòng 1 ngày làm việc, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.
Về phía người dân, khi trong hộ gia đình có thành viên thuộc diện phải xóa đăng ký thường trú, đại diện gia đình có trách nhiệm thực hiện thủ tục này trong thời hạn 7 ngày kể từ khi phát sinh sự việc. Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ từ người dân, cơ quan đăng ký cư trú sẽ có 5 ngày làm việc để hoàn tất toàn bộ quy trình xóa đăng ký và cập nhật thông tin lên hệ thống quốc gia, giảm thiểu thời gian chờ đợi không cần thiết.
Quy Trình Và Thời Hạn Xóa Đăng Ký Tạm Trú: Siết Chặt Và Hiệu Quả
Tương tự như thủ tục đối với thường trú, quy trình xóa đăng ký tạm trú cũng được siết chặt đáng kể về mặt thời gian xử lý, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý. Cơ quan quản lý sẽ tiến hành xóa và cập nhật dữ liệu tạm trú ngay trong vòng 1 ngày kể từ khi nhận được quyết định hủy bỏ từ thủ trưởng cấp trên có thẩm quyền.
Mốc thời gian 1 ngày làm việc này cũng được áp dụng nghiêm ngặt cho các trường hợp cơ quan đăng ký cư trú nhận được thông tin thông qua việc kết nối, chia sẻ và đồng bộ dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia hay cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác, đảm bảo sự thống nhất và chính xác trong hệ thống.
Đối với trách nhiệm của người dân, hộ gia đình được cấp biên độ thời gian là 7 ngày kể từ khi phát sinh trường hợp cần xóa đăng ký tạm trú để người đại diện hợp pháp chủ động tiến hành các thủ tục hành chính cần thiết, tạo điều kiện thuận lợi trong việc tuân thủ quy định.
Nghị định 58/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15 tháng 3 năm 2026; riêng quy định về đăng ký cư trú cho người chưa thành niên sẽ được áp dụng từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, theo thông tin từ nguồn tin chính thức.
