Nghị định 185 đã được ban hành nhằm quy định chi tiết tiêu chuẩn của thôn và tổ dân phố dựa trên quy mô số hộ gia đình. Theo đó, tại Hà Nội và TP.HCM, một thôn phải có từ 500 hộ gia đình trở lên, trong khi tổ dân phố cần tối thiểu 700 hộ. Đối với vùng trung du và miền núi phía bắc, thôn yêu cầu từ 150 hộ, còn tổ dân phố từ 300 hộ. Vùng đồng bằng sông Hồng quy định thôn từ 400 hộ và tổ dân phố từ 550 hộ. Tại Bắc Trung bộ, thôn cần 350 hộ, tổ dân phố 450 hộ. Vùng duyên hải Nam Trung bộ và Tây nguyên yêu cầu thôn từ 350 hộ, tổ dân phố từ 500 hộ; riêng các tỉnh Gia Lai, Lâm Đồng và Đắk Lắk có mức thấp hơn: thôn 300 hộ, tổ dân phố 450 hộ. Vùng Đông Nam bộ và đồng bằng sông Cửu Long đều yêu cầu thôn từ 400 hộ, tổ dân phố từ 550 hộ.
Quy định đối với thôn, tổ dân phố có yếu tố đặc thù
Nghị định cũng đề cập đến các trường hợp đặc thù, như địa bàn biên giới, hải đảo xa đất liền, hoặc nơi có địa hình chia cắt phức tạp, biệt lập trên đảo, cù lao, cồn sông. Trong những trường hợp này, quy mô thôn, tổ dân phố có thể thấp hơn mức quy định chung. UBND cấp tỉnh sẽ quy định cụ thể quy mô số hộ gia đình cho các địa bàn đặc thù, phù hợp với điều kiện thực tế. Ngoài ra, thôn, tổ dân phố phải có cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội thiết yếu để phục vụ cộng đồng và ổn định đời sống người dân.
Xử lý khu vực dân cư mới hình thành
Trường hợp khu vực dân cư mới hình thành chưa đủ điều kiện thành lập thôn, tổ dân phố, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ ban hành quyết định ghép cụm dân cư vào thôn, tổ dân phố hiện có để đảm bảo quản lý thuận lợi.
Thẩm quyền thành lập và sắp xếp
HĐND phường, xã, đặc khu có thẩm quyền quyết định thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên tổ dân phố trên địa bàn. Nơi không tổ chức HĐND cấp xã, UBND cấp xã sẽ thực hiện các quyết định này. UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức lấy ý kiến nhân dân về việc thành lập thôn, tổ dân phố bằng hình thức phù hợp, sau đó trình lên HĐND xã.
Quy định về phụ cấp cho người hoạt động không chuyên trách
Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố gồm trưởng thôn/tổ trưởng, bí thư chi bộ, trưởng ban công tác Mặt trận, tối đa 3 người. Ngân sách nhà nước khoán quỹ phụ cấp hàng tháng (bao gồm hỗ trợ bảo hiểm xã hội và y tế) như sau: Đối với thôn từ 700 hộ trở lên, tổ dân phố từ 1.000 hộ trở lên, hoặc thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm quốc phòng, biên giới, hải đảo, quỹ phụ cấp bằng 8,0 lần mức lương cơ sở. Các trường hợp còn lại được khoán quỹ phụ cấp bằng 6,5 lần mức lương cơ sở. Mức phụ cấp cho từng chức danh đảm bảo tương quan hợp lý với lương bậc 1 của chuyên viên.
