"Mỗi lần mở túi ni lông thấy còn xương cốt, với chúng tôi chính là may mắn, vì cơ hội tìm được danh tính rất lớn. Nếu trong túi là bùn đất thì gần như không thể lấy mẫu ADN", cán bộ lấy mẫu chia sẻ. Với phương châm “còn tìm được xương cốt là còn tia hy vọng”, chiến dịch khai quật, lấy mẫu và bàn giao hài cốt liệt sỹ để giám định ADN đang được triển khai khẩn trương tại Nghĩa trang Liệt sỹ Châu Thành (xã Phú Hựu, Đồng Tháp). Đây là địa điểm thí điểm được Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Đồng Tháp lựa chọn.
Hơn 60 cán bộ, chiến sĩ làm việc không ngừng nghỉ
Gần một tháng qua, hơn 60 cán bộ, chiến sĩ, bao gồm bộ đội, bác sĩ quân y và kỹ thuật viên y tế, đã làm việc không ngừng nghỉ tại nghĩa trang. Nhiệm vụ của họ là khai quật, lấy mẫu sinh phẩm và số hóa thông tin của 442 phần mộ liệt sỹ chưa xác định danh tính, nằm trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ.
Công việc đòi hỏi sự kiên trì và độ chính xác tuyệt đối. Các phần mộ được xây dựng kiên cố qua nhiều thời kỳ, buộc những người lính phải dùng búa, đục chuyên dụng để phá bỏ lớp bê tông dày trước khi có thể tiếp cận hài cốt.
Từng bộ hài cốt được gói trong lớp ni lông dày
Đại úy Lê Nguyễn Hoàng Anh Thương, Trưởng ban Quân y phòng Hậu cần kỹ thuật Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Tháp cho biết: "Tổ công tác sẽ lấy mẫu phần xương cứng và răng để giám định ADN. Tuy nhiên, không phải hài cốt nào cũng đủ tiêu chuẩn để lấy được mẫu ADN. Những bộ hài cốt đã phân hủy nặng, hóa thành đất đá gần như không thể lấy mẫu. May mắn là tỷ lệ mẫu kém chất lượng như vậy khá ít. Mỗi lần mở túi ni lông thấy còn xương cốt, với chúng tôi chính là may mắn, vì cơ hội tìm được danh tính rất lớn. Nếu trong túi là bùn đất là thêm một lần lòng người nghẹn thắt lại".
Thiếu tá Nguyễn Mộng Xuyên, bác sĩ khoa Y dược cổ truyền Bệnh viện Quân y 120, nhấn mạnh tầm quan trọng của công việc: "Các mẫu phẩm sau khi được thu thập sẽ được bảo quản, niêm phong và bàn giao theo đúng quy trình kỹ thuật để phục vụ công tác phân tích, giám định tại các cơ quan chuyên môn. Bản thân vừa là bác sĩ, vừa là người lính, tôi vô cùng tự hào khi được làm công việc này. Đối với lực lượng làm nhiệm vụ, còn tìm được xương cốt là còn tia hy vọng xác định danh tính các anh".
Thông tin phiếu lấy mẫu được ghi chép cẩn thận
Để thực hiện nhiệm vụ này, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã thành lập Đội lấy mẫu số 1 và 03 Tổ chuyên trách với tổng quân số trên 76 cán bộ chiến sĩ. Từ 3/6, lực lượng đã khảo sát thực địa, rà soát hồ sơ, chuẩn hóa dữ liệu và chuẩn bị cơ sở vật chất. Ngày 9/6, lễ dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sỹ đã được tổ chức tại Nghĩa trang Liệt sỹ Châu Thành, lực lượng chính thức khởi động nhiệm vụ.
Đến nay, lực lượng đã hoàn thành việc lấy mẫu tại Nghĩa trang Liệt sỹ Long Hưng A và Nghĩa trang Liệt sỹ Mỹ An Hưng B, hiện tập trung công việc ở Nghĩa trang Liệt sỹ Châu Thành. So với tổng số 11.810 mộ liệt sỹ chưa xác định được thông tin trên địa bàn tỉnh cần lấy mẫu, đến nay công việc đã xong 2,6%.
Lãnh đạo tỉnh động viên lực lượng làm nhiệm vụ
Ngày 24/6, ông Huỳnh Minh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp, cùng Đại tá Trần Văn Hiền, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và bà Nguyễn Thị Kiều Loan, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh, đã đến thăm, tặng quà và động viên các tổ, đội thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm.
Ông Tuấn ghi nhận nỗ lực của lực lượng làm nhiệm vụ, đánh giá cao sự quyết tâm, hoàn thành thu thập 400 mẫu sinh phẩm chỉ sau hơn 20 ngày triển khai. "Sau khi hoàn tất công việc ở Nghĩa trang Liệt sỹ Châu Thành, Ban chỉ đạo sẽ có buổi đánh giá, rút kinh nghiệm để triển khai tại các nghĩa trang tiếp theo tốt hơn", Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp cho biết.
Bà Nguyễn Thị Kiều Loan, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Đồng Tháp cũng tặng quà động viên lực lượng tham gia.
Kế hoạch lấy mẫu đến năm 2030
Theo kế hoạch, tỉnh Đồng Tháp phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu, bàn giao mẫu lấy từ 11.810 mộ liệt sỹ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang và các hài cốt liệt sỹ được tìm kiếm, quy tập trong giai đoạn từ năm 2026 đến ngày 27/7/2027. Giai đoạn tiếp theo, từ tháng 7/2027 đến tháng 12/2030, tỉnh sẽ tiếp tục lấy mẫu, bàn giao mẫu của 9.346 mộ liệt sỹ thiếu thông tin và các mộ liệt sỹ đã có một số dữ liệu nhưng chưa xác định được danh tính sau khi áp dụng phương pháp thực chứng.
Đây là hành trình dài và đầy thử thách nhưng với sự quyết tâm và nỗ lực, mỗi người tham gia chiến dịch đều hy vọng sẽ có thêm nhiều liệt sỹ được tìm lại danh tính, mang lại sự an ủi cho gia đình, thân nhân.
