Trao đổi với VietNamNet, luật sư Nguyễn Thanh Hải, Giám đốc Công ty Luật An Hoàng Gia, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, nhận định thuốc chữa bệnh là hàng hóa đặc biệt liên quan trực tiếp đến sinh mệnh con người. Việc pha trộn tân dược vào rác dược liệu không chỉ là gian lận thương mại mà còn là tội ác 'vô nhân đạo', tàn phá sức khỏe cộng đồng và bóp nghẹt niềm tin xã hội.
Ranh giới pháp lý và tội danh
Nhiều ý kiến thắc mắc về ranh giới pháp lý đối với các đối tượng thu mua dược liệu trôi nổi, trộn thuốc giảm đau paracetamol hay betamethasone rồi gắn mác gia truyền bán lấy tiền. Theo Luật sư Hải, hành vi trọng tâm ở đây cấu thành tội 'Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh'. Đây là tội phạm có tính chất đặc biệt nghiêm trọng với khách thể mà pháp luật ưu tiên bảo vệ chính là sức khỏe và tính mạng cộng đồng. Tùy thuộc vào tính chất, mức độ và hậu quả, người phạm tội có thể đối mặt với bản án rất nghiêm khắc, cao nhất lên tới tù chung thân.
Mở rộng điều tra và tội danh bổ sung
Theo ông Hải, trong quá trình mở rộng điều tra, nếu cơ quan chức năng chứng minh được các đối tượng còn sử dụng thủ đoạn gian dối khác để bòn rút tiền của bệnh nhân như giả danh bác sĩ, lập bệnh án giả, họ có thể bị xem xét truy cứu thêm tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Tác động tàn phá sức khỏe
Luật sư Hải nhấn mạnh: 'Sản xuất thuốc giả đánh trực tiếp vào tâm lý lo lắng và niềm hy vọng của người bệnh. Việc lén lút pha trộn tân dược khiến người bệnh lầm tưởng thuốc có hiệu quả tức thì, nhưng thực chất lại dẫn đến suy gan, suy thận, rối loạn nội tiết. Nguy hiểm hơn, nó cướp đi thời gian vàng để chữa bệnh'.
Quyền lợi của nạn nhân và cách bảo vệ
Đối với nạn nhân đang phải gánh chịu hậu quả từ các đường dây thuốc giả, theo ông Hải, pháp luật quy định họ hoàn toàn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại ngay trong quá trình giải quyết vụ án hình sự (với tư cách người bị hại hoặc nguyên đơn dân sự). Các khoản bồi thường bao gồm chi phí khám chữa bệnh khắc phục hậu quả, thu nhập bị mất hoặc giảm sút và tổn thất về tinh thần.
Tuy nhiên, để việc đòi quyền lợi diễn ra thuận lợi, chuyên gia pháp lý đặc biệt lưu ý người dân cần thực hiện ngay các bước lưu vết chứng cứ. Đầu tiên là phải ngừng sử dụng và đi khám ngay lập tức tại các cơ sở y tế uy tín, đồng thời lưu giữ đầy đủ hồ sơ bệnh án, kết quả xét nghiệm làm bằng chứng về sự suy giảm sức khỏe. Thứ hai là ý thức bảo vệ vật chứng, tuyệt đối không vứt bỏ vỏ hộp, bao bì hay phần thuốc đang dùng dở chỉ vì bức xúc. Cùng với đó, nạn nhân cần tập hợp toàn bộ hóa đơn mua hàng, lịch sử chuyển khoản, tin nhắn tư vấn và các video, hình ảnh quảng cáo của đối tượng để lưu giữ dấu vết giao dịch. Cuối cùng, người bệnh phải mang toàn bộ các chứng cứ trên đến cơ quan công an để tố giác.
'Mỗi vỏ thuốc được giữ lại không chỉ là vật chứng quyết định của một vụ án, mà còn là chìa khóa duy nhất để bảo vệ quyền lợi của người bệnh và ngăn chặn những nạn nhân tiếp theo sập bẫy,' luật sư Hải đưa ra lời khuyên.
