Mạng xã hội lan truyền câu chuyện một phụ nữ đi lao động tại Nhật Bản gửi tiền về nhờ em gái mua đất hộ. Sau 5 năm trở về, khi đề nghị em gái làm thủ tục sang tên, người chị nhận được câu trả lời không ngờ: người em từ chối sang tên, khẳng định thửa đất thuộc quyền sở hữu của mình và hỏi ngược: "Sổ đỏ đứng tên tôi, chị lấy bằng chứng gì để chứng minh đây là tài sản của chị?".
Rủi ro pháp lý khi nhờ người khác đứng tên sổ đỏ
Dưới góc độ pháp lý, luật sư Trịnh Văn Dũng (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết nhiều người Việt ở nước ngoài nhờ người thân đứng tên mua nhà, đất vì chưa đủ điều kiện, muốn giao dịch nhanh hoặc tin tưởng tuyệt đối. Tuy nhiên, việc này tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp lớn. Khi mâu thuẫn xảy ra, người bỏ tiền gặp khó khăn trong chứng minh quyền lợi nếu không có đầy đủ chứng cứ. Nhiều vụ tranh chấp kéo dài nhiều năm chỉ vì thiếu giấy tờ thể hiện việc nhờ đứng tên hộ.
Cách xử lý khi phát sinh tranh chấp
Theo luật sư, khi người đứng tên phủ nhận việc đứng tên hộ, người bỏ tiền cần thu thập ngay các chứng cứ chứng minh nguồn gốc tài sản: sao kê tài khoản ngân hàng thể hiện chuyển tiền từ nước ngoài, chứng từ chuyển tiền quốc tế, tin nhắn trao đổi về việc mua đất, giấy biên nhận tiền, bản ghi âm/ghi hình hợp pháp. Lời khai của người bán đất, môi giới hoặc người biết rõ nguồn tiền cũng là chứng cứ quan trọng. Sau khi thu thập đầy đủ, người bị xâm phạm quyền lợi có thể khởi kiện tại tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất.
Lưu ý khi buộc phải nhờ đứng tên
Luật sư khuyến nghị, nếu buộc phải nhờ người khác đứng tên, cần lập văn bản thỏa thuận rõ ràng về mục đích, nguồn tiền, thông tin tài sản, quyền nghĩa vụ, thời điểm chuyển giao và trách nhiệm bồi thường. Văn bản nên được công chứng hoặc có người làm chứng. Lưu giữ đầy đủ chứng từ chuyển tiền, ưu tiên chuyển khoản với nội dung cụ thể như "chuyển tiền mua nhà". Sau giao dịch, người bỏ tiền nên quản lý bản sao các giấy tờ quan trọng, không để người đứng tên giữ toàn bộ giấy tờ gốc. "Việc nhờ đứng tên không phải giải pháp an toàn về mặt pháp lý", luật sư Dũng nhấn mạnh. Trước khi thực hiện giao dịch lớn, nên tham khảo ý kiến luật sư, lập hồ sơ pháp lý đầy đủ và chủ động lưu giữ chứng cứ ngay từ đầu.
