Hezbollah tuyên bố sẵn sàng tuân thủ thỏa thuận mới do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Lebanon, nhưng cảnh báo sẽ tiếp tục chiến đấu nếu Israel không rút hoàn toàn khỏi lãnh thổ Lebanon. Phát ngôn viên Hezbollah ngày 27.6 nói với tạp chí Newsweek: "Chúng tôi luôn sẵn sàng chiến đấu. Chừng nào còn kiểm soát, chừng đó còn giao tranh". Người này khẳng định Hezbollah không tham gia bất kỳ cuộc thảo luận nào về thỏa thuận, đồng thời nhấn mạnh Hezbollah "có quyền kiểm soát đất đai và nhà cửa của mình".
Thỏa thuận ba bên tại Washington
Tuyên bố trên được đưa ra sau khi đại diện Israel, Lebanon và Mỹ ngày 26.6 ký một thỏa thuận mới tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington. Chi tiết đầy đủ của văn kiện chưa được công bố, nhưng truyền thông Israel cho biết thỏa thuận bao gồm việc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) rút khỏi 2 khu vực nằm trong "vùng an ninh" rộng khoảng 9,6 km ở miền nam Lebanon.
Theo Hezbollah, nếu việc rút quân chỉ diễn ra một phần, nguy cơ đụng độ mới là điều khó tránh. Phát ngôn viên Hezbollah bác bỏ khả năng "trao đất cho bên đối thủ", cho rằng người dân miền nam Lebanon là những người gánh chịu trực tiếp hậu quả chiến sự.
Phản ứng từ các bên liên quan
Phát biểu tại lễ ký kết, Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Hamadeh gọi thỏa thuận là "bước đầu tiên" nhằm khôi phục chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Lebanon, chấm dứt các hành động thù địch và tạo điều kiện để người dân trở về quê hương. Trong khi đó, Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter mô tả đây là một "thỏa thuận khung 3 bên", trong đó "Iran bị loại trừ, Hezbollah bị loại trừ, và con đường hòa bình giữa Israel và Lebanon được thiết lập".
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng thỏa thuận đánh dấu "sự khởi đầu của những bước tiến mới", đồng thời nhấn mạnh bước đi đầu tiên thường là khó khăn nhất nhưng có ý nghĩa quan trọng. Tuy nhiên, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định Israel vẫn duy trì "vùng an ninh" ở miền nam Lebanon "chừng nào Hezbollah chưa giải giáp vũ khí".
Theo Reuters dẫn lời ông, thỏa thuận trước mắt chỉ xác định "2 khu vực thí điểm" ở 2 bên bờ sông Litani, nơi quân đội Lebanon sẽ triển khai lực lượng. "Đây cũng là một đòn giáng mạnh vào Iran", ông Netanyahu nói, cho rằng Tehran đang tìm cách buộc Israel rút khỏi miền nam Lebanon bằng vũ lực. Ông tuyên bố Israel, Lebanon và Mỹ đang gửi thông điệp rằng Iran, Hezbollah và các tổ chức vũ trang khác "không có vai trò gì" tại Lebanon.
Bối cảnh căng thẳng kéo dài
Israel và Hezbollah đã giao tranh từ sau khi Hezbollah can dự nhằm ủng hộ cuộc tấn công của Hamas vào Israel hồi tháng 10.2023. Hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn lớn đầu tiên vào tháng 11.2024. Dù vậy, các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn khi Israel và Hezbollah cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đặc biệt liên quan việc rút quân khỏi các khu vực đã được chỉ định.
Căng thẳng tại Lebanon cũng gắn với vòng xoáy đối đầu rộng hơn giữa Mỹ, Israel và Iran. Sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi tháng 2, Hezbollah nối lại các hoạt động xuyên biên giới. Bản ghi nhớ hợp tác giữa Mỹ và Iran được ký gần đây kêu gọi ngừng bắn tại Lebanon, mở đường cho thỏa thuận giữa Israel và Hezbollah. Tuy nhiên, trên thực địa, các cuộc đụng độ vẫn tiếp diễn, trong khi Iran cảnh báo có thể tái phong tỏa eo biển Hormuz nếu Israel không dừng các chiến dịch chống Hezbollah.
