Từ ngày 1/7/2026, các cơ sở kinh doanh như quán cà phê, nhà hàng, khách sạn phát nhạc cho khách mà không trả tiền bản quyền có thể bị phạt tới 80 triệu đồng, theo quy định tại Nghị định 134/2026/NĐ-CP và Nghị định 341/2025/NĐ-CP. Mức phạt này áp dụng cho hành vi vi phạm quyền tác giả và quyền liên quan trong lĩnh vực âm nhạc.
Quy định mới về tiền bản quyền âm nhạc
Nghị định 134/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 1/7, hoàn thiện cơ chế xác định mức tiền bản quyền theo từng khu vực hành chính. Cụ thể, TP Hà Nội và TP.HCM áp dụng 100% khung giá; đô thị loại I áp dụng 80%; đô thị loại II áp dụng 50%; đô thị loại III áp dụng 20%; vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn áp dụng 10% khung giá.
Bên cạnh đó, Nghị định 161/2026/NĐ-CP điều chỉnh mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng, kéo theo tiền bản quyền phải nộp tăng tương ứng. Đây là yếu tố khiến nhiều chủ cơ sở kinh doanh quan tâm.
Mức phạt và trách nhiệm pháp lý
Luật sư Chu Quỳnh Bảo Ngọc (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho biết: "Tùy từng hành vi vi phạm, mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm này có thể lên đến 80 triệu đồng, đồng thời có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc cung cấp danh mục, thời lượng tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình đã sử dụng trái quy định và buộc hoàn trả cho chủ sở hữu quyền liên quan khoản lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm."
Ngoài trách nhiệm hành chính, chủ cơ sở còn có thể bị kiện dân sự theo Điều 198 và Điều 202 Luật Sở hữu trí tuệ, yêu cầu bồi thường thiệt hại, xin lỗi, cải chính công khai. Trong trường hợp vi phạm quy mô thương mại, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.
Nhầm lẫn giữa quyền sử dụng cá nhân và thương mại
Luật sư Chu Quỳnh Bảo Ngọc nhấn mạnh: "Nhiều chủ cơ sở kinh doanh vẫn nhầm lẫn giữa quyền sử dụng âm nhạc cho mục đích cá nhân và quyền sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh." Việc mua gói Spotify, Apple Music hay YouTube Music chỉ cấp quyền sử dụng cá nhân, không bao gồm quyền phát nhạc tại quán cà phê, nhà hàng nhằm mục đích thương mại.
Phát nhạc tại cơ sở kinh doanh nhằm tạo không gian, nâng cao trải nghiệm, thu hút khách và gia tăng doanh thu được xem là hoạt động khai thác tác phẩm thương mại, phải tuân thủ Luật Sở hữu trí tuệ.
Hướng dẫn tuân thủ quy định từ 1/7
Luật sư, thạc sĩ luật bản quyền Hoàng Văn Thắng (Giám đốc Công ty TNHH Sở hữu trí tuệ IPRET) cho biết: Theo Khoản 2 Điều 34 Nghị định 17, chủ cơ sở kinh doanh có nghĩa vụ liên lạc với chủ sở hữu quyền hoặc tổ chức đại diện tập thể như VCPMC (Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam), RIAV (Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Việt Nam) để thỏa thuận về mức tiền bản quyền. Nếu không thỏa thuận được, phải trả theo biểu mức tại Phụ lục II Nghị định 17 (sửa đổi tại Điều 33 Nghị định 134).
Luật sư Chu Quỳnh Bảo Ngọc khuyến nghị ba bước: Thứ nhất, rà soát nguồn nhạc đang sử dụng để xác định quyền cấp phép. Thứ hai, chủ động liên hệ tổ chức đại diện tập thể hoặc chủ sở hữu quyền để ký thỏa thuận và trả tiền bản quyền. Thứ ba, sau khi được cấp phép, thanh toán đầy đủ và lưu giữ hợp đồng, chứng từ, hóa đơn để chứng minh tuân thủ pháp luật.
Âm nhạc do AI tạo ra
Theo Khoản 1 Điều 4 Nghị định 134, sản phẩm hoàn toàn do trí tuệ nhân tạo tạo ra không phát sinh quyền tác giả. Tuy nhiên, nếu con người sử dụng AI để sáng tạo và đáp ứng điều kiện bảo hộ, thì việc thu phí bản quyền được thực hiện như đối với tác phẩm truyền thống.
