Chủ nhà trọ thu tiền điện cao hơn quy định: Bị phạt nặng và phải hoàn trả
Theo Nghị định 133 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực, cụ thể tại khoản 7 điều 13, người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê cao hơn mức quy định đối với điện sinh hoạt sẽ bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Ngoài ra, chủ nhà trọ còn phải hoàn trả toàn bộ khoản lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm, bao gồm các chi phí phát sinh liên quan, cho cá nhân hoặc tổ chức bị ảnh hưởng.
Bên cạnh mức phạt trên, chủ nhà còn phải trả lại số tiền điện đã thu vượt quy định kèm lãi suất theo thỏa thuận trong hợp đồng. Trường hợp không xác định được người để hoàn trả, toàn bộ số tiền chênh lệch phải nộp vào ngân sách nhà nước.
Thực trạng giá điện nhà trọ tại TP.HCM
Theo khảo sát, giá điện mà các chủ nhà trọ thu người thuê tại TP.HCM phổ biến từ 4.000 đến 5.000 đồng/kWh, cao hơn mức giá điện bán lẻ bình quân là 2.204 đồng/kWh. Nếu cộng thêm 8% thuế giá trị gia tăng, giá chỉ ở mức 2.380,4 đồng/kWh. Đặc biệt, người thuê nhà chỉ được thông báo chỉ số theo đồng hồ gắn riêng mỗi phòng trọ, không có hóa đơn điện lực nên không có cơ sở đối chiếu rõ ràng.
Trong khi đó, giá điện cho các nhà trọ được thu theo giá điện sinh hoạt 6 bậc, từ 1.984 đến 3.460 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng). Đáng chú ý, giá điện tại bậc 1 và 2 (0-100 kWh/tháng) còn thấp hơn giá bán lẻ điện bình quân.
Chia sẻ với phóng viên, bà Lệ - chủ nhà trọ trên đường Nguyễn Sơn (phường Phú Thọ Hòa, TP.HCM) cho biết: "Việc phải thu tiền điện cao hơn do phải bù vào các chi phí điện hành lang, hao hụt đường dây khi sử dụng chung, chi phí sửa chữa... Nhà tôi có 8 phòng cho thuê, nếu không thu cao hơn, không thể bù vào các khoản tiền điện phát sinh trong tháng. Nếu làm 'căng' quá, bắt công khai hóa đơn tiền điện này nọ, chắc thu thêm các phí vệ sinh, phí internet...".
Không được phép cộng dồn chi phí dịch vụ vào giá điện
Sở Công thương TP.HCM khẳng định, việc các chủ nhà trọ cho rằng mức giá điện 3.500-5.000 đồng/kWh là để bù đắp phần hao hụt điện năng và chi phí vận hành là không phù hợp quy định. Đại diện Sở Công thương TP.HCM nêu rõ: "Trường hợp người thuê nhà không giao kết hợp đồng trực tiếp với bên bán điện thì tổng tiền điện chủ nhà cho thuê thu của người thuê nhà không được vượt quá tiền điện trong hóa đơn tiền điện hằng tháng do đơn vị bán lẻ điện phát hành". Đồng thời nhấn mạnh, giá điện do Nhà nước quy định, chủ nhà trọ phải thu tiền điện của người thuê theo đúng biểu giá bán điện do Bộ Công thương ban hành. Các chi phí như điện bơm nước, chiếu sáng hành lang, camera cần được tách riêng đưa vào phí dịch vụ hoặc phí quản lý theo thỏa thuận giữa chủ nhà và người thuê, không được cộng dồn vào giá điện.
Quy định về hợp đồng mua bán điện và định mức điện sinh hoạt
Theo Thông tư 60 quy định về giá bán điện, mỗi địa điểm cho thuê chỉ được ký một hợp đồng mua bán điện. Chủ nhà có trách nhiệm cung cấp thông tin cư trú của người thuê cho đơn vị điện lực để làm căn cứ tính định mức điện sinh hoạt. Với trường hợp hộ gia đình thuê nhà, chủ nhà có thể trực tiếp ký hợp đồng mua điện hoặc ủy quyền cho người thuê đứng tên ký hợp đồng, kèm cam kết thanh toán tiền điện. Mỗi hộ được áp dụng một định mức điện sinh hoạt riêng.
Đối với sinh viên và người lao động thuê trọ không thuộc diện hộ gia đình, nếu thời gian thuê từ 12 tháng trở lên và đã đăng ký tạm trú hoặc thường trú, chủ nhà hoặc đại diện người thuê được quyền ký hợp đồng mua điện trực tiếp với ngành điện. Trường hợp thuê nhà dưới 12 tháng, nếu chủ nhà không kê khai đầy đủ số người sử dụng điện, toàn bộ sản lượng điện sẽ được tính theo giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 2 (từ 101-200 kWh). Nếu kê khai đầy đủ số người thuê, cứ 4 người được tính tương đương một hộ sử dụng điện để áp dụng định mức điện sinh hoạt; 1 người được tính 1/4 định mức, 2 người tính 1/2 định mức và 3 người tính 3/4 định mức. Khi số người thuê thay đổi, chủ nhà phải thông báo để đơn vị điện lực điều chỉnh định mức phù hợp.
Thông tư cũng quy định, nếu người thuê không ký hợp đồng mua điện trực tiếp với ngành điện thì tổng số tiền điện chủ nhà thu của người thuê không được vượt quá số tiền ghi trên hóa đơn điện hàng tháng do đơn vị bán lẻ điện phát hành. Đơn vị điện lực có quyền yêu cầu bên mua điện cung cấp thông tin cư trú để xác định số người được tính định mức điện sinh hoạt.
Hướng dẫn từ Tổng công ty Điện lực TP.HCM
Trao đổi với báo chí, Tổng công ty Điện lực TP.HCM hướng dẫn, nếu chủ nhà trọ đăng ký tạm trú đầy đủ cho người thuê, cứ 4 người sẽ được tính định mức của một hộ sử dụng điện. Khi đó, chủ trọ sẽ được áp giá bán lẻ điện sinh hoạt ở các bậc thấp hơn (như bậc 3 - giá 2.380 đồng/kWh) cho toàn bộ số điện đo đếm tại công tơ, giúp giảm áp lực hóa đơn tổng và có thể thu tiền điện của người thuê ở mức hợp lý mà vẫn không bị lỗ.
Hiện Tổng công ty Điện lực TP.HCM đã cấp định mức điện cho gần 1,94 triệu sinh viên và người lao động thuê nhà tại hơn 110.000 khu nhà trọ. Hơn 109.700 chủ nhà trọ đã ký cam kết bán điện đúng giá quy định. Từ đầu năm 2026 đến nay, ngành điện đã thực hiện gần 146.000 lượt kiểm tra liên quan giá điện nhà trọ.
