Theo Phụ lục II ban hành kèm Nghị định 17/2023/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 33 Nghị định 134/2026/NĐ-CP ngày 06/4/2026, tiền bản quyền khi sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình trong hoạt động kinh doanh, thương mại được tính theo công thức: Tiền bản quyền/năm = Mức lương cơ sở x Hệ số điều chỉnh.
Hệ số điều chỉnh theo diện tích quán cà phê - giải khát
Đối với quán cà phê - giải khát, hệ số điều chỉnh được tính theo tổng diện tích sử dụng trong năm như sau:
- Đến 15m²: hệ số 0,35/15m²/năm.
- Trên 15m² đến 50m²: mỗi m² tăng thêm tính hệ số 0,04/m²/năm.
- Trên 50m²: mỗi m² tăng thêm tính hệ số 0,02/m²/năm.
- Mức tối đa: 8 lần mức lương cơ sở/năm.
Điều chỉnh theo phân loại đô thị
Theo Điều 33 Nghị định 134/2026/NĐ-CP, số tiền bản quyền tính được theo diện tích còn phải điều chỉnh thêm tùy theo phân loại đô thị nơi quán đặt trụ sở:
- Thành phố Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh: áp dụng 100% khung giá.
- Đô thị loại I (Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ...): áp dụng 80% khung giá.
- Đô thị loại II: áp dụng 50% khung giá.
- Đô thị loại III: áp dụng 20% khung giá.
- Vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn: áp dụng 10% khung giá.
Điều này có nghĩa, cùng một quán 40m² nhưng tiền bản quyền thực tế có thể chênh nhau rất lớn tùy địa bàn.
Ví dụ tính cụ thể cho quán cà phê 40m²
Bước 1: Tính hệ số diện tích theo nguyên tắc lũy tiến:
- Bậc 1 (từ 0 đến 15m²): hệ số cố định = 0,35.
- Bậc 2 (phần diện tích vượt từ 15m² đến 40m²): (40 - 15) × 0,04 = 25 × 0,04 = 1,00.
- Tổng hệ số diện tích = 0,35 + 1,00 = 1,35.
Bước 2: Tính tiền bản quyền theo khung giá chuẩn (100%):
- Trước ngày 1/7/2026 (lương cơ sở 2.340.000 đồng): 2.340.000 × 1,35 = 3.159.000 đồng/năm.
- Từ ngày 1/7/2026 (lương cơ sở 2.530.000 đồng): 2.530.000 × 1,35 = 3.415.500 đồng/năm.
Bước 3: Điều chỉnh theo phân loại đô thị (áp dụng từ 1/7/2026). Số tiền ở Bước 2 là khung giá chuẩn. Quán tại các địa bàn khác nhau sẽ nhân thêm hệ số đô thị theo Điều 33 Nghị định 134/2026/NĐ-CP.
Hậu quả khi không trả tiền bản quyền
Trường hợp không trả tiền bản quyền trong thời hạn 90 ngày kể từ khi sử dụng thì phải dừng sử dụng. Nếu sau thời hạn trên mà vẫn tiếp tục sử dụng thì đây được xem là hành vi vi phạm. Khi bị phát hiện, chủ thể vi phạm có thể bị phạt tiền 10-15 triệu đồng (đối với cá nhân), gấp đôi với tổ chức, và có thể bị yêu cầu trả số tiền bản quyền nêu trên.
Quán không thu tiền nghe nhạc vẫn phát sinh nghĩa vụ bản quyền
Nhiều chủ quán cà phê cho rằng chỉ mở nhạc để tạo không gian thư giãn cho khách, không bán vé hay thu phí nghe nhạc thì sẽ không phải trả tiền bản quyền. Tuy nhiên, cách hiểu này chưa phù hợp với quy định hiện hành. Theo Điều 34 Nghị định 17/2023/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 134/2026/NĐ-CP), việc sử dụng bản ghi âm, ghi hình tại các địa điểm kinh doanh như quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, siêu thị... được xem là hoạt động phục vụ mục đích kinh doanh, thương mại. Nghĩa vụ bản quyền không phụ thuộc vào việc khách hàng có phải trả tiền để nghe nhạc hay không, mà dựa trên việc âm nhạc được sử dụng để phục vụ hoạt động kinh doanh và tạo giá trị thương mại cho cơ sở.
Đăng ký Spotify Premium không đồng nghĩa với quyền phát nhạc kinh doanh
Một điểm cũng dễ gây nhầm lẫn là việc đã đăng ký các dịch vụ như Spotify Premium, YouTube Premium hay các nền tảng nghe nhạc trực tuyến khác không đồng nghĩa với việc được phép phát nhạc trong không gian kinh doanh. Các gói thuê bao này chủ yếu cấp quyền sử dụng cho mục đích cá nhân; việc phát nhạc tại quán cà phê, nhà hàng hoặc các cơ sở kinh doanh vẫn phải tuân thủ các quy định về quyền tác giả và quyền liên quan.
Thực tế, quy định về bản quyền âm nhạc không phải là quy định mới. Tuy nhiên, thời gian qua việc thực thi chưa được chú trọng nên nhiều cơ sở kinh doanh chưa quan tâm đúng mức. Trong bối cảnh Việt Nam tăng cường bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và siết chặt xử lý các hành vi xâm phạm quyền tác giả, chủ cơ sở kinh doanh nên chủ động rà soát việc sử dụng âm nhạc để bảo đảm tuân thủ pháp luật. So với lợi ích mà âm nhạc mang lại trong việc nâng cao trải nghiệm khách hàng, xây dựng không gian và thu hút người sử dụng dịch vụ, chi phí bản quyền hằng năm được quy định hiện nay ở mức không lớn. Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bản quyền không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh chuyên nghiệp và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.
Theo luật sư Nguyễn Văn Duy, Giám đốc Công ty Luật Hoàng Duy và Cộng sự.
