Cá nhân hoạt động KOL, tiếp thị liên kết (Affiliate Marketing) trên các nền tảng như Facebook, TikTok, YouTube hay sàn thương mại điện tử phải kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân theo quy định. Theo Cục Thuế, nghĩa vụ thuế phụ thuộc vào bản chất hoạt động, hình thức tổ chức kinh doanh và loại hợp đồng.
Phân biệt thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập kinh doanh
Nếu cá nhân cung cấp dịch vụ nhưng không đăng ký kinh doanh hoặc không đăng ký thuế theo hoạt động kinh doanh, cơ quan thuế có thể xác định khoản thu nhập này là tiền lương, tiền công. Khi đó, thu nhập sẽ áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần với mức cao nhất lên tới 35%.
Trường hợp cá nhân được xác định là cá nhân kinh doanh, doanh thu từ hoa hồng Affiliate, freelancer, KOL/KOC được xếp vào hoạt động cung cấp dịch vụ. Mức thuế áp dụng gồm thuế giá trị gia tăng 5% và thuế thu nhập cá nhân 2%, tổng cộng 7% trên doanh thu nếu thuộc diện phải nộp.
Khấu trừ 10% tại nguồn chưa phải là số thuế cuối cùng
Cục Thuế cho biết nhiều nền tảng chi trả hiện khấu trừ 10% trước khi thanh toán hoa hồng cho người làm Affiliate. Tuy nhiên, đây chỉ là khoản khấu trừ tạm thời, không đồng nghĩa với số thuế cuối cùng phải nộp. Việc xác định nghĩa vụ thuế căn cứ vào bản chất giao dịch, hồ sơ và quy định hiện hành.
Kết hợp doanh thu bán hàng và hoa hồng Affiliate
Người vừa bán hàng online vừa nhận hoa hồng Affiliate phát sinh hai loại doanh thu: doanh thu bán hàng chịu thuế suất thuế thu nhập cá nhân 0,5%, doanh thu từ hoa hồng tiếp thị liên kết chịu thuế suất 2%. Khi xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ và cá nhân kinh doanh, toàn bộ doanh thu từ các hoạt động được cộng gộp để tính chung.
Tối ưu thuế nhờ lựa chọn ngưỡng doanh thu
Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, cho biết người nộp thuế có quyền lựa chọn khoản doanh thu được đưa vào ngưỡng doanh thu không chịu thuế. Về mặt tối ưu, nên ưu tiên đưa phần doanh thu từ hoa hồng tiếp thị liên kết (thuế suất 2%) vào ngưỡng trước, sau đó mới cộng doanh thu bán hàng có thuế suất thấp hơn.
Ví dụ: Một hộ kinh doanh có 500 triệu đồng doanh thu hoa hồng Affiliate và 700 triệu đồng doanh thu bán hàng, tổng doanh thu 1,2 tỉ đồng. Người nộp thuế có thể phân bổ 500 triệu đồng doanh thu Affiliate cùng 500 triệu đồng doanh thu bán hàng vào ngưỡng 1 tỉ đồng. Phần vượt 200 triệu đồng là doanh thu bán hàng nên chỉ chịu thuế suất 0,5%, thay vì 2% nếu là doanh thu Affiliate.
Khuyến nghị đăng ký hộ kinh doanh
Cơ quan thuế khuyến nghị cá nhân hoạt động Affiliate thường xuyên nên đăng ký hộ kinh doanh, đăng ký mã số thuế và lưu giữ đầy đủ hợp đồng, chứng từ thanh toán, hồ sơ giao dịch để chứng minh bản chất hoạt động khi kê khai, quyết toán thuế.
