Sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, cử tri tỉnh Ninh Bình đã gửi kiến nghị đề nghị Bộ Quốc phòng nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung và thống nhất quy định liên quan đến công tác tuyển chọn và xử lý vi phạm nghĩa vụ quân sự nhằm phù hợp hơn với thực tiễn. Cụ thể, cử tri đề nghị quy định rõ ràng về tiêu chuẩn tuyển quân đối với công dân có hình xăm và mắc tật khúc xạ nhẹ (dưới 3 diop), bảo đảm thống nhất trong áp dụng, hạn chế khó khăn cho địa phương trong khám tuyển và bảo đảm nguồn tuyển quân.
Quy định hiện hành về hình xăm, chữ xăm
Trả lời nội dung này, Bộ Quốc phòng cho biết các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ và xử lý vi phạm trong lĩnh vực nghĩa vụ quân sự đã được ban hành đầy đủ và đồng bộ. Đối với công dân có hình xăm, chữ xăm, tại khoản 9 Điều 5 Thông tư liên tịch số 50/2016/TTLT-BQP-BCA ngày 15/4/2016 của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 97/2025/TT-BQP ngày 29/8/2025, quy định không tuyển chọn vào phục vụ trong Quân đội các trường hợp: “Trên cơ thể có hình xăm, chữ xăm có nội dung chống đối chế độ, chia rẽ dân tộc, mang tính kinh dị, kỳ quái, kích động tình dục, bạo lực. Hình xăm, chữ xăm gây phản cảm ở vị trí lộ diện như: mặt, đầu, cổ; từ 1/2 cánh tay trên trở xuống, từ 1/3 dưới đùi trở xuống. Hình xăm, chữ xăm chiếm diện tích từ 1/2 lưng, ngực, bụng trở lên”.
Để thực hiện thống nhất, ngày 5/11/2020, Bộ Quốc phòng đã ban hành Công văn số 4142/BQP-TM, trong đó hướng dẫn: không tuyển chọn công dân có hình xăm, chữ xăm dưới da (không thể tẩy xóa) với nội dung chống đối chế độ, chia rẽ dân tộc, kinh dị, kỳ quái, kích động tình dục, bạo lực; phản ánh về tôn giáo, tín ngưỡng; không phù hợp thuần phong mỹ tục; thể hiện tư tưởng tiêu cực, mê tín dị đoan hoặc mang biểu tượng của tổ chức phản động, lực lượng vũ trang nước ngoài; ở vị trí lộ diện như mặt, đầu, cổ, từ 1/2 cánh tay trên trở xuống, từ 1/3 dưới đùi trở xuống; chiếm diện tích từ 1/2 lưng, ngực, bụng trở lên. Tuy nhiên, nếu hình xăm ở vị trí lộ diện nhưng diện tích nhỏ, không ảnh hưởng đến lễ tiết, tác phong, nền nếp chính quy, môi trường văn hóa trong Quân đội, thì vẫn được xem xét tuyển chọn.
Tiêu chuẩn sức khỏe đối với tật khúc xạ
Về công dân mắc tật khúc xạ, Bộ Quốc phòng cho biết tiêu chuẩn sức khỏe được quy định tại Thông tư số 105/2023/TT-BQP ngày 6/12/2023, sửa đổi bởi Thông tư số 106/2025/TT-BQP ngày 30/9/2025, yêu cầu công dân thực hiện nghĩa vụ quân sự phải đạt sức khỏe loại 1, 2, 3. Theo Thông tư số 148/2018/TT-BQP ngày 4/10/2018, sửa đổi bởi Thông tư số 68/2025/TT-BQP ngày 3/7/2025, không gọi nhập ngũ công dân mắc tật khúc xạ cận thị lớn hơn 1,5 diop, viễn thị các mức độ. Riêng một số cơ quan, đơn vị trọng yếu, cơ mật, lực lượng Tiêu binh, Nghi lễ, Vệ binh và Kiểm soát quân sự chuyên nghiệp có tiêu chuẩn tuyển chọn riêng.
Quy trình khám, phân loại sức khỏe về mắt đã được quy định cụ thể, thống nhất bởi Thông tư số 105/2023/TT-BQP và hướng dẫn của cơ quan chức năng chuyên môn của Bộ Quốc phòng.
Xử lý tình trạng lợi dụng xăm hình trốn nghĩa vụ quân sự
Bộ Quốc phòng cũng cho biết qua kiểm tra, nhiều công dân trong độ tuổi nhập ngũ có hình xăm, chữ xăm diện tích nhỏ ở vị trí lộ diện. Số trường hợp có hình xăm lớn chiếm không nhiều, không ảnh hưởng lớn đến nguồn tuyển quân. Tuy nhiên, thực tế xuất hiện tình trạng một số công dân cố tình xăm hình, chữ xăm lên cơ thể trước thời điểm khám tuyển hoặc sau khi sơ tuyển biết mình đủ tiêu chuẩn nhập ngũ nhằm trốn tránh nghĩa vụ quân sự. Để khắc phục, hàng năm Bộ Quốc phòng chỉ đạo tổng kết, rút kinh nghiệm và có hướng dẫn cụ thể trong xét tuyển, góp phần hạn chế hành vi này.
Bộ Quốc phòng khẳng định các quy định trên đã đầy đủ, chặt chẽ, nhằm tuyển chọn công dân có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền nếp chính quy, môi trường văn hóa, giữ vững hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Bộ Quốc phòng sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan chức năng theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra các đơn vị, địa phương thực hiện tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ hàng năm; kịp thời phát hiện, ban hành hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật để xử lý các vướng mắc phát sinh, bảo đảm công dân nhập ngũ đủ tiêu chuẩn theo quy định, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
