Bộ Công an vừa công bố dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự, trong đó đề xuất bổ sung nhiều hành vi mới vào danh mục các tội danh. Đây là động thái nhằm thích ứng với sự phát triển của xã hội và công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực an ninh mạng và tài chính.
Các hành vi được đề xuất bổ sung
Theo dự thảo, Bộ Công an đề xuất bổ sung hành vi “sử dụng trái phép thông tin cá nhân” vào tội “xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác”. Hành vi này nhằm xử lý các trường hợp thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân, vốn đang diễn ra phổ biến trên không gian mạng.
Ngoài ra, dự thảo cũng bổ sung hành vi “tổ chức đánh bạc trái phép trên mạng internet” vào tội “đánh bạc”. Theo đó, việc sử dụng các trang web, ứng dụng để tổ chức cá cược, đánh bạc sẽ bị xử lý hình sự, ngay cả khi không có sự tham gia trực tiếp của người tổ chức.
Tội phạm công nghệ cao và tài chính
Một điểm đáng chú ý khác là đề xuất bổ sung hành vi “chiếm đoạt tài sản thông qua việc sử dụng trái phép thông tin thẻ ngân hàng” vào tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Điều này nhằm đối phó với các vụ lừa đảo qua mạng, đặc biệt là các giao dịch trực tuyến.
Bộ Công an cũng đề xuất bổ sung tội “sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép hóa đơn, chứng từ” vào nhóm tội phạm về thuế. Theo đó, hành vi làm giả hóa đơn, chứng từ để trốn thuế sẽ bị xử lý hình sự với mức phạt tù lên đến 20 năm.
Quy định về trách nhiệm hình sự của pháp nhân
Dự thảo cũng mở rộng đối tượng chịu trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại. Theo đó, các doanh nghiệp có hành vi vi phạm như buôn lậu, trốn thuế, sản xuất hàng giả sẽ bị xử lý hình sự, không chỉ cá nhân người đại diện.
Bộ Công an cho biết, việc bổ sung các hành vi này xuất phát từ thực tiễn đấu tranh phòng chống tội phạm, khi mà các đối tượng tội phạm ngày càng tinh vi, lợi dụng công nghệ để thực hiện hành vi phạm tội. Theo thống kê, trong năm 2022, cả nước ghi nhận hơn 10.000 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, tăng 30% so với năm trước.
Phản ứng từ dư luận
Nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng, đề xuất này là cần thiết trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao gia tăng. Luật sư Nguyễn Văn A, Đoàn Luật sư Hà Nội, nhận định: “Việc bổ sung các hành vi mới vào Bộ luật Hình sự sẽ giúp cơ quan chức năng có căn cứ pháp lý rõ ràng hơn để xử lý tội phạm, đặc biệt là các hành vi liên quan đến công nghệ thông tin”. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng, cần có quy định chi tiết để tránh tình trạng lạm dụng, ảnh hưởng đến quyền tự do của người dân.
Dự thảo đang được lấy ý kiến rộng rãi từ các cơ quan, tổ chức và người dân trước khi trình Quốc hội xem xét thông qua. Bộ Công an dự kiến sẽ hoàn thiện dự thảo trong quý III/2023.
