Ngày 24/6, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam phối hợp với Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (VNIES) tổ chức Hội thảo tổng kết Dự án “Bảo tồn đại dương của chúng ta” tại Việt Nam, với gần 100 đại biểu tham dự. Sự kiện có sự góp mặt của đại diện các cơ quan quản lý giáo dục, khu dự trữ sinh quyển thế giới, nhà trường, chuyên gia, tổ chức quốc tế và cộng đồng địa phương.
Việt Nam và thách thức bảo vệ đại dương
Với đường bờ biển dài hơn 3.260 km, Việt Nam sở hữu nhiều cộng đồng, sinh kế và hệ sinh thái gắn liền với biển. Tuy nhiên, biển đang chịu áp lực lớn từ ô nhiễm rác thải nhựa, suy giảm đa dạng sinh học và biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, giáo dục bảo tồn đại dương đóng vai trò thiết yếu, giúp học sinh hiểu mối liên hệ giữa con người và biển, từ đó hình thành trách nhiệm và hành động cụ thể.
Dự án tại Cù Lao Chàm và Cần Giờ
Tại Việt Nam, dự án được triển khai tại Khu dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm – Hội An và Khu dự trữ sinh quyển Rừng ngập mặn Cần Giờ. Trọng tâm là xây dựng bộ học liệu giáo dục bảo tồn đại dành cho học sinh tiểu học, trung học cơ sở, giáo viên và cộng đồng, đồng thời hỗ trợ nhà trường đưa chủ đề này vào hoạt động dạy và học. Dự án giới thiệu học liệu phù hợp, nâng cao năng lực giáo viên, tổ chức học tập trải nghiệm tại các khu dự trữ sinh quyển và hỗ trợ sáng kiến do học sinh đề xuất, góp phần chuyển hóa kiến thức về đại dương thành hành động cụ thể.
Kết quả ấn tượng sau 2 năm
Sau hai năm triển khai, hơn 10.000 học sinh đã hưởng ứng chuỗi hoạt động tìm kiếm ý tưởng bảo tồn đại dương trong trường học, với hơn 100 sáng kiến thiết thực. 580 tiết học tích hợp nội dung bảo tồn đại dương được triển khai, thu hút hơn 3.500 học sinh tham gia. Đồng thời, 70 giáo viên được nâng cao năng lực để lồng ghép giáo dục bảo tồn đại dương vào các hoạt động giáo dục nhà trường, tạo nền tảng duy trì dự án trong tương lai.
Hoạt động truyền thông và cuộc thi
Dự án còn triển khai nhiều hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức. Cuộc thi “Vẽ tương lai biển - Viết tương lai em” nhận được hơn 7.000 bài dự thi từ học sinh trên cả nước. Ngày hội Đại dương xanh tại Aeon Mall Hà Đông thu hút hàng chục nghìn lượt khách, lan tỏa thông điệp bảo tồn đại dương, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững tới đông đảo người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Phát biểu của lãnh đạo
Bà Miki Nozawa, Trưởng Ban Giáo dục, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam chia sẻ: “Điểm nổi bật của dự án là đã kết nối giáo dục với khoa học bảo tồn, nhà trường với cộng đồng, và kiến thức với hành động. Khi được tiếp cận tri thức khoa học, hiểu biết địa phương và trải nghiệm thực tế, học sinh không chỉ hiểu các vấn đề môi trường mà còn có thể đề xuất giải pháp và hành động phù hợp với chính bối cảnh của mình.”
Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam nhấn mạnh: Dự án đã tạo ra sự kết nối giữa nhà trường, cộng đồng, các khu dự trữ sinh quyển, nhà khoa học, cơ quan quản lý và tổ chức quốc tế trong nỗ lực chung vì bảo tồn đại dương và phát triển bền vững. Đây là hành trình gieo mầm nhận thức, truyền cảm hứng và vun đắp trách nhiệm xã hội cho thế hệ trẻ. Ông kêu gọi các kết quả dự án cần tiếp tục được lan tỏa và phát huy với sự chung tay của nhà trường, cộng đồng và xã hội.
Hướng tới tương lai
Hội thảo tập trung thảo luận cách duy trì và nhân rộng các mô hình hiệu quả. Các đại biểu nhấn mạnh nhu cầu lồng ghép giáo dục bảo tồn đại dương trong nhà trường, phát huy vai trò của các khu dự trữ sinh quyển thế giới như không gian học tập thực tiễn, đồng thời tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục, chuyên gia, tổ chức quốc tế và cộng đồng.
Dự án “Bảo tồn đại dương của chúng ta” là sáng kiến cấp vùng của UNESCO, triển khai tại Indonesia, Thái Lan và Việt Nam, với sự hỗ trợ tài chính của Tập đoàn Fast Retailing. Tại Việt Nam, dự án góp phần đưa giáo dục đại dương vào các nỗ lực rộng hơn về giáo dục chất lượng, bảo tồn đa dạng sinh học, ứng phó với biến đổi khí hậu, đóng góp vào Mục tiêu Phát triển bền vững số 4, 13, 14 và 15.
