Một mảnh giấy úa màu được phát hiện tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM) cuối tháng 6/2026 đã mở đầu cuộc hành trình kéo dài 20 ngày để trả lại danh tính cho liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, người hy sinh trong trận đánh Xuân Mậu Thân 1968. Sau gần 60 năm nằm dưới lòng đất, chiến sĩ cuối cùng đã trở về với gia đình, đồng thời khép lại lời hẹn dang dở với người phụ nữ chờ chồng cả một đời.
Cuốn sổ mang tên "Huỳnh Văn Quên" được tìm thấy cùng hài cốt tại rãnh mộ tập thể, nơi được cho là an táng nhiều chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy. Những dòng chữ trên mảnh giấy vẫn còn đọc được: "Đồng chí Huỳnh Văn Quên... Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam... Ban Chỉ huy Tiểu đoàn quyết định...". Đây là manh mối quan trọng giúp lực lượng chức năng xác định danh tính.
Xác minh danh tính và sự vào cuộc của gia đình
Qua giải mã phiên hiệu đơn vị và đối chiếu hồ sơ lịch sử, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7 xác định liệt sĩ Huỳnh Văn Quên là Tiểu đội phó thuộc Tiểu đoàn 1 Long An, Đơn vị 962, tham gia chiến đấu tại khu vực cầu Chữ Y. Ngày 6/7, thông báo tìm thân nhân được phát đi trên nhiều kênh thông tin.
Chỉ vài giờ sau, ông Huỳnh Văn Mười (em trai liệt sĩ) ở xã Vàm Cỏ (tỉnh Tây Ninh) đã đọc được thông tin trên Internet. "Tôi chỉ mong đó đúng là anh mình", ông Mười nói. Ông lập tức liên hệ chính quyền địa phương. Sáng 7/7, lực lượng chức năng ưu tiên lấy mẫu sinh phẩm ADN của hai người em trai liệt sĩ để phục vụ giám định.
Người phụ nữ chờ chồng gần 60 năm
Kết quả giám định không chỉ khép lại nỗi chờ đợi của gia đình ông Mười, mà còn của bà Nguyễn Thị Lệ (80 tuổi), người con gái năm xưa đã hẹn ước với liệt sĩ Quên. Trước khi bước vào trận đánh, chiến sĩ Quên để lại lời hẹn: "Đánh trận đó xong anh về cưới em". Lời hẹn ấy dang dở suốt gần 60 năm. Bà Lệ chưa từng lập gia đình, vẫn chờ tin người yêu sau hơn nửa thế kỷ.
Ngày 18/7, UBND xã Vàm Cỏ hoàn tất hồ sơ đề nghị công nhận bà Lệ là vợ liệt sĩ. Tại buổi họp thân tộc, sáu người thân trực tiếp của liệt sĩ đồng lòng ký tên vào hồ sơ, gồm bà Huỳnh Thị Sảnh (cô ruột), bà Huỳnh Thị Lê (em ruột), ông Huỳnh Văn Chín, ông Huỳnh Văn Mười, ông Huỳnh Văn Nhỏ (em ruột) và ông Lê Văn Xem (em họ). Sở Nội vụ tỉnh Tây Ninh ban hành quyết định công nhận bà là vợ liệt sĩ ngay trong chiều hôm đó.
Kết quả xác nhận và sự trở về
Tối 26/7, Bộ Tư lệnh TP.HCM chính thức xác nhận bộ hài cốt được tìm thấy tại Công viên Lê Thị Riêng là của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Bộ hồ sơ kỷ vật gồm cây bút bi, chiếc lược, chiếc ví và chai dầu gió được trao lại cho gia đình. Ông Huỳnh Văn Nhỏ nghẹn ngào: "Anh Hai lên đường nhập ngũ khi mới 16 tuổi, rồi ra đi. Gần 60 năm, giờ chúng tôi được nhìn lại anh mình như thế này, phấn khởi, xúc động lắm".
Đối với bà Nguyễn Thị Lệ, khoảnh khắc nhận lại kỷ vật là ngày người chồng đợi chờ cả đời cuối cùng được gọi đúng tên để trở về. "Cuối cùng anh cũng có thể được trở về, được yên nghỉ", bà nói. Nhóm phục dựng ảnh TeamLee đã dành tặng bà bức ảnh chụp liệt sĩ Quên ôm vợ vào lòng, khoảnh khắc chưa từng có ngoài đời thực.
Hành trình trở về của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên là lời nhắc rằng phía sau mỗi bộ hài cốt chưa xác định danh tính luôn có một cái tên chờ được gọi đúng, một gia đình trông mong ngày đoàn tụ. Chừng nào vẫn còn một người lính chưa được gọi đúng tên, hành trình ấy vẫn sẽ tiếp tục.
