TP.HCM đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết về chính sách hỗ trợ phát triển nhân lực công nghiệp công nghệ số làm việc tại các dự án nghiên cứu, sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, chip bán dẫn và hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) trên địa bàn. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất ngân sách hỗ trợ 50% chi phí thuê nhân lực chất lượng cao, mức tối đa 60 triệu đồng/người/tháng, áp dụng không quá 36 tháng và tối đa 5 nhân lực cho mỗi dự án. Mức hỗ trợ này thống nhất cho chuyên gia không phân biệt quốc tịch.
Nguy cơ chảy máu chất xám khi lương thấp hơn 3-4 lần
Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, qua khảo sát thực tế, bài toán lớn nhất của các doanh nghiệp và dự án công nghệ cao hiện nay là nguồn nhân lực. TP.HCM thiếu đội ngũ chuyên gia, kỹ sư và nhà nghiên cứu có trình độ chuyên sâu, khả năng tham gia ngay vào các hoạt động nghiên cứu, thiết kế, sản xuất. Sự thiếu hụt diễn ra cả về số lượng, chất lượng, kinh nghiệm thực tiễn lẫn khả năng thích ứng với công nghệ toàn cầu.
Trong bối cảnh thị trường lao động quốc tế cạnh tranh khốc liệt, mức thu nhập của kỹ sư thiết kế vi mạch tại Singapore hay Thái Lan hiện cao gấp 3-4 lần so với Việt Nam. Khoảng cách này làm gia tăng nguy cơ chảy máu chất xám, khi các kỹ sư tài năng có xu hướng tìm kiếm cơ hội việc làm ở nước ngoài với mức lương hấp dẫn hơn.
Hỗ trợ đào tạo và chi phí đầu tư
Dự thảo cũng đề xuất hỗ trợ một phần chi phí đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Cụ thể, ngân sách sẽ hỗ trợ sau thực chi 50% chi phí, tối đa không quá 150 triệu đồng/người/khóa đối với khóa đào tạo chuyên sâu có chứng chỉ theo tiêu chuẩn quốc tế, khu vực hoặc nước ngoài. Mức hỗ trợ được thực hiện sau khi hoàn thành khóa học và được cấp chứng chỉ đạt yêu cầu.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ, chi phí đào tạo chuyển đổi để một kỹ sư điện tử có thể làm thiết kế chip hiện khoảng 150-200 triệu đồng/khóa, vượt quá khả năng tự đầu tư của phần lớn nhân lực trẻ và là rào cản đối với doanh nghiệp và cơ sở đào tạo.
Hỗ trợ đầu tư dự án chip và AI
Ngoài chính sách hỗ trợ nhân lực, TP.HCM cũng đang lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết hỗ trợ các dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm; dự án nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn; và dự án xây dựng trung tâm dữ liệu AI. Cụ thể, TP dự kiến hỗ trợ 5% giá trị quyết toán hạng mục xây dựng nhà máy và hạ tầng kỹ thuật, tối đa 100 tỷ đồng; hỗ trợ 2% giá trị quyết toán hạng mục mua sắm trang thiết bị, máy móc, tối đa 100 tỷ đồng. Tổng mức hỗ trợ không quá 200 tỷ đồng mỗi dự án. Đối với dự án đầu tư mở rộng, hạn mức được tính cộng dồn.
Trong tờ trình gửi UBND TP.HCM, Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh rằng đặt trong bối cảnh TP.HCM xác định các dự án nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, lắp ráp, kiểm định chip bán dẫn, phát triển hệ thống AI, trung tâm R&D, hạ tầng dữ liệu và nền tảng số là hạt nhân của hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao, các chính sách hỗ trợ nhân lực là yêu cầu cần thiết và cấp bách. Đây là giải pháp chiến lược nhằm thu hút, giữ chân nhân tài, tạo điều kiện phát triển lâu dài cho doanh nghiệp và thành phố.
