17 bang tại Mỹ, chủ yếu do đảng Cộng hòa lãnh đạo, đã đồng loạt đệ đơn kiện California lên Tòa án Tối cao Liên bang, phản đối luật giảm rác thải nhựa của bang này. Theo đơn kiện, luật này vi phạm Hiến pháp Mỹ vì áp đặt các tiêu chuẩn quá khắt khe lên bao bì nhựa, gây ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế của các bang khác.
Nội dung vụ kiện
Đơn kiện được nộp vào ngày 5/3/2025, do Tổng chưởng lý bang Indiana dẫn đầu, với sự tham gia của các bang Alabama, Arkansas, Georgia, Iowa, Kansas, Kentucky, Louisiana, Mississippi, Missouri, Montana, Nebraska, North Dakota, Oklahoma, South Carolina, South Dakota, Tennessee và West Virginia. Các bang này cho rằng luật SB 54 của California, có hiệu lực từ năm 2022, yêu cầu giảm 25% bao bì nhựa sử dụng một lần vào năm 2032, là vi hiến vì can thiệp vào thương mại liên bang.
Theo luật SB 54, các nhà sản xuất phải chịu trách nhiệm về việc tái chế và xử lý rác thải nhựa, đồng thời đóng góp vào quỹ giảm thiểu ô nhiễm. Tuy nhiên, các bang nguyên đơn lập luận rằng luật này tạo ra gánh nặng không công bằng cho các doanh nghiệp ngoài California, làm tăng chi phí sản xuất và vận chuyển hàng hóa.
Tác động kinh tế
Các bang kiện cáo buộc rằng luật của California gây thiệt hại kinh tế lên tới hàng tỷ USD mỗi năm, đặc biệt là đối với ngành công nghiệp nhựa và bao bì. Họ cho rằng California đang cố gắng áp đặt các chính sách môi trường của mình lên toàn bộ nước Mỹ, vi phạm nguyên tắc liên bang.
"California không thể đơn phương quyết định các tiêu chuẩn môi trường cho cả quốc gia. Luật này gây tổn hại đến nền kinh tế của chúng tôi và xâm phạm quyền lực của các bang khác," Tổng chưởng lý Indiana Todd Rokita tuyên bố trong một thông cáo báo chí.
Phản ứng từ California
Chính quyền California, do Thống đốc Gavin Newsom lãnh đạo, bảo vệ luật SB 54 như một biện pháp cần thiết để giải quyết cuộc khủng hoảng rác thải nhựa toàn cầu. Văn phòng Tổng chưởng lý California cho biết họ sẽ tích cực bảo vệ luật này trước Tòa án Tối cao.
"California đang dẫn đầu trong cuộc chiến chống ô nhiễm nhựa. Luật của chúng tôi hoàn toàn phù hợp với Hiến pháp và cần thiết để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng," người phát ngôn của Tổng chưởng lý California nói.
Bối cảnh pháp lý
Vụ kiện này là một phần trong loạt tranh chấp pháp lý giữa các bang do đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ lãnh đạo về các vấn đề môi trường và quy định. Trước đó, các bang do đảng Cộng hòa lãnh đạo cũng đã kiện chính quyền Biden về các chính sách khí hậu và năng lượng.
Tòa án Tối cao Mỹ sẽ xem xét đơn kiện và quyết định có thụ lý hay không. Nếu được thụ lý, vụ việc có thể tạo ra tiền lệ quan trọng về ranh giới quyền lực giữa chính quyền liên bang và các bang trong việc ban hành luật môi trường.
