Bộ GD&ĐT vào cuộc xác minh nghi vấn liêm chính tại cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia
Trước những thông tin phản ánh về nghi vấn liên quan đến việc bảo đảm liêm chính khoa học trong cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025-2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã có động thái chính thức.
Phản ánh từ diễn đàn khoa học
Theo ghi nhận, sau khi cuộc thi kết thúc, tại một diễn đàn về liêm chính khoa học đã xuất hiện bài đăng đặt vấn đề về tính liêm chính của một số dự án tham gia. Trong đó có dự án "Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống" của học sinh trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình. Đây là một trong những đề tài giành giải nhất tại cuộc thi năm nay.
Chỉ đạo kiểm tra, xác minh
Trước những phản ánh này, Bộ GD&ĐT khẳng định đây là cuộc thi có tính chất mở và công tác rà soát, hậu kiểm sau cuộc thi là nhiệm vụ quan trọng để bảo đảm tính khách quan, minh bạch. Hiện nay, Bộ đã chỉ đạo các đơn vị chức năng phối hợp với ban tổ chức cuộc thi, ban giám khảo và các tổ chức, cá nhân liên quan tiến hành kiểm tra, xác minh, làm rõ các nội dung được phản ánh.
Trên cơ sở kết quả rà soát, xác minh, trong trường hợp phát hiện có vi phạm, Bộ GD&ĐT và ban tổ chức cuộc thi sẽ xem xét, xử lý nghiêm theo đúng quy định, bảo đảm nguyên tắc khách quan, công bằng, minh bạch và nghiêm túc. Bộ GD&ĐT cam kết sẽ thông tin kịp thời tới các cơ quan báo chí khi có kết luận chính thức.
Quy định rõ ràng về liêm chính khoa học
Theo Điều 4 của Thông tư 06/2024 ban hành quy chế cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia, Bộ GD&ĐT quy định các dự án dự thi phải:
- Bảo đảm tính trung thực trong nghiên cứu khoa học
- Không gian lận, sao chép trái phép, giả mạo
- Không sử dụng hoặc trình bày nội dung, kết quả nghiên cứu của người khác như là kết quả nghiên cứu của mình
Cùng với đó, Thông tư số 24/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của quy chế cuộc thi nêu rõ người hướng dẫn nghiên cứu chịu trách nhiệm về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học. Các Sở GD&ĐT cũng phải công khai các dự án được chọn dự thi cấp quốc gia.
Quy mô cuộc thi năm nay
Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia năm nay diễn ra từ ngày 20 đến 22/3 với sự tham gia của 34/34 sở GD&ĐT, lần đầu tiên đạt đủ 100% địa phương. Có 17 đơn vị là trường phổ thông trực thuộc bộ, đại học, trường đại học, viện tham gia, tăng 10 đơn vị so với năm trước.
Cuộc thi có 242 dự án dự thi của 27 cá nhân và 215 tập thể. Ban tổ chức đã trao 145 giải, trong đó có 14 dự án đạt giải nhất.
Tiền lệ xử lý vi phạm
Trước đó, vào năm 2025, dự án "Hệ thống phân loại rác thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo và cảm biến âm thanh" thuộc lĩnh vực hệ thống nhúng của Sở GD&ĐT Hưng Yên đã bị Bộ GD&ĐT hủy kết quả đoạt giải nhất và thu hồi giải thưởng, giấy chứng nhận đạt giải. Dự án này trước đó bị tố giống với một sản phẩm của chuyên gia nước ngoài Samuel Alexander từ Indonesia.
Sự việc này cho thấy Bộ GD&ĐT đã có những biện pháp xử lý nghiêm túc đối với các trường hợp vi phạm quy định về liêm chính khoa học, bảo vệ tính công bằng và uy tín của cuộc thi.
