Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang cân nhắc việc thay thế Tổng tư lệnh quân đội Valeriy Zaluzhny, một động thái có thể gây ra những thay đổi lớn trong bộ chỉ huy quân sự nước này giữa lúc xung đột với Nga vẫn tiếp diễn. Thông tin được tiết lộ bởi một nguồn tin giấu tên từ chính phủ Ukraine, xác nhận với hãng thông tấn Reuters vào ngày 29/1.
Bối cảnh căng thẳng trong quan hệ giữa Zelensky và Zaluzhny
Mối quan hệ giữa Tổng thống Zelensky và Tổng tư lệnh Zaluzhny đã trở nên căng thẳng trong những tháng gần đây, đặc biệt sau những bất đồng về chiến lược quân sự. Tờ Economist từng đưa tin vào tháng 11/2023 rằng hai người có quan điểm khác nhau về cách tiến hành cuộc chiến. Trong khi đó, một cuộc thăm dò của Viện Xã hội học Quốc tế Kyiv (KIIS) vào tháng 12/2023 cho thấy 72% người Ukraine tin tưởng Zaluzhny, so với 62% tin tưởng Zelensky.
Tuy nhiên, phát ngôn viên của Tổng thống Ukraine, Serhiy Nykyforov, đã bác bỏ thông tin trên, khẳng định với Reuters rằng Tổng thống Zelensky chưa có quyết định sa thải Tổng tư lệnh Zaluzhny. "Tổng thống không sa thải Tổng tư lệnh. Đây là thông tin sai lệch," Nykyforov nói. Dù vậy, các nguồn tin khác cho thấy cuộc thảo luận về việc thay thế Zaluzhny đang diễn ra ở cấp cao nhất.
Nguyên nhân tiềm ẩn và phản ứng từ các bên
Một trong những nguyên nhân được cho là dẫn đến sự bất đồng là chiến dịch phản công mùa hè 2023 không đạt được kết quả như mong đợi. Ukraine đã giành lại một số vùng lãnh thổ, nhưng không thể chọc thủng phòng tuyến của Nga. Zaluzhny từng thừa nhận trong một bài viết trên The Economist rằng cuộc chiến đang đi vào "thế bế tắc", điều này khiến chính quyền Zelensky không hài lòng.
Phản ứng từ phía quân đội, một quan chức cấp cao trong quân đội Ukraine cho biết việc thay thế Zaluzhny có thể gây ra sự hỗn loạn trong hàng ngũ chỉ huy và ảnh hưởng đến tinh thần binh sĩ. "Zaluzhny được lòng binh sĩ và người dân. Việc thay ông ấy vào lúc này có thể gây ra hậu quả khôn lường," quan chức này nói với Reuters.
Ảnh hưởng đến cuộc xung đột và quan hệ với phương Tây
Việc thay thế Tổng tư lệnh có thể tác động đến chiến lược quân sự của Ukraine và quan hệ với các đồng minh phương Tây. Zaluzhny được coi là một trong những kiến trúc sư của cuộc kháng chiến Ukraine, và ông có mối quan hệ tốt với các chỉ huy NATO. Một số quan chức phương Tây bày tỏ lo ngại rằng việc thay đổi lãnh đạo quân đội có thể làm gián đoạn dòng chảy viện trợ quân sự và thông tin tình báo.
Tuy nhiên, Tổng thống Zelensky có thể muốn có một người chỉ huy phù hợp hơn với tầm nhìn của ông về cuộc chiến. Hiện chưa có thông tin chính thức về người sẽ thay thế Zaluzhny, nhưng một số tên tuổi như Oleksandr Syrsky, chỉ huy Lực lượng Mặt đất Ukraine, được đồn đoán.
Cuộc xung đột Ukraine-Nga đã kéo dài gần hai năm, và cả hai bên đều đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công mới vào mùa xuân 2024. Quyết định về tương lai của Tổng tư lệnh sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với diễn biến tiếp theo của cuộc chiến.
