Iran đưa ra điều kiện cho thanh tra hạt nhân
Thứ trưởng Ngoại giao Iran, ông Ali Bagheri Kani, ngày 12/3 tuyên bố rằng Tehran sẽ chỉ cho phép Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tiến hành các cuộc thanh tra hạt nhân nếu cơ quan này hoạt động một cách minh bạch và không chịu áp lực chính trị từ các quốc gia khác. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran và phương Tây về chương trình hạt nhân của nước này tiếp tục leo thang.
Bối cảnh căng thẳng hạt nhân
Phát biểu tại một cuộc họp báo ở Tehran, ông Bagheri Kani nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ hợp tác với IAEA trong khuôn khổ các thỏa thuận quốc tế, nhưng điều này phải dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và không có sự can thiệp chính trị." Ông cũng cho biết Iran đã nhiều lần chứng minh thiện chí của mình thông qua việc cho phép các thanh sát viên IAEA tiếp cận các cơ sở hạt nhân, nhưng hiện tại, Tehran muốn đảm bảo rằng các cuộc thanh tra không bị lợi dụng cho mục đích chính trị.
Động thái này diễn ra sau khi IAEA báo cáo rằng Iran đã tăng cường làm giàu uranium lên mức 60%, gần với mức cần thiết để sản xuất vũ khí hạt nhân. Iran khẳng định chương trình hạt nhân của mình hoàn toàn vì mục đích hòa bình và đã nhiều lần bác bỏ cáo buộc tìm kiếm vũ khí hạt nhân.
Phản ứng từ cộng đồng quốc tế
Các nhà ngoại giao phương Tây cho rằng điều kiện của Iran có thể làm phức tạp thêm các nỗ lực ngoại giao nhằm khôi phục thỏa thuận hạt nhân 2015, còn gọi là Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA). Mỹ và các đồng minh đã nhiều lần kêu gọi Iran hợp tác đầy đủ với IAEA và trở lại tuân thủ các cam kết hạt nhân.
Trong khi đó, Iran cho rằng các lệnh trừng phạt của Mỹ là nguyên nhân chính khiến thỏa thuận sụp đổ và yêu cầu Washington dỡ bỏ toàn bộ các biện pháp trừng phạt trước khi Tehran quay lại thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình.
Tác động đến an ninh khu vực
Việc Iran đặt điều kiện cho thanh tra hạt nhân được xem là một chiến thuật nhằm gia tăng áp lực trong các cuộc đàm phán. Giới phân tích nhận định rằng nếu IAEA không thể thực hiện các cuộc thanh tra cần thiết, điều này có thể dẫn đến sự mất lòng tin và làm gia tăng nguy cơ xung đột trong khu vực Trung Đông. Israel, quốc gia coi Iran là mối đe dọa hiện hữu, đã nhiều lần cảnh báo sẽ hành động quân sự nếu các biện pháp ngoại giao thất bại.
