Tại cuộc gặp mới đây tại Vienna, Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) và các Đại sứ các nước ASEAN đã có những trao đổi sâu rộng về nhiều vấn đề quốc tế quan trọng. Đại sứ EU nhắc lại thành công của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-EU lần thứ 25 diễn ra ngày 28/4 vừa qua, đồng thời đánh giá cao vai trò ngày càng chủ động của ASEAN trong các cơ chế đa phương, đặc biệt tại các tổ chức quốc tế và Liên hợp quốc ở Vienna. Ông khẳng định EU tiếp tục coi ASEAN là đối tác quan trọng trong việc thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, duy trì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.
Trao đổi về sáng kiến UN80 và cải tổ Liên hợp quốc
Hai bên đã đi sâu thảo luận về sáng kiến “UN80” do Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đề xuất, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của Liên hợp quốc, ứng phó với những khó khăn tài chính hiện nay và bảo đảm các cơ chế đa phương tiếp tục vận hành hiệu quả. Các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu cải tổ toàn diện Liên hợp quốc theo hướng tinh gọn, hiệu quả hơn, bảo đảm tính bao trùm và lợi ích của các nước đang phát triển.
Bên cạnh đó, hai bên cũng nhấn mạnh cần chú trọng đặc thù của các tổ chức tại Vienna, vốn là các tổ chức hợp tác kỹ thuật, chuyên ngành mang lại lợi ích trực tiếp và thiết thực cho người dân các nước thành viên. Do đó, các tổ chức này cần được đầu tư và phân bổ ngân sách phù hợp.
Hợp tác tại IAEA và vấn đề hạt nhân
Hai bên chia sẻ quan điểm về các vấn đề đang được thảo luận tại Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì sự đoàn kết và đồng thuận tại Hội đồng Thống đốc IAEA (BOG). Các đại biểu khẳng định cần bảo đảm Đại hội đồng IAEA và BOG tiếp tục là các diễn đàn thúc đẩy đối thoại, hợp tác và xây dựng đồng thuận, tránh đối đầu và chính trị hóa các vấn đề kỹ thuật.
Hai bên cũng nhấn mạnh nhu cầu tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng năng lực và bảo đảm quyền tiếp cận công bằng của các nước đang phát triển đối với các ứng dụng hạt nhân vì mục đích hòa bình, phù hợp với các trụ cột của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).
Phát biểu của Đại sứ Việt Nam
Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại các tổ chức quốc tế và Liên hợp quốc tại Vienna, ông Vũ Lê Thái Hoàng, cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, ASEAN và EU chia sẻ nhiều giá trị và lợi ích chung trong thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm của Liên hợp quốc. Ông nhấn mạnh cần phát huy “tự chủ chiến lược tập thể” nhằm bảo vệ lợi ích của các quốc gia thành viên và nâng cao tiếng nói của hai khu vực trong quản trị toàn cầu.
Đại sứ Vũ Lê Thái Hoàng cũng cho rằng Liên hợp quốc đang đứng trước thời điểm mang tính bước ngoặt, đòi hỏi các cải cách toàn diện từ việc rà soát chức năng, ưu tiên hoạt động, quy trình vận hành đến cơ cấu thể chế của các tổ chức quốc tế để thích ứng với tình hình mới. Ông chia sẻ những đóng góp chủ động, tích cực của Việt Nam trong các tiến trình đa phương, bao gồm việc chủ trì Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, và đang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội nghị rà soát lần thứ 11 Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) tại New York.
Đại sứ nhấn mạnh vai trò quan trọng của IAEA trong thúc đẩy ứng dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, phục vụ phát triển bền vững. Ông cho biết Việt Nam đang hợp tác chặt chẽ với IAEA xây dựng hai nhà máy điện hạt nhân đầu tiên và đánh giá cao sự hỗ trợ thiết thực của IAEA, đặc biệt thông qua Quỹ Hợp tác kỹ thuật (TCF), trong xây dựng năng lực, đào tạo nguồn nhân lực, hoàn thiện cơ sở hạ tầng pháp lý-kỹ thuật và thúc đẩy các ứng dụng hạt nhân trong phát triển kinh tế-xã hội.
Hợp tác phòng chống tội phạm mạng
Trong lĩnh vực phòng, chống tội phạm mạng, Đại sứ Vũ Lê Thái Hoàng cảm ơn Đại sứ EU đã chia sẻ thông tin về việc EU sẽ sớm phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về phòng, chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội), coi đây là bước đi quan trọng nhằm tăng cường hợp tác quốc tế trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống. Ông cho biết Việt Nam đang có kế hoạch xây dựng một trung tâm đào tạo khu vực về phòng, chống tội phạm mạng dành cho các nước đang phát triển, nhằm hỗ trợ nâng cao năng lực, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong thực thi Công ước.
Cam kết hợp tác tương lai
Kết thúc cuộc gặp, các Đại sứ ASEAN khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với EU nhằm bảo vệ hệ thống đa phương, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực chuyển đổi số, phát triển bền vững, an ninh mạng, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực và thế giới.
