Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 26/6 cho biết Kiev đã đưa ra đề xuất hòa bình cho cả các đối tác chủ chốt và những người thân cận với Tổng thống Nga Vladimir Putin, kêu gọi một cuộc gặp để chấm dứt xung đột. Ông nhấn mạnh các biện pháp trừng phạt tầm xa và tầm trung của Ukraine đang được thực thi, ám chỉ các cuộc tập kích gần đây vào lãnh thổ Nga.
Đề xuất hòa bình và phản ứng từ Nga
Phát biểu trong chuyến thăm Thụy Sĩ, ông Zelensky nói: “Ukraine đã đưa ra các đề xuất cho cả các đối tác chủ chốt và cho những người bạn của ông Tổng thống Nga Vladimir Putin. Chúng tôi đã nói rằng một cuộc gặp là điều khả thi và việc chấm dứt cuộc chiến này là điều khả thi. Nga phải thực hiện bước đi này hướng tới hòa bình.”
Trước đó, ngày 24/6, ông Zelensky tuyên bố nếu Ukraine nhận được những gì đã thảo luận với các đối tác tại hội nghị thượng đỉnh G7, các điều kiện sẽ được tạo ra để buộc Nga đàm phán hòa bình. Ông liên tục đề nghị gặp trực tiếp Tổng thống Putin, nhưng Điện Kremlin cho rằng cuộc gặp như vậy chưa khả thi, dù sẵn sàng mời nhà lãnh đạo Ukraine đến Moscow.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết Moscow sẵn sàng tái khởi động đàm phán từ điểm dừng trước đó. Tổng thống Putin ban đầu nói không có tiền đề cho đàm phán, nhưng vài giờ sau lại tuyên bố sẵn sàng đàm phán dựa trên thỏa thuận Istanbul. Các cuộc đàm phán trì trệ do chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, bên trung gian, bị phân tâm bởi cuộc chiến ở Iran.
Bất đồng Mỹ-Nga về thỏa thuận Alaska
Giới chức Mỹ và Nga đưa ra diễn giải khác nhau về kết quả thảo luận giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Putin tại hội nghị thượng đỉnh Anchorage (Alaska) tháng 8/2025. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định chưa có thỏa thuận nào hoàn tất, chỉ có đề xuất. Ông nói: “Vẫn không có thỏa thuận nào cả.”
Điện Kremlin bác bỏ. Ngoại trưởng Lavrov cho rằng Washington đã trình bày đề xuất giải quyết xung đột và Moscow chấp thuận. Ông dẫn lời: “Nếu một bên đặt đề xuất lên bàn đàm phán và bên còn lại đồng ý, thì nói không có thỏa thuận nghe không lịch thiệp.”
Theo ông Lavrov, Đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff đã đến Moscow trước thượng đỉnh, chuyển giao kế hoạch giải quyết của Mỹ. Tại Anchorage, khi hai tổng thống hội đàm, ông Putin liệt kê từng điểm trong đề xuất của Mỹ và hỏi ông Witkoff có mô tả chính xác không, và ông Witkoff xác nhận từng điểm.
Đầu tháng 6, ông Lavrov khẳng định Nga đã chấp thuận các đề xuất của Mỹ. Tuần này, ông cho rằng thượng đỉnh Alaska có thể được dùng để “câu giờ” cho Ukraine tái vũ trang, và Nga không còn coi phương Tây là trung gian đáng tin cậy.
Cuộc gặp kín Putin-Lukashenko và tối hậu thư của Ukraine
Ngày 26/6, Tổng thống Putin và người đồng cấp Belarus Alexander Lukashenko có cuộc gặp không được công bố trước tại dinh thự riêng của ông Putin ở Valdai, kéo dài hơn 4 giờ, chỉ có hai nhà lãnh đạo. Điện Kremlin xác nhận sau đó, cho biết các cuộc thảo luận tập trung vào chương trình nghị sự của Nhà nước Liên minh, hợp tác kinh tế-thương mại và an ninh khu vực, nhưng không có tuyên bố chính thức.
Cuộc gặp diễn ra khi Tổng thống Zelensky đưa ra tối hậu thư cho Minsk giữa đồn đoán Nga có thể mở mặt trận thứ hai từ Belarus. Ông Zelensky đưa ra thời hạn 7 ngày (từ 19/6) để Belarus dỡ bỏ các trạm lặp tín hiệu dẫn đường cho máy bay không người lái Nga, nếu không sẽ đối mặt hành động quân sự trực tiếp. Các báo cáo tình báo xác nhận các thiết bị dẫn đường đã ngừng hoạt động vào ngày 22/6, trước thời hạn.
Ông Lukashenko khẳng định Minsk giữ lập trường hòa bình với Ukraine, nhưng cảnh báo tính chất chiến tranh sẽ thay đổi nếu Kiev kéo Belarus vào vòng chiến.
