Nhiều thành viên NATO cũng bị Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc tương tự. Tuy nhiên, quyết sách của Mỹ lần này có điểm khác biệt và đặc biệt: hội đồng chung với Canada được thành lập từ năm 1940, giữa Thế chiến thứ hai, và tồn tại lâu hơn cả NATO. Hội đồng này là biểu tượng cho mối quan hệ đồng minh quân sự và mức độ tin cậy chiến lược rất cao giữa hai nước láng giềng Mỹ - Canada.
Nguyên nhân sâu xa của sự rạn nứt
Thực chất, việc Mỹ và Canada giờ trở thành láng giềng phân cách và đồng minh phân rẽ bởi nhiều nguyên nhân. Bất đồng quan điểm về ngân sách quân sự và quốc phòng chỉ là một phần. Sâu xa hơn là sự bất đồng về các vấn đề chính trị thế giới và mối bất hòa cá nhân giữa ông Trump với Thủ tướng Canada Mark Carney.
Những hành động gây hấn và đáp trả
Ông Trump gây hấn với Canada bằng tuyên bố sáp nhập Canada làm bang thứ 51 của Mỹ và áp đặt thuế quan nhằm vào đối phương. Đáp lại, ông Carney không chỉ đối phó mạnh tay mà còn tận dụng sự ứng xử kiên quyết và bản lĩnh để củng cố quyền lực ở Canada. Thủ tướng Carney không hậu thuẫn Nhà Trắng trong cuộc chiến với Iran, đồng thời trì hoãn thực hiện thỏa thuận đã ký kết về việc Canada mua 88 chiến đấu cơ thế hệ 5 tàng hình F-35 của Mỹ.
Đề xuất gây tranh cãi của Canada
Nhưng nặng ký hơn cả là đề xuất của ông Carney về việc các nước tầm trung liên thủ lại thành khối để thoát khỏi sự lệ thuộc vào Mỹ trên mọi phương diện. Đề xuất này chẳng khác gì giọt nước làm tràn ly. Quan hệ láng giềng xấu đi và đồng minh thêm lỏng lẻo tác động tiêu cực tới mối quan hệ giữa Mỹ và tất cả các đồng minh quân sự khác của nước này.
