Ngày 11/06/2026, tại hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Anh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh quan hệ giữa ASEAN và Anh đã có bề dày nhiều thập kỷ; việc thiết lập Quan hệ Đối thoại vào năm 2021 không phải là sự khởi đầu mà đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn mới với tầm chiến lược và mức thể chế hóa cao hơn.
Chuyển trọng tâm sang tự cường và đổi mới sáng tạo
Bước sang giai đoạn mới, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị hợp tác ASEAN-Anh cần chuyển trọng tâm từ tăng trưởng sang nâng cao khả năng tự cường, tự chủ, đổi mới sáng tạo trên nền tảng tin cậy ngày càng được củng cố. Ông cũng đề nghị hai bên tăng cường phối hợp chiến lược, cả trong khuôn khổ các cơ chế của ASEAN và các khuôn khổ khu vực, toàn cầu khác, đặc biệt vào năm 2027 khi Việt Nam là chủ nhà APEC, Singapore là Chủ tịch ASEAN và Anh là Chủ tịch G20.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung hoan nghênh Anh đã hỗ trợ triển khai Lưới điện ASEAN, chuyển đổi năng lượng công bằng, tài chính xanh và phát triển công nghệ năng lượng sạch thế hệ mới, qua đó góp phần bảo đảm an ninh năng lượng khu vực.
Việt Nam khẳng định vai trò điều phối
Là nước ASEAN đầu tiên có quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Anh và trên cương vị nước điều phối quan hệ ASEAN-Anh, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định Việt Nam sẽ nỗ lực hết sức cùng các nước đưa hợp tác ASEAN-Anh sang giai đoạn mới, ngày càng thực chất, hiệu quả và đáp ứng lợi ích thiết thực của người dân.
Về phần mình, Bộ trưởng Ngoại giao Anh Ed Miliband khẳng định ASEAN giữ vị trí trung tâm trong chiến lược của Anh với khu vực; cam kết ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, coi ASEAN là hình mẫu của hợp tác đa phương và mong muốn tiếp tục phát triển quan hệ hai bên cả về bề rộng và chiều sâu.
Kết quả ấn tượng sau 5 năm
Tại hội nghị, các Bộ trưởng hài lòng ghi nhận quan hệ đối tác ASEAN-Anh sau 5 năm thiết lập đã đạt nhiều kết quả quan trọng, thực chất. Hai bên đã cơ bản hoàn tất Kế hoạch hành động giai đoạn 2022-2026 với tỷ lệ thực thi đạt 98,9%. Anh hiện là đối tác thương mại lớn thứ 12 và nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn thứ 6 của ASEAN; trong năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều ước đạt 45,01 tỷ USD, trong khi vốn FDI của Anh vào ASEAN đạt 9,2 tỷ USD.
Anh tích cực tham gia các cơ chế, khuôn khổ hợp tác của ASEAN trên cả 3 trụ cột chính trị-an ninh, kinh tế, văn hóa-xã hội; cam kết ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN. Các Bộ trưởng ASEAN đặc biệt đánh giá cao Bộ trưởng Ngoại giao Anh đã chọn tham dự các hội nghị của ASEAN là chuyến công du nước ngoài đầu tiên chỉ 48 giờ sau khi nhậm chức, thể hiện mạnh mẽ cam kết của Anh và cá nhân Ngoại trưởng đối với ASEAN và khu vực.
Định hướng chiến lược giai đoạn 2027-2031
Trên cơ sở phát huy những kết quả đã đạt và nhằm thích ứng với môi trường chiến lược đang thay đổi nhanh chóng, các Bộ trưởng nhất trí cần định hướng phát triển quan hệ ASEAN một cách chiến lược, thực chất, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Trong đó, hợp tác kinh tế-thương mại tiếp tục là trụ cột chính, đi đôi với mở rộng hợp tác về chuyển đổi số, hành động khí hậu, an ninh năng lượng, phát triển nguồn nhân lực, an ninh biển, an ninh mạng và thúc đẩy cấu trúc khu vực mở, minh bạch, bao trùm, dựa trên luật lệ với ASEAN ở vị trí trung tâm.
Theo đó, các Bộ trưởng nhất trí thông qua Kế hoạch hành động ASEAN-Anh giai đoạn 2027-2031 và Tuyên bố chung về Hợp tác trong khuôn khổ Tài liệu quan điểm của ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (AOIP), qua đó xác lập khuôn khổ chiến lược cho hợp tác ASEAN-Anh trong giai đoạn tới.
Gặp song phương Việt Nam-Anh
Trước đó, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã có cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao Vương quốc Anh Ed Miliband. Bộ trưởng Lê Hoài Trung chúc mừng Anh thành lập Chính phủ mới và Bộ trưởng Ed Miliband đảm nhiệm cương vị mới; bày tỏ vui mừng trước những bước phát triển tích cực của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Anh, đồng thời khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò nước điều phối, cùng Anh thúc đẩy quan hệ ASEAN-Anh ngày càng thực chất, hiệu quả, nhất là trong khoa học-công nghệ, kết nối doanh nghiệp và giao lưu nhân dân.
Bộ trưởng Ed Miliband đánh giá cao đà phát triển của quan hệ song phương và vai trò chủ động của Việt Nam trên cương vị nước điều phối; nhấn mạnh tầm quan trọng của ASEAN và khu vực Đông Nam Á trong chính sách đối ngoại của Anh, bày tỏ mong muốn phối hợp chặt chẽ với Việt Nam để làm sâu sắc hơn cả quan hệ song phương và hợp tác ASEAN-Anh trong thời gian tới.
