TP.HCM đang đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, trong đó công tác bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) đóng vai trò then chốt. Tại nhiều địa phương, sự đồng thuận của người dân đã giúp các công trình sớm có mặt bằng thi công, góp phần thay đổi diện mạo đô thị.
Mở rộng đường Nguyễn Duy Trinh – Giải bài toán giao thông khu vực cảng Cát Lái
Đường Nguyễn Duy Trinh (phường Long Trường, TP.HCM) vốn nổi tiếng với cảnh ùn tắc và tai nạn giao thông do lưu lượng xe container lớn. Dự án nâng cấp đoạn từ Vành đai 2 đến đường vào Khu công nghiệp Phú Hữu sẽ mở rộng lên 30 m, cần thu hồi hơn 73.000 m² đất, ảnh hưởng gần 300 hộ dân. Tổng mức đầu tư 1.858 tỉ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hơn 1.500 tỉ đồng.
Bà Dương Thị Kim Hồng (59 tuổi), sống tại đây hơn 50 năm, bày tỏ: "Đường này nhỏ quá, tai nạn nhiều lắm, chúng tôi hay gọi là đường 'tử thần' nên trước sau gì cũng phải mở thôi. Tôi gắn bó ở đây hơn 50 năm rồi. Giờ chấp nhận giao hết đất cho Nhà nước, chỉ mong khi tái định cư, chính quyền xem xét bố trí cho chúng tôi ở khu vực mặt tiền hoặc gần trục đường lớn để có thể tiếp tục buôn bán."
Ông Hoàng Trung Quỳnh (58 tuổi) cũng đồng tình: "Container đi song song 2 chiếc rất nguy hiểm. Người lạ đường rất dễ gặp tai nạn. Đường này sớm muộn gì cũng phải mở." Ông mong mức bồi thường phù hợp với giá trị thực tế và được hỗ trợ thủ tục xây dựng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho phần diện tích còn lại.
Cam kết bảo đảm quyền lợi người dân
Ông Lê Ngọc Dũng, Chủ tịch UBND phường Long Trường, cho biết giá đất sẽ được xác định cụ thể theo từng loại đất, vị trí; dự thảo phương án bồi thường sẽ lấy ý kiến người dân. Phường mời đại diện các hộ bị ảnh hưởng tham gia hội đồng bồi thường. Số trường hợp tái định cư không nhiều vì chỉ thu hồi một phần mặt tiền; nếu diện tích còn lại không đủ điều kiện, hộ dân sẽ được bố trí tái định cư, ưu tiên gần khu vực sinh sống. "Địa phương cam kết thực hiện đúng quy định để bảo vệ, bảo đảm quyền lợi của người dân trong dự án", ông Dũng khẳng định.
Dự kiến, việc đo đạc, kiểm đếm hoàn thành trước ngày 15.9, phê duyệt phương án bồi thường trong tháng 12.2026, bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư vào cuối tháng 3.2027.
Đường Nguyễn Thị Định và nút giao Mỹ Thủy – Hình hài mới nhờ đồng thuận
Trong khi đó, tại phường Cát Lái, dự án nâng cấp, mở rộng đường Nguyễn Thị Định (đoạn từ cầu Giồng Ông Tố đến cầu Mỹ Thủy) và nút giao Mỹ Thủy đã hoàn thành bàn giao 100% mặt bằng. Dự án đường Nguyễn Thị Định ảnh hưởng 360 hộ dân, tổng kinh phí bồi thường gần 1.300 tỉ đồng; giá bồi thường cao nhất hơn 90 triệu đồng/m², hộ nhận cao nhất gần 19 tỉ đồng. Dự án nút giao Mỹ Thủy ảnh hưởng 199 hộ, tổng kinh phí 1.616 tỉ đồng; hộ nhận bồi thường cao nhất hơn 77,7 tỉ đồng cho diện tích 7.171 m². Người dân được bố trí tái định cư ngay trên địa bàn phường.
Ông Mai Quốc Tuấn (59 tuổi, ở phường Cát Lái) cho biết gia đình ông có 3 căn nhà bị ảnh hưởng, diện tích thu hồi 120 m², tổng bồi thường hơn 3,7 tỉ đồng. "Biết giá bồi thường đất nông nghiệp thấp hơn đất ở nên lúc đầu tôi cũng đắn đo. Nhưng nghĩ lại, đường sá được mở rộng thì con cháu mình hưởng lợi trước tiên. Gia đình tôi là một trong những hộ ký biên bản bàn giao mặt bằng đầu tiên", ông kể. Bàn giao sớm giúp gia đình chủ động tháo dỡ, xây lại nhà, được thưởng 7,5 triệu đồng mỗi căn. "Bây giờ cuộc sống ổn định, tôi vẫn đi lái xe, thu nhập tuy vừa phải nhưng nhìn con đường trước nhà rộng rãi, sạch đẹp, không còn cảnh kẹt xe như trước thì thấy quyết định của mình rất đúng", ông Tuấn cười nói.
Bài học từ sự đồng thuận
Bà Phạm Ngọc Thảo Giang, Phó chánh văn phòng HĐND và UBND phường Cát Lái, cho biết việc bàn giao 100% mặt bằng là kết quả của quá trình đối thoại, tháo gỡ từng hồ sơ và sự đồng thuận của hàng trăm hộ dân. Ông Võ Tấn Quan, Chủ tịch UBND phường Cát Lái, nhấn mạnh: "Nhiều hộ dân vẫn còn những trăn trở, khó khăn nhưng vì lợi ích chung đã chấp hành chủ trương, di dời và bàn giao mặt bằng. Chính tinh thần chia sẻ, tích cực phối hợp của bà con đã góp phần quyết định thành công của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng."
Đại diện UBND phường Cát Lái cho biết dù đã hoàn thành bàn giao mặt bằng, địa phương vẫn tiếp tục hỗ trợ người dân xây dựng nhà ở mới, giải quyết thủ tục hành chính và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Kinh nghiệm rút ra là phải phát huy vai trò dân vận, lấy tuyên truyền, vận động và đối thoại làm trọng tâm; bồi thường công khai, minh bạch, đúng pháp luật; phối hợp liên ngành để xử lý hồ sơ tồn đọng và di dời hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, không để ảnh hưởng tiến độ chung.
