Đến nay, còn gần 440 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng cho nhà nước tại khu vực 1 di tích Kinh thành Huế. Nhiều ngôi nhà như nằm giữa rừng trên các Eo bầu, Thượng thành, gây mất mỹ quan và khó khăn cho công tác bảo tồn di tích.
Dự án kéo dài từ năm 2019
Dự án di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực 1 di tích Kinh thành Huế (giai đoạn 1) được triển khai từ năm 2019 tại 11 khu vực, diện tích 25,5ha, với 2.233 hộ bị ảnh hưởng. Theo lãnh đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 1 thành phố Huế, đến nay cơ quan chức năng đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đạt hơn 99%, còn 20 hồ sơ chưa phê duyệt. Tổng giá trị đã phê duyệt đạt khoảng 1.902 tỷ đồng/1.905 tỷ đồng vốn.
Sau nhiều năm triển khai, diện mạo khu vực 1 di tích Kinh thành Huế đã có nhiều thay đổi. Nhiều khoảng không gian di tích từng bị che khuất bởi nhà dân dần được trả lại.
Hơn 80% hộ dân đã bàn giao mặt bằng
Theo thống kê, đến nay mới có 1.795 hộ bàn giao mặt bằng, đạt hơn 80%; còn lại 438 hộ dân chưa bàn giao, trong đó có 203 hộ đã đầy đủ chính sách, 235 hộ chưa đảm bảo. Riêng khu vực các Eo bầu dọc Thượng thành của Hoàng thành Huế được xem là “điểm nghẽn” lớn nhất, còn 31 hộ chưa bàn giao mặt bằng.
Vợ chồng ông Trương Văn Quốc Việt (SN 1974), cùng con gái đang ở trong căn nhà cấp 4 xuống cấp, bị bao quanh bởi cây, cỏ dại tại 1 Eo bầu trên đường Xuân 68 (phường Phú Xuân). Ông Việt cho biết khi thành phố Huế triển khai đề án, cha mẹ ông thuộc diện hộ chính nên được bố trí tái định cư. Gia đình ông Việt không được bố trí theo diện hộ phụ dù đã tách hộ khẩu, nên “mắc kẹt” cho đến nay. Ông Việt tán thành chủ trương nhưng mong muốn chính quyền xem xét, bảo đảm quyền lợi vì gia đình đã sinh sống hơn 40 năm và không có chỗ ở khác.
Nhiều nhà bỏ hoang, rác thải xây dựng tràn lan
Theo ghi nhận, tại các Eo bầu dọc đường Xuân 68, Ông Ích Khiêm, Tôn Thất Thiệp,… còn nhiều ngôi nhà cũ. Nhiều nhà "cửa đóng then cài", chủ nhân đã rời đi nhưng chưa bàn giao mặt bằng. Còn hàng loạt ngôi nhà khác vẫn có người ở vì không còn nơi nào để đi. Do một số vị trí vướng mặt bằng, chưa thể dọn dẹp toàn bộ khu vực. Một số người dân đổ rác thải xây dựng lên các Eo bầu, gây mất mỹ quan đô thị.
Theo đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 1 thành phố Huế, phần lớn các trường hợp tồn đọng đều là hồ sơ phức tạp, kéo dài, liên quan đến nhà thuộc sở hữu nhà nước, tài sản công. Một số trường hợp tranh chấp nguồn gốc đất hoặc chuyển nhượng, sử dụng đất có nhiều yếu tố cần tiếp tục xác minh. Một số hộ dân chưa thống nhất với phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đặc biệt là các trường hợp hộ phụ có hoàn cảnh đặc thù.
Tiếp tục rà soát, tháo gỡ vướng mắc
Ông Bùi Ngọc Chánh, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 1 thành phố Huế, cho biết sẽ tiếp tục rà soát từng hồ sơ, tháo gỡ vướng mắc với tinh thần bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người dân, đáp ứng yêu cầu tiến độ của dự án. Các trường hợp đã nhận tiền đền bù, bảo đảm chính sách, cơ quan chức năng sẽ cưỡng chế thu hồi mặt bằng theo quy định.
Lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho biết đến nay dự án bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế - Hợp phần tu bổ tôn tạo di tích đã triển khai 10 hạng mục. Các đơn vị thi công đã hoàn thành tôn tạo, tu bổ 3 hạng mục, số còn lại tiếp tục thi công với thời gian được điều chỉnh đến cuối năm. Đại diện Trung tâm nhận định dự án hoàn thành sẽ tạo không gian xanh sạch, thông thoáng hơn cho khu vực Kinh thành nói riêng và thành phố Huế nói chung.
