Đề xuất miễn thuế cho cơ sở giáo dục không vì lợi nhuận
Bộ Tài chính vừa đề xuất từ năm 2027, các cơ sở giáo dục công lập và cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Nội dung này nằm trong Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp đang được lấy ý kiến góp ý.
Theo đề xuất, các cơ sở này được miễn thuế đối với thu nhập từ hoạt động giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, dịch vụ hỗ trợ giáo dục; lãi tiền gửi ngân hàng; kinh phí đặt hàng, giao nhiệm vụ của Nhà nước. Trường hợp phát sinh các khoản thu nhập khác cần miễn thuế, Chính phủ sẽ quy định.
Điều kiện để được miễn thuế và chế tài vi phạm
Tuy nhiên, nếu cơ sở giáo dục sử dụng phần thu nhập được miễn thuế không đúng mục đích đầu tư phát triển cơ sở giáo dục theo quy định của pháp luật về giáo dục, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp thì phải kê khai và nộp thuế đối với phần sử dụng sai. Nếu thực hiện rút vốn hoặc chia lợi tức, cơ sở phải nộp lại toàn bộ tiền thuế đã được miễn cùng tiền chậm nộp và tiền phạt theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Việc xác định cơ sở giáo dục công lập, cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận thực hiện theo quy định của pháp luật về giáo dục.
Mục tiêu thúc đẩy xã hội hóa giáo dục
Theo Bộ Tài chính, quy định mới nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về giáo dục và đào tạo, trong đó có Hiến pháp năm 2013 quy định Nhà nước ưu tiên đầu tư và thu hút các nguồn đầu tư khác cho giáo dục; Nghị quyết số 71-NQ/TW (tháng 8.2025) của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Luật Giáo dục năm 2019 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Giáo dục năm 2025 và nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác khuyến khích đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục đào tạo.
Việc miễn thuế cho các cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận được kỳ vọng sẽ khuyến khích, thúc đẩy, thu hút nguồn lực xã hội đầu tư vào lĩnh vực giáo dục đào tạo, giảm áp lực lên khu vực công lập.
Thực trạng cơ sở giáo dục ngoài công lập tại Việt Nam
Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, năm học 2024-2025, cả nước có khoảng 41.000 cơ sở giáo dục - đào tạo, trong đó khoảng 3.900 cơ sở ngoài công lập. Bộ Tài chính đánh giá số lượng cơ sở giáo dục ngoài công lập phát triển nhanh trong những năm gần đây, đặc biệt tại Hà Nội, TP.HCM và các đô thị lớn. Tuy nhiên, nhiều cơ sở đủ điều kiện hoạt động nhưng chưa đủ điều kiện xã hội hóa để hưởng ưu đãi. Khó khăn lớn nhất là yêu cầu đồng thời về quy mô diện tích đất, tiêu chuẩn cơ sở vật chất, nguồn nhân lực chuyên môn và điều kiện pháp lý. Trong bối cảnh giá đất đô thị cao, thủ tục tiếp cận đất sạch phức tạp và năng lực tài chính hạn chế, việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chí xã hội hóa là thách thức lớn.
Để nâng cao hiệu quả chính sách xã hội hóa, phù hợp với xu hướng phát triển và thông lệ quốc tế, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi, bổ sung cơ chế ưu đãi về thuế đối với các cơ sở giáo dục - đào tạo, không phân biệt công lập hay tư thục, nhằm nâng cao tính bền vững của chính sách xã hội hóa trong dài hạn. Chính sách ưu đãi thuế tạo môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch, giúp người học tiếp cận cơ hội giáo dục và hưởng lợi từ các chính sách phát triển giáo dục.
Kinh nghiệm quốc tế về miễn thuế cho giáo dục
Bộ Tài chính dẫn thông lệ quốc tế cho thấy nhiều quốc gia áp dụng ưu đãi thuế cho giáo dục. Tại Mỹ, các trường học, cao đẳng/đại học công lập và phi lợi nhuận được miễn thuế bất động sản. Anh miễn, giảm thuế bất động sản cho cơ sở giáo dục phi lợi nhuận và hỗ trợ vốn vay ưu đãi. Đức miễn thuế đất, thuế thu nhập từ hoạt động giáo dục cho cơ sở phi lợi nhuận. Pháp giảm thuế đất và miễn một số lệ phí hành chính cho cơ sở ngoài công lập. Hà Lan miễn thuế bất động sản và một số loại thuế thu nhập cho cơ sở giáo dục phi lợi nhuận. Trung Quốc miễn hoặc giảm thuế thu nhập đối với phần lợi nhuận tái đầu tư vào giáo dục, miễn thuế sử dụng đất cho cơ sở phi lợi nhuận và tư thục. Hàn Quốc miễn, giảm thuế sử dụng đất cho đất dành cho hoạt động giáo dục của cơ sở phi lợi nhuận. Indonesia giảm 50% thuế tài sản cho tài sản sử dụng cho hoạt động phi lợi nhuận như giáo dục. Hồng Kông hoàn trả toàn bộ hoặc một phần các khoản thuế, tiền thuê đất cho cơ sở giáo dục phi lợi nhuận.
Xu hướng chung là chỉ đánh thuế đối với hoạt động mang tính thương mại, đồng thời gắn ưu đãi thuế với điều kiện tái đầu tư lợi nhuận cho mục tiêu giáo dục và có cơ chế đảm bảo tính minh bạch tài chính.
