Thông điệp xuyên suốt của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7 vừa qua “chuyển mạnh từ nhận diện, tháo gỡ khó khăn sang kiến tạo nền tảng phát triển; từ đối thoại sang hành động quyết liệt; từ cam kết sang kết quả thực chất, có địa chỉ, có thời hạn” đã tạo thêm niềm tin và kỳ vọng trong cộng đồng doanh nghiệp. Khi những cam kết ấy được hiện thực hóa bằng cải cách, chuyển biến cụ thể mà doanh nghiệp có thể cảm nhận trong thực tiễn, môi trường đầu tư, kinh doanh sẽ được cải thiện, mọi nguồn lực xã hội sẽ được khơi thông, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng hai con số ngay trong năm nay.
Chuyển từ đối thoại sang kết quả thực chất
Theo chia sẻ của Giám đốc Công ty TNHH Đức Phúc Nguyễn Tiến Đức, điều khiến ông phấn khởi nhất sau Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp không chỉ là những kiến nghị của các doanh nghiệp đã được lắng nghe, mà còn là quyết tâm của Chính phủ và người đứng đầu Chính phủ trong việc biến những cam kết thành hành động. Với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa như công ty của ông Đức, thông điệp ấy mang ý nghĩa rất đặc biệt. Bởi khi quy trình, thủ tục hành chính được rút gọn, việc xử lý hồ sơ trên môi trường số được đẩy mạnh, sẽ tạo thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, tiết giảm chi phí. Đây cũng là điều mà cộng đồng doanh nghiệp đã kỳ vọng, mong mỏi suốt nhiều năm nay.
Niềm tin ấy hoàn toàn có cơ sở khi chỉ trong khoảng hơn 1 tháng, Chính phủ đã liên tiếp ban hành 11 nghị quyết nhằm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Theo đó, đã có hàng nghìn quy định, thủ tục được rà soát, cắt giảm; nhiều thẩm quyền được phân cấp cho địa phương; chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính được Chính phủ đẩy mạnh,... Những chuyển động này tạo tín hiệu tích cực về một nền hành chính phục vụ, lấy doanh nghiệp làm trung tâm của quá trình phát triển.
Khoảng cách từ chủ trương đến thực thi
Song thực tiễn đang chỉ ra vẫn còn một khoảng cách từ chủ trương đến thực thi và đang được xác định là điểm nghẽn lớn nhất. Theo tổng hợp mới đây của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cộng đồng doanh nghiệp đối mặt với 53 nhóm vướng mắc thuộc 10 lĩnh vực, tập trung ở thể chế, thủ tục hành chính, tiếp cận nguồn lực, chi phí sản xuất, thị trường, đổi mới công nghệ, nhân lực và liên kết chuỗi giá trị. Theo Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng, điều đáng chú ý là phần lớn các khó khăn, vướng mắc này không xuất phát từ việc thiếu cơ chế, chính sách mà nằm ở khâu tổ chức thực hiện còn chậm, thiếu thống nhất và hiệu quả chưa cao.
Hiện cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm đến 5 nhóm vấn đề cần sớm được Chính phủ tháo gỡ. Đó là sự chưa đồng bộ trong giai đoạn chuyển tiếp; vướng mắc về dòng tiền, nhất là hoàn thuế; tư duy tiền kiểm cùng chi phí tuân thủ còn cao; nhiều thủ tục hành chính vẫn chồng chéo, thiếu liên thông; và những rào cản trong tiếp cận vốn, nhất là đối với doanh nghiệp đổi mới sáng tạo khi tín dụng vẫn chủ yếu dựa vào tài sản bảo đảm. Những vấn đề tồn tại này nếu không được xử lý quyết liệt sẽ tiếp tục làm gia tăng chi phí, giảm sức cạnh tranh và ảnh hưởng tới quyết định mở rộng đầu tư của doanh nghiệp.
Khơi thông nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng
Khi nền kinh tế bước vào giai đoạn phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, yêu cầu đặt ra không chỉ là ban hành thêm nhiều chính sách ưu đãi, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng thực thi, cũng như năng lực nội tại của doanh nghiệp. Một chủ trương đúng chỉ thật sự phát huy hiệu quả khi được triển khai đồng bộ, thông suốt từ Trung ương đến địa phương và chuyển hóa thành lợi ích cụ thể mà doanh nghiệp cảm nhận được trong hoạt động sản xuất, kinh doanh hằng ngày.
Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện thực chất môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng minh bạch, ổn định; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở quản lý rủi ro và dữ liệu số. Cùng với đó là khơi thông dòng vốn, tháo gỡ vướng mắc về hoàn thuế, đất đai, triển khai dự án; giảm chi phí sản xuất, kinh doanh và chi phí tuân thủ; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và mở rộng thị trường. Đây được xem là những giải pháp rất trọng tâm nhằm xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực cho tăng trưởng bền vững.
Tuy nhiên, theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 6 tháng đầu năm 2026, GDP tăng trưởng 8,18%, cả nước có gần 169,8 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm 2025; nhưng lại có tới 151,1 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng 18,8%. Những con số này cho thấy sức sống của nền kinh tế đang được cải thiện, nhưng sức chống chịu của doanh nghiệp với biến động của thị trường còn yếu.
Theo các chuyên gia kinh tế, nguyên nhân của tình trạng nêu trên, ngoài yếu tố thể chế, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam có quy mô nhỏ và vừa, năng lực quản trị và công nghệ còn yếu, liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực doanh nghiệp FDI chưa chặt chẽ, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị,...
Chiến lược quốc gia về phát triển doanh nghiệp
Chính vì vậy, phát biểu ý kiến tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp vừa qua, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đưa ra thông điệp: Phát triển doanh nghiệp phải được xác định là yêu cầu có ý nghĩa chiến lược quốc gia; mọi chính sách phải hướng tới tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, ổn định, minh bạch, bảo đảm quyền tự do kinh doanh và tiếp cận bình đẳng các nguồn lực, khuyến khích đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Cùng với đó, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương hành động với tinh thần “khẩn trương-quyết liệt-hiệu quả-không né tránh không đùn đẩy”. Nhất là triển khai đồng bộ sáu nhóm nhiệm vụ trọng tâm, từ hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, khơi thông nguồn lực đến thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường liên kết giữa các khu vực doanh nghiệp. Quan trọng hơn, mọi kiến nghị của doanh nghiệp phải được xử lý đến cùng, có lộ trình, thời hạn và công khai kết quả thực hiện,...
Doanh nghiệp không chỉ cần một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, mà còn cần niềm tin khẳng định rằng mọi cam kết cải cách đều được thực hiện đến cùng. Khi niềm tin ấy được bồi đắp bằng những chuyển động cụ thể của bộ máy quản lý, nguồn lực xã hội sẽ được khơi thông mạnh mẽ hơn, tạo nền tảng vững chắc để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước trong giai đoạn mới.
