Sáng 27/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến đối với Tờ trình của Chính phủ về dự thảo Nghị định quy định cơ chế, chính sách đặc thù đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển tại thành phố Đà Nẵng. Dự thảo nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương, trên cơ sở Nghị quyết số 43-NQ/TW, Kết luận số 79-KL/TW, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Nghị quyết số 259/2025/QH15 của Quốc hội.
Đề xuất cơ chế đột phá cho dự án lấn biển
Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, thành phố Đà Nẵng cần huy động thêm khoảng 600 nghìn tỷ đồng từ các dự án chiến lược để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Dự án khu đô thị lấn biển được xác định là một trong những động lực quan trọng, với quy mô khoảng 400 nghìn tỷ đồng.
Dự thảo nghị định gồm 9 điều, tập trung vào 4 nhóm chính sách lớn: quy hoạch và đầu tư; đất đai, tài nguyên, môi trường; tài chính, thuế, xuất nhập khẩu; xuất nhập cảnh và thủ tục hành chính. Khu đô thị lấn biển được định hướng phát triển thành đô thị dịch vụ biển đa năng, tích hợp nhà ở, du lịch quốc tế, thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo, giải trí và hạ tầng đồng bộ, hướng tới mô hình xanh, thông minh, sinh thái, bền vững, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh trên biển.
Những điểm mới về đất đai, tài chính và thuế
Về quy hoạch và đầu tư, dự thảo đề xuất cho phép cơ quan có thẩm quyền quyết định một số chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật và chỉ tiêu sử dụng đất khác với quy chuẩn quốc gia. Nhà đầu tư chiến lược không phải lập nhiệm vụ quy hoạch phân khu, không phải thi tuyển phương án kiến trúc; được chuyển nhượng tối đa 50% diện tích đã hoàn thành hạ tầng kỹ thuật. Thủ tục đầu tư đặc biệt được áp dụng nhằm rút ngắn thời gian triển khai dự án.
Trong lĩnh vực đất đai, tài nguyên và môi trường, dự thảo phân cấp mạnh cho Đà Nẵng trong quyết định một số chỉ tiêu sử dụng đất ngoài phân bổ quốc gia. Cơ chế khai thác khoáng sản phục vụ dự án được cho phép; nhà đầu tư thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền thay vì bố trí quỹ đất. Điều kiện sở hữu nhà ở và công trình đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài trong phạm vi dự án được mở rộng.
Về tài chính, thuế và xuất nhập khẩu, dự thảo đưa ra nhiều ưu đãi: thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân cho lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và lao động chất lượng cao; miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa tạo tài sản cố định của dự án; áp dụng cơ chế hải quan ưu tiên và các chính sách thuận lợi cho thương mại.
Đối với xuất nhập cảnh và thủ tục hành chính, dự thảo đề xuất cấp thẻ tạm trú 10 năm cho chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng, nhà quản lý, lao động trình độ cao và gia đình; miễn thị thực cho người nước ngoài sở hữu bất động sản trong thời gian sở hữu; miễn giấy phép lao động cho một số trường hợp làm việc dưới 12 tháng.
Ý kiến thẩm tra và kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban và các cơ quan của Quốc hội cơ bản nhất trí về sự cần thiết ban hành Nghị định. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng dự án có quy mô rất lớn, đề nghị Chính phủ xây dựng, trình Quốc hội ban hành riêng cơ chế, chính sách đặc thù cho dự án này như các dự án trọng điểm khác. Ông Mãi nhấn mạnh: "Phạm vi điều chỉnh tại dự thảo Nghị định mở rộng hơn so với nội dung Quốc hội giao Chính phủ quy định hoặc quy định khác với các nội dung đã được quy định tại Nghị quyết số 136/2024/QH15; nhiều cơ chế, chính sách quy định tại dự thảo Nghị định khác với luật hiện hành, thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Đề nghị Chính phủ báo cáo xin ý kiến Bộ Chính trị."
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên kết luận phiên họp, cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất về sự cần thiết ban hành nghị định nhằm thể chế hóa các chủ trương, tạo cơ sở pháp lý khơi thông nguồn lực, phát huy tiềm năng, tạo đột phá phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững cho Đà Nẵng, vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế cả nước.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo, bảo đảm đúng thẩm quyền, không quy định nội dung đã được luật hoặc nghị quyết của Quốc hội điều chỉnh. Đối với những nội dung thực sự cần thiết nhưng khác với quy định hiện hành, Chính phủ phải báo cáo xin ý kiến cấp có thẩm quyền trước khi đưa vào nghị định. Trên tinh thần đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị chưa đưa các cơ chế có quy định khác pháp luật hiện hành vào nghị định nếu chưa được cấp có thẩm quyền cho phép.
Yêu cầu kiểm soát quyền lực và phòng chống tham nhũng
Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu việc triển khai dự án phải gắn với kiểm soát chặt chẽ quyền lực, tăng cường trách nhiệm giải trình, phòng chống tham nhũng, lãng phí và lợi ích nhóm. Đồng thời, cần xây dựng các kịch bản xử lý nếu dự án gặp khó khăn trong huy động vốn hoặc triển khai kéo dài, nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư, bảo vệ môi trường, hệ sinh thái, quốc phòng, an ninh cũng như quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
Dự thảo nghị định cũng bao gồm một số đề xuất khác biệt so với Nghị quyết số 259/2025/QH15. Chẳng hạn, nhà đầu tư chiến lược được chuyển nhượng tối đa 50% diện tích dự án sau khi hoàn thành hạ tầng kỹ thuật, thay vì không được chuyển nhượng trong 10 năm đối với dự án quy mô từ 100 nghìn tỷ đồng trở lên. Theo Chính phủ, quy định này nhằm tăng khả năng huy động nguồn lực, chia sẻ rủi ro và bảo đảm tính khả thi tài chính. Bên cạnh đó, tỷ lệ vốn chủ sở hữu tối thiểu của nhà đầu tư chiến lược được đề xuất giảm xuống còn 15% đối với dự án từ 100-200 nghìn tỷ đồng và 10% đối với dự án trên 200 nghìn tỷ đồng, thấp hơn mức quy định hiện hành do quy mô dự án rất lớn và số lượng nhà đầu tư đáp ứng điều kiện còn hạn chế.
