Sáng 3/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày tờ trình tóm tắt dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư. Theo ông, việc sửa đổi nhằm thể chế đầy đủ quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và tăng cường kiểm soát, cấm các loại khí, chất gây nghiện có hại cho sức khỏe con người.
Bộ trưởng nhấn mạnh dự thảo luật sẽ bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng, minh bạch, bình đẳng, thuận lợi cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. Việc sửa đổi cũng nhằm tăng cường kiểm soát các lĩnh vực nhạy cảm, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, sức khỏe người dân và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Đề xuất cấm kinh doanh khí N₂O
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là đề xuất bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N₂O – loại khí thường được dùng trong “bóng cười”. Theo báo cáo của Bộ Công an do Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn dẫn lại, việc lạm dụng khí này để giải trí đã gây nhiều tác hại nghiêm trọng cho sức khỏe, đặc biệt là hệ thần kinh, máu và khả năng sinh sản; đồng thời có nguy cơ dẫn đến lệ thuộc và sử dụng ma túy.
Tình trạng mua bán, sử dụng N₂O (bóng cười) cũng diễn biến rất phức tạp, thường gắn với việc sử dụng trái phép chất ma túy, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và trật tự, an toàn xã hội. Dù pháp luật hiện hành đã có quy định kiểm soát kinh doanh, sử dụng khí N₂O trong một số lĩnh vực như y tế, công nghiệp, thực phẩm, nhưng các biện pháp này vẫn chưa đủ hiệu quả để ngăn ngừa tình trạng lạm dụng.
Giải thích về đề xuất, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết: “Để bảo đảm loại trừ các trường hợp khí N₂O hiện vẫn được sử dụng hợp pháp trong một số hoạt động nghiên cứu khoa học, thực nghiệm, kiểm định, thực phẩm, dự thảo Luật đã quy định cấm theo hướng loại trừ việc sử dụng khí N₂O trong hoạt động y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học”.
Cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện
Ngoài nội dung về khí N₂O, dự thảo luật cũng sửa đổi, cắt giảm nhiều ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Danh mục ngành, nghề được kế thừa từ Nghị quyết số 66.17/2026 của Chính phủ, trong đó đã cắt giảm 56 ngành, nghề và sửa đổi phạm vi 14 ngành, nghề. Dự thảo luật tiếp tục cắt giảm thêm 2 ngành, nghề trong lĩnh vực Công Thương.
Như vậy, Danh mục tại Phụ lục số 4 của Luật Đầu tư sẽ giảm từ 198 ngành, nghề xuống còn 141 ngành, nghề. Việc cắt giảm 58 ngành, nghề và sửa đổi phạm vi của 16 ngành, nghề dự kiến giúp giảm khoảng 786 điều kiện kinh doanh, 232 thủ tục hành chính. Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, chi phí tuân thủ sẽ giảm khoảng 175 tỷ đồng mỗi năm, thời gian thực hiện thủ tục giảm khoảng 7.500 giờ mỗi năm, góp phần tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Bổ sung ngành nghề mới và sửa đổi luật liên quan
Dự thảo luật cũng bổ sung 1 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện – hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực. Lý do là hoạt động này liên quan đến việc thu thập, lưu giữ dữ liệu cá nhân, dữ liệu sinh trắc học của công dân Việt Nam, tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh trật tự, an ninh quốc gia, cần được quản lý chặt chẽ hơn.
Ngoài ra, dự thảo cũng quy định sửa đổi, bãi bỏ một số quy định của Luật Xây dựng, Luật Đường bộ và có quy định chuyển tiếp để xử lý các hợp đồng cung cấp dịch vụ kinh doanh khí N₂O đã ký, tránh phát sinh vướng mắc, tranh chấp và gián đoạn trong tuân thủ pháp luật.
Thẩm tra: thống nhất nhưng cần rà soát kỹ
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi, trong báo cáo thẩm tra, cho biết cơ quan thẩm tra nhất trí với chủ trương tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N₂O để giải trí nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, quy định rõ các trường hợp được loại trừ.
Về cắt giảm ngành, nghề, Ủy ban thống nhất với chủ trương nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước theo hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Một số ý kiến đề nghị đánh giá kỹ lưỡng phương án cắt giảm, đặc biệt với các lĩnh vực liên quan đến quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội và sức khỏe cộng đồng như kinh doanh nước sạch, kinh doanh khí, tàu bay không người lái, khoáng sản, khai thác cảng biển, thiết bị phát tín hiệu của xe ưu tiên.
Với việc bổ sung ngành, nghề dịch vụ thị thực, Ủy ban nhận thấy có cơ sở từ yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia, quản lý dữ liệu, nhưng đề nghị cơ quan soạn thảo đánh giá đầy đủ tác động đến môi trường đầu tư, cam kết quốc tế, khả năng phát sinh rào cản gia nhập thị trường; đồng thời tham khảo thông lệ quốc tế để tránh ảnh hưởng đến chủ trương cải cách điều kiện kinh doanh và hợp tác với cơ quan ngoại giao, lãnh sự nước ngoài.
