Yếu tố quyết định chiều cao trẻ: Gen chỉ chiếm 23%, đâu là chìa khóa thật sự?
Theo ThS.BS Trần Thị Hồng Loan, Phó Chủ tịch Hội đồng khoa học tại Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng TP.HCM, chiều cao của trẻ không chỉ phụ thuộc vào chế độ ăn uống mà còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác như giấc ngủ, vận động và môi trường sống. Bác sĩ Loan nhấn mạnh rằng di truyền chỉ chiếm khoảng 23% trong sự phát triển chiều cao và đây là yếu tố không thể thay đổi. Tuy nhiên, các yếu tố còn lại bao gồm dinh dưỡng (32%), giấc ngủ, môi trường sống (25%) và vận động (20%) đều có thể được cải thiện để giúp trẻ phát triển tốt hơn.
Giấc ngủ: Yếu tố quan trọng thường bị bỏ qua
Một trong những yếu tố quan trọng nhưng thường bị bỏ qua là giấc ngủ. Hormone tăng trưởng được tiết ra mạnh nhất trong khoảng thời gian từ 23 giờ đến 3 giờ sáng, khi trẻ đã ngủ sâu. Vì vậy, việc đi ngủ sớm trước 22 giờ giúp cơ thể tối ưu hóa quá trình phát triển chiều cao. Ngược lại, trẻ ngủ muộn không chỉ giảm tiết hormone tăng trưởng mà còn dễ dậy trễ, bỏ lỡ 'khung giờ vàng' tắm nắng, thời điểm giúp cơ thể tổng hợp Vitamin D qua da, hỗ trợ hấp thu canxi hiệu quả.
Vận động thể chất: Kích thích xương phát triển
Bên cạnh giấc ngủ, vận động thể chất đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển hệ xương. Các hoạt động như bơi lội, nhảy dây, bóng rổ, cầu lông… giúp kéo giãn cơ thể và kích thích xương phát triển. Trẻ cần duy trì vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày, ưu tiên hoạt động ngoài trời để tăng khả năng tổng hợp vitamin D. Ngược lại, các hoạt động tĩnh tại như xem tivi, chơi game nên được kiểm soát, không quá 2 giờ mỗi ngày.
Môi trường sống và thói quen sinh hoạt
Môi trường sống lành mạnh và thói quen sinh hoạt khoa học cũng góp phần quan trọng trong quá trình phát triển chiều cao. Việc duy trì lịch sinh hoạt đều đặn, hạn chế thức khuya, kết hợp ăn uống hợp lý sẽ giúp cơ thể trẻ phát triển toàn diện. Bác sĩ Loan nhấn mạnh, dù dinh dưỡng vẫn là yếu tố nền tảng, nhưng để tối ưu chiều cao, phụ huynh cần quan tâm đồng thời đến giấc ngủ, vận động và môi trường sống của trẻ, đặc biệt trong giai đoạn mùa hè khi trẻ có nhiều thời gian hơn để cải thiện thể chất.
Khả năng tăng chiều cao vượt trội
Nếu được chăm sóc đúng cách trong giai đoạn dậy thì, trẻ có thể tăng 10-12 cm chiều cao mỗi năm nhờ dinh dưỡng, vận động và giấc ngủ hợp lý. Điều này cho thấy chiều cao của trẻ không hoàn toàn do yếu tố di truyền quyết định. Phụ huynh nên tận dụng các yếu tố có thể kiểm soát được để hỗ trợ con phát triển tối đa.
