Ngày 17 tháng 5 năm 2026, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chính thức ban bố tình trạng y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế (PHEIC) đối với đợt bùng phát bệnh do virus Bundibugyo (BVD) tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) và Uganda. Đây là chủng virus Ebola hiếm gặp, chưa có vắc xin hoặc thuốc điều trị được cấp phép, khiến công tác kiểm soát trở nên khó khăn hơn so với các đợt dịch trước đây do chủng Zaire gây ra.
Diễn biến dịch bệnh
Theo báo cáo mới nhất từ WHO, tính đến ngày 21 tháng 5, đã ghi nhận tổng cộng 85 ca bệnh xác định tại hai quốc gia, trong đó có 2 ca tại Uganda và 10 ca tử vong xác định, bao gồm 1 ca tại Uganda. Tại Cộng hòa Dân chủ Congo, có 746 ca nghi mắc và 176 ca tử vong nghi do mắc bệnh, trong đó có cả nhân viên y tế. Quy mô thực tế của đợt bùng phát có thể lớn hơn do việc phát hiện chậm trễ và các hoạt động điều tra dịch tễ vẫn đang được tiến hành.
Bệnh do virus Ebola là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, thường kèm hội chứng xuất huyết và suy đa tạng, tỷ lệ tử vong có thể lên tới 90%. Virus lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với mô, máu, dịch cơ thể của động vật hoặc người nhiễm bệnh, cũng như qua các vật dụng bị nhiễm virus như quần áo, chăn, kim tiêm đã qua sử dụng.
Đánh giá nguy cơ
Bà Angela Pratt, Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam, cho biết: "Hiện tại, WHO đánh giá nguy cơ lây lan ở mức rất cao tại cấp quốc gia (DRC và Uganda), mức cao tại khu vực châu Phi, và mức thấp đối với toàn cầu, bao gồm Việt Nam. Dịch bệnh không phải là tình trạng khẩn cấp đại dịch." WHO khuyến nghị các quốc gia không áp dụng hạn chế đi lại và thương mại.
Việt Nam chủ động ứng phó
Trước tình hình trên, Bộ Y tế Việt Nam đã đẩy mạnh truyền thông nguy cơ, cung cấp thông tin chính thống về dịch bệnh và các biện pháp phòng chống tới người dân. WHO Việt Nam đang hỗ trợ Bộ Y tế trong các hoạt động: tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, truy vết, phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn; mở rộng năng lực cách ly và điều trị; tăng cường sự tham gia của cộng đồng; phối hợp xuyên biên giới.
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) đã có công văn hỏa tốc yêu cầu các cơ sở y tế tăng cường phòng chống dịch, đặc biệt lưu ý các trường hợp đến từ vùng dịch trong vòng 21 ngày. Các cơ sở khám chữa bệnh phải thực hiện sàng lọc, phân loại, cách ly nghiêm ngặt các ca nghi ngờ hoặc xác định mắc Ebola; đồng thời rà soát, chuẩn bị phương tiện phòng hộ cá nhân, điều kiện cách ly, năng lực chẩn đoán và điều trị.
Bà Angela Pratt nhấn mạnh: "WHO Việt Nam cam kết tiếp tục làm việc với Bộ Y tế, ghi nhận sự chủ động của Bộ và sự chỉ đạo khẩn trương của Chính phủ trong công tác chuẩn bị sẵn sàng hệ thống và năng lực ứng phó."
