Ngày 13/5, Cục Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế đã ban hành văn bản khẩn cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh liên quan đến chùm ca bệnh do virus Hanta ghi nhận trên tàu du lịch quốc tế MV Hondius, đồng thời đưa ra những khuyến cáo cần thiết cho người dân.
Thông tin về chùm ca bệnh trên tàu MV Hondius
Theo bản tin công khai mới nhất từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trên tàu MV Hondius đã ghi nhận 8 trường hợp nhiễm virus Hanta, trong đó có 3 trường hợp tử vong. Đáng chú ý, trong số 8 trường hợp này, có 2 trường hợp tử vong trước khi được xét nghiệm. Kết quả xét nghiệm 6 trường hợp còn lại đều dương tính với virus Hanta, và tất cả đều được xác định mang chủng virus Andes (ANDV).
WHO đánh giá nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu ở mức trung bình, trong khi nguy cơ đối với cộng đồng toàn cầu vẫn ở mức thấp. Tổ chức này nhấn mạnh rằng cơ chế lây truyền của virus Hanta khác biệt hoàn toàn so với COVID-19, và hiện đang tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến dịch tễ để cập nhật đánh giá rủi ro.
Điều tra nguồn lây và khuyến cáo theo dõi sức khỏe
Về nguồn lây, WHO cho biết cuộc điều tra vẫn đang được tiến hành. Giả thuyết ban đầu cho rằng ca bệnh đầu tiên có thể đã nhiễm virus trong quá trình tiếp xúc với môi trường hoặc chuột mang mầm bệnh khi tham gia các hoạt động du lịch ngoài trời trước khi lên tàu. Sau đó, sự lây truyền hạn chế từ người sang người có thể đã xảy ra trên tàu thông qua tiếp xúc gần và kéo dài.
WHO lưu ý rằng chưa có kết luận điều tra cuối cùng, do đó người dân không nên suy diễn nguồn lây từ tàu, thực phẩm, nước uống hoặc các yếu tố khác khi chưa có thông tin chính thức. Đối với những người từng có mặt trên tàu và các chuyến bay liên quan, WHO khuyến cáo cần theo dõi sức khỏe trong vòng 42 ngày kể từ lần phơi nhiễm cuối cùng. Các triệu chứng cần chú ý bao gồm đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh, sốt, đau cơ, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng; đồng thời cần thường xuyên vệ sinh tay.
Đối với người có nguy cơ phơi nhiễm cao, WHO khuyến cáo theo dõi chủ động và cách ly tại nhà hoặc cơ sở phù hợp trong 42 ngày sau lần tiếp xúc cuối cùng. Người tiếp xúc nguy cơ thấp không cần cách ly nhưng cần tự theo dõi sức khỏe và đến cơ sở y tế khi xuất hiện triệu chứng.
Tình hình tại Việt Nam và biện pháp phòng chống
Theo Cục Phòng bệnh, đến nay chưa ghi nhận công dân Việt Nam nào liên quan đến chùm ca bệnh trên. Cục đã có văn bản đề nghị các địa phương tăng cường giám sát tại cửa khẩu, cơ sở khám chữa bệnh; thực hiện vệ sinh, khử khuẩn phương tiện; xử lý véc tơ, diệt chuột và chủ động triển khai các biện pháp phòng chống dịch phù hợp.
Bộ Y tế cho biết bệnh do virus Hanta không phải là vấn đề hoàn toàn mới trong giám sát dịch tễ tại Việt Nam. Tuy nhiên, qua rà soát các dữ liệu khoa học hiện có, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh do chủng virus Andes. Một số nghiên cứu trước đây chủ yếu phát hiện bằng chứng liên quan đến các chủng virus Hanta khác như Seoul hoặc các virus Hanta lưu hành trên động vật.
Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân không hoang mang, tiếp tục theo dõi thông tin từ cơ quan chức năng và không suy diễn chùm ca bệnh trên tàu du lịch quốc tế thành nguy cơ dịch lan rộng trong cộng đồng tại Việt Nam. Bộ Y tế đồng thời khuyến cáo người dân duy trì vệ sinh môi trường, phòng chống chuột để hạn chế nguy cơ mắc các bệnh lây truyền từ chuột sang người theo hướng dẫn đã được ban hành trước đó.
Trường hợp sau khi tiếp xúc với chuột, chất thải của chuột hoặc khu vực có dấu vết chuột mà xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau cơ, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, ho, tức ngực hoặc khó thở, người dân cần đến cơ sở y tế kịp thời và thông báo tiền sử tiếp xúc để được tư vấn, chẩn đoán và điều trị phù hợp.
Cục Phòng bệnh cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan để cập nhật diễn biến tình hình, đánh giá nguy cơ và triển khai các biện pháp đáp ứng phù hợp, đồng thời kịp thời thông tin tới người dân khi có diễn biến mới.
