Marburg là bệnh sốt xuất huyết hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm, do virus Marburg thuộc họ Filoviridae gây ra, có nhiều đặc điểm tương đồng với virus Ebola. Virus được phát hiện lần đầu năm 1967 tại thị trấn Marburg (Đức), sau khi các loài linh trưởng nhiễm bệnh được nhập khẩu từ Uganda. Đây là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất ở người.
Tỷ lệ tử vong cao do đâu?
Tỷ lệ tử vong trung bình của bệnh Marburg vào khoảng 50%, nhưng trong một số đợt bùng phát, con số này từng lên tới 88%. Nguyên nhân chính là do bệnh diễn tiến cực kỳ nhanh và nặng, cùng với việc chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu được cấp phép. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), virus Marburg có độc lực rất cao, gây suy đa cơ quan và mất máu nghiêm trọng chỉ trong vòng 8-9 ngày sau khi khởi phát triệu chứng.
Triệu chứng và diễn biến bệnh
Sau thời gian ủ bệnh từ 4 đến 21 ngày (trung bình 5-9 ngày), người bệnh thường xuất hiện sốt cao, đau đầu dữ dội, đau cơ, sau đó nhanh chóng có các triệu chứng tiêu hóa như nôn mửa và tiêu chảy. Khoảng ngày thứ năm, nhiều bệnh nhân bắt đầu nổi ban và xuất hiện tình trạng chảy máu tự phát ở mũi, lợi hoặc các vị trí khác. Virus cũng có thể tấn công hệ thần kinh trung ương, gây lú lẫn, kích động và mê sảng. Ở giai đoạn nặng, bệnh có thể dẫn đến sốc, suy đa cơ quan và mất máu nghiêm trọng. Theo các báo cáo dịch tễ, bệnh nhân thường không qua khỏi trong khoảng 8-9 ngày sau khi khởi phát nếu diễn biến xấu.
Điều trị và phòng ngừa
Hiện chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu được cấp phép cho bệnh Marburg. Việc điều trị chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ: bù nước, điều trị các nhiễm trùng thứ phát, liệu pháp oxy và xử trí các triệu chứng nhằm tăng cơ hội sống sót. Dù các vaccine và thuốc điều trị tiềm năng đang được nghiên cứu, hiện chưa có biện pháp nào có thể chữa khỏi bệnh hoàn toàn. Tuy nhiên, Marburg không dễ lây lan như các bệnh hô hấp. Virus chủ yếu lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch cơ thể của người nhiễm bệnh, hoặc tiếp xúc kéo dài với dơi ăn quả mang virus. Vì vậy, nếu nhanh chóng áp dụng các biện pháp kiểm soát như cách ly ca bệnh, bảo hộ nhân viên y tế, truy vết người tiếp xúc và khử khuẩn môi trường, nguy cơ bùng phát trên diện rộng có thể được hạn chế.
Lịch sử bùng phát
Đợt bùng phát lớn nhất ghi nhận vào năm 2005 tại Angola, khiến hơn 200 người thiệt mạng. Virus Marburg được xếp vào danh sách các tác nhân gây bệnh nguy hiểm nhất, yêu cầu các biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt trong y tế và nghiên cứu.
