Ung thư tuyến giáp là loại ung thư phổ biến nhất của hệ nội tiết, xảy ra khi các tế bào ác tính hình thành trong tuyến giáp. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến hơn ở nữ giới, đặc biệt từ 30-60 tuổi, và nguy cơ tăng theo tuổi. Theo các chuyên gia, ung thư tuyến giáp có thể chữa khỏi nếu được phát hiện và điều trị sớm.
Phần lớn ung thư tuyến giáp thuộc thể biệt hóa, tiên lượng tốt
Theo PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, phần lớn các trường hợp ung thư tuyến giáp thuộc nhóm thể biệt hóa - dạng bệnh có tiên lượng tốt nếu được phát hiện và điều trị kịp thời. Các nghiên cứu trên thế giới cho thấy tỷ lệ sống thêm 5 năm của bệnh nhân ung thư tuyến giáp thể biệt hóa có thể vượt 95% khi bệnh được chẩn đoán ở giai đoạn sớm và tuân thủ đúng phác đồ điều trị.
Ngược lại, nếu phát hiện muộn, khối u có thể xâm lấn các cơ quan lân cận như khí quản, thực quản hoặc dây thần kinh thanh quản, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng hô hấp, nuốt và phát âm của người bệnh.
Đối tượng nguy cơ cao cần tầm soát
Nhóm người nên kiểm tra bao gồm: phụ nữ, đặc biệt trong độ tuổi 30-60; người từng chiếu xạ vùng đầu - cổ hoặc tiếp xúc với bức xạ ion hóa; người có nhân tuyến giáp, bướu giáp đa nhân hoặc mắc các bệnh lý tuyến giáp mạn tính. Ngoài ra, những người có tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến giáp hoặc mang các hội chứng di truyền liên quan cũng cần được theo dõi sát. Trường hợp tự phát hiện khối bất thường vùng cổ hoặc phát hiện qua khám sức khỏe định kỳ cũng nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được đánh giá.
Triệu chứng thường âm thầm, dễ bỏ qua
Ung thư tuyến giáp thường diễn tiến âm thầm trong giai đoạn đầu. Nhiều bệnh nhân hoàn toàn không có triệu chứng và chỉ tình cờ phát hiện bệnh khi siêu âm vùng cổ hoặc khám sức khỏe định kỳ. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu như nổi khối hoặc nhân bất thường ở vùng trước cổ, xuất hiện hạch cổ, khàn tiếng kéo dài không rõ nguyên nhân, nuốt vướng, nuốt nghẹn hoặc cảm giác tức cổ, khó thở khi khối u phát triển lớn.
Theo bác sĩ Phương, việc nhận biết sớm những dấu hiệu này và đi khám kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong quá trình điều trị, giúp hạn chế nguy cơ biến chứng và nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh.
Biện pháp phòng ngừa ung thư tuyến giáp
Để phòng bệnh, cần bổ sung i-ốt vừa đủ: quá nhiều hoặc quá ít i-ốt đều có thể dẫn đến bệnh tuyến giáp. Lượng i-ốt nên theo tiêu chuẩn quy định, có thể kiểm tra tại bệnh viện nếu không biết hàm lượng trong cơ thể. Nếu hàm i-ốt quá cao, nên ăn ít sản phẩm giàu i-ốt và ngược lại.
Xây dựng thói quen sinh hoạt khoa học: hạn chế chất béo xấu, thức ăn nhanh, đồ chiên rán; tăng cường hoa quả, rau xanh, thực phẩm giàu vitamin. Nên đi ngủ sớm, dậy sớm, uống nhiều nước để thải cặn bã.
Kiểm soát cân nặng hợp lý: tập thể dục đều đặn, duy trì trọng lượng cơ thể ở mức phù hợp, tránh thực phẩm chứa hormone, ăn thực phẩm lành mạnh.
Tránh xa tác hại của bức xạ: hạn chế tiếp xúc với tia bức xạ, không lạm dụng xét nghiệm hình ảnh y khoa nếu không cần thiết, tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
Sàng lọc giúp phát hiện tổn thương từ giai đoạn sớm
Để phát hiện sớm các bất thường của tuyến giáp, nhiều cơ sở y tế triển khai gói khám sàng lọc chuyên biệt, bao gồm khám chuyên khoa, siêu âm tuyến giáp và hạch vùng cổ, xét nghiệm đánh giá chức năng tuyến giáp khi cần thiết cùng các thăm dò bổ sung theo chỉ định của bác sĩ.
PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương nhấn mạnh việc khám sức khỏe định kỳ đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm các tổn thương tuyến giáp. Khi bệnh được chẩn đoán từ giai đoạn đầu, cơ hội điều trị thành công cao hơn, đồng thời giảm nguy cơ xuất hiện các biến chứng do bệnh tiến triển. PGS Phương cho biết: "Việc khám định kỳ giúp phát hiện sớm các tổn thương tuyến giáp, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ xuất hiện các biến chứng do bệnh tiến triển."
