Ung thư thực quản: Thách thức và cơ hội từ công nghệ nội soi phóng đại
Theo số liệu thống kê về ung thư tại Việt Nam, ung thư thực quản nằm trong nhóm 15 bệnh ung thư thường gặp nhất, với khoảng 3.686 ca chẩn đoán mới và 3.470 ca tử vong mỗi năm. Đáng báo động, phần lớn bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn muộn, khi các triệu chứng như nuốt vướng, nghẹn tăng dần, ho khàn tiếng đã rõ ràng do khối u xâm lấn vào các tổ chức lân cận. Ở giai đoạn này, phẫu thuật thường không khả thi, và điều trị bằng hóa xạ trị đồng thời được chỉ định nhưng tiên lượng không mấy khả quan.
Việc bệnh nhân đến các cơ sở y tế khi bệnh đã tiến triển nặng làm giảm đáng kể hiệu quả chữa trị. Trong khi đó, chẩn đoán sớm đóng vai trò then chốt trong điều trị ung thư thực quản, không chỉ giúp tăng cơ hội sống sót mà còn giảm thiểu chi phí điều trị. Nhiều nghiên cứu tại Nhật Bản cho thấy, tỷ lệ sống sau 5 năm của nhóm bệnh nhân phát hiện sớm có thể vượt quá 90%.
Công nghệ nội soi phóng đại: Bước đột phá trong chẩn đoán sớm
Ung thư thực quản sớm được định nghĩa là tổn thương ung thư khu trú tại lớp niêm mạc và dưới niêm mạc, chưa xâm lấn vào cơ thực quản. Trước đây, chẩn đoán chủ yếu dựa vào nội soi thông thường với ánh sáng trắng, nhưng phương pháp này thường khó phát hiện các tổn thương nhỏ và có màu sắc tương đồng với niêm mạc xung quanh.
Hiện nay, các bác sĩ tại Bệnh viện K đã ứng dụng hệ thống máy nội soi nhuộm màu phóng đại Olympus EVIS X1, một thiết bị hiện đại mang lại hình ảnh sắc nét, hiển thị rõ ràng ngay cả những tổn thương nhỏ nhất. Hệ thống này có chức năng nhuộm màu bằng ánh sáng và phóng đại lên đến 150 lần, cho phép phân tích chi tiết vi cấu trúc và vi mạch máu của tổn thương. Nhờ đó, các bác sĩ có thể đưa ra nhận định chính xác về tính chất tế bào học, phân biệt giữa tổn thương ung thư và không ung thư, từ đó đề xuất hướng can thiệp kịp thời.
Tiến sĩ, bác sĩ Bùi Ánh Tuyết, Trưởng khoa Nội soi thăm dò chức năng, chia sẻ: "Mục đích của nội soi phóng đại là giúp phát hiện sớm và phân biệt các tổn thương ung thư đường tiêu hóa thường gặp ở dạ dày, thực quản, đại trực tràng. Việc ứng dụng công nghệ xử lý hình ảnh tiên tiến không chỉ hỗ trợ tầm soát, phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm mà còn cho phép can thiệp điều trị ngay qua nội soi."
Trường hợp điển hình: Từ phát hiện sớm đến điều trị hiệu quả
Một bệnh nhân nam 63 tuổi, có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, đã được chỉ định nội soi tiêu hóa trên trong chương trình khám sức khỏe định kỳ. Quá trình tầm soát ung thư vùng họng-thực quản được thực hiện bằng công nghệ NBI, từ khoang miệng, hạ họng-thanh quản đến toàn bộ thực quản. Nội soi phóng đại với hệ thống Olympus X1 và dây soi EZ1500 đã phát hiện tổn thương gợi ý ung thư biểu mô vảy thực quản giai đoạn sớm ở lớp niêm mạc. Bệnh nhân được chỉ định điều trị bằng phương pháp cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi (ESD), một can thiệp tối thiểu giúp hạn chế xâm lấn, tiết kiệm chi phí, và cải thiện chất lượng cuộc sống. Sau can thiệp, bệnh nhân hồi phục tốt và xuất viện chỉ sau 2 ngày.
Ngược lại, một bệnh nhân nam 67 tuổi, có tiền sử nghiện rượu và hút thuốc lá, khi sử dụng hệ thống nội soi Olympus EVIS X1 với công nghệ NBI đã phát hiện một tổn thương kích thước khoảng 10mm tại thực quản. Dựa trên hình ảnh nội soi và kinh nghiệm chuyên môn, các bác sĩ xác định tổn thương đã vượt quá chỉ định điều trị qua nội soi và khuyến cáo phẫu thuật. Kết quả mô bệnh học sau đó xác nhận ung thư biểu mô thực quản đã xâm lấn vào lớp dưới niêm mạc, không phù hợp với các phương pháp can thiệp nội soi. Trường hợp này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp công nghệ cao với kinh nghiệm lâm sàng để đánh giá chính xác giai đoạn bệnh và lựa chọn phương pháp điều trị tối ưu.
Khuyến cáo phòng ngừa và tầm soát định kỳ
Để phòng ngừa ung thư thực quản, các bác sĩ đưa ra những khuyến cáo quan trọng:
- Hạn chế ăn nhiều thịt và chất béo có nguồn gốc từ đạm động vật.
- Bổ sung đầy đủ chất xơ từ lúa mạch, trái cây, rau tươi, cùng các vitamin E, C, A.
- Duy trì chế độ sinh hoạt năng động và luyện tập thể dục thường xuyên.
Đặc biệt, những người có tiền sử bệnh lý đường tiêu hóa, gia đình có người thân mắc ung thư thực quản, dạ dày, đại tràng, hoặc khi xuất hiện các triệu chứng như sụt cân không rõ lý do, nuốt vướng nghẹn, đầy bụng, nên đi khám ngay để tầm soát và điều trị kịp thời.
Các bác sĩ cũng cảnh báo, nếu trước đây ung thư thực quản thường gặp ở độ tuổi trên 50, thì hiện nay căn bệnh này có xu hướng gia tăng và trẻ hóa. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh, nhấn mạnh sự cần thiết của việc khám sức khỏe định kỳ và tầm soát phát hiện sớm để bảo vệ sức khỏe một cách hiệu quả.
