Ung thư phổi: Nguy cơ tử vong cao do phát hiện muộn và giải pháp từ công nghệ hiện đại
Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, ung thư phổi tại Việt Nam đang là một trong những căn bệnh nguy hiểm hàng đầu, với tỉ lệ mắc mới cao thứ 3 và tỉ lệ tử vong cao thứ 2 trong số các loại ung thư. Các thống kê y khoa cho thấy, tỷ lệ sống thêm 5 năm của bệnh nhân ung thư phổi ở nước ta chỉ dao động khoảng 14,8–15%, nguyên nhân chính xuất phát từ việc phần lớn trường hợp được phát hiện ở giai đoạn muộn. Trong khi đó, các tài liệu chuyên ngành chỉ ra rằng, nếu bệnh được phát hiện sớm – khi khối u còn khu trú – tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt mức ấn tượng, khoảng 60–63%. Sự chênh lệch đáng kể này nhấn mạnh rằng, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở phương pháp điều trị, mà còn phụ thuộc vào thời điểm phát hiện bệnh.
"Nốt mờ" - Dấu hiệu sớm dễ bị bỏ qua trong chẩn đoán ung thư phổi
Trong thực hành lâm sàng, các "nốt mờ" (pulmonary nodules) được xem là một trong những dấu hiệu sớm có thể gợi ý ung thư phổi. Đây là những tổn thương nhỏ, thường có kích thước dưới 3cm, và chỉ có thể phát hiện thông qua chụp cắt lớp vi tính (CT). Điểm đáng lưu ý là các nốt mờ hầu như không gây ra triệu chứng nào ở giai đoạn đầu. Mặc dù phần lớn là lành tính, nhưng một tỷ lệ nhất định có thể là tổn thương ác tính. Vì vậy, việc theo dõi sự thay đổi của nốt mờ theo thời gian đóng vai trò then chốt trong chẩn đoán sớm.
ThS-Bs Nguyễn Hữu Thanh – Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh – Thăm dò chức năng tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn chia sẻ: "Một nốt mờ qua CT sẽ là dấu hiệu gợi ý cho bác sĩ lên kế hoạch tầm soát theo dõi để đánh giá diễn tiến, đặc biệt là tốc độ tăng trưởng và đặc điểm hình ảnh."
CT không chỉ là "chụp hình" mà còn là công cụ phân tích chuyên sâu
Trước đây, việc theo dõi nốt phổi chủ yếu dựa vào so sánh thủ công giữa các lần chụp, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm của bác sĩ. Cách tiếp cận này tiềm ẩn nguy cơ bỏ sót những thay đổi rất nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn sớm khi nốt mờ chưa có biểu hiện rõ ràng. Hiện nay, với sự hỗ trợ của công nghệ, CT không còn chỉ dừng lại ở vai trò "chụp hình", mà đã trở thành công cụ phân tích chuyên sâu.
Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, hệ thống CT INCISIVE vừa được đưa vào vận hành, tích hợp công nghệ theo dõi nốt mờ thông minh (Lung Nodule Assessment). Công nghệ này cho phép tự động phát hiện, phân tích và theo dõi sự thay đổi của nốt phổi theo thời gian, góp phần nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán sớm ung thư phổi.
Nhóm nguy cơ cao cần tầm soát ung thư phổi định kỳ
Theo khuyến cáo của các bác sĩ, tầm soát ung thư phổi đặc biệt cần thiết với các nhóm đối tượng sau:
- Người trên 50 tuổi
- Người hút thuốc lá – có nguy cơ cao hơn nhiều lần so với người không hút
- Người tiếp xúc với bụi mịn, hóa chất độc hại
- Người có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi
- Người mắc bệnh phổi mạn tính
Bác sĩ Thanh cũng khuyến cáo, người thuộc nhóm nguy cơ cao nên tầm soát theo tư vấn của bác sĩ, không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám. Việc chụp CT liều thấp định kỳ kết hợp công nghệ theo dõi nốt mờ giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn rất sớm.
Nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị với công nghệ hiện đại
Việc đầu tư hệ thống CT thế hệ mới không chỉ là bước nâng cấp về mặt công nghệ, mà còn góp phần nâng cao năng lực phát hiện sớm và theo dõi các tổn thương phổi ngay từ giai đoạn chưa có triệu chứng tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn. Qua đó, bệnh viện từng bước triển khai định hướng phát triển theo mô hình quốc tế, với tinh thần "Tất cả vì người bệnh", hướng đến mục tiêu phát hiện sớm và nâng cao hiệu quả điều trị.
"Chúng tôi mong muốn người bệnh không chỉ được chẩn đoán chính xác, mà còn hiểu rõ tình trạng của mình để chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe", bác sĩ Thanh cho biết.
Phát hiện sớm – Chìa khóa thay đổi tiên lượng ung thư phổi
Sự khác biệt giữa phát hiện sớm và phát hiện muộn trong ung thư phổi không chỉ là thời điểm chẩn đoán, mà còn là khoảng cách lớn về cơ hội sống còn. Khi bệnh được phát hiện muộn, các lựa chọn điều trị bị thu hẹp đáng kể. Ngược lại, nếu được phát hiện ngay từ giai đoạn sớm, người bệnh có nhiều cơ hội can thiệp hiệu quả hơn, từ đó cải thiện đáng kể tiên lượng.
Đây cũng là lý do các công nghệ theo dõi nốt mờ trên CT ngày càng đóng vai trò quan trọng trong chiến lược tầm soát, giúp phát hiện bệnh từ khi còn ở giai đoạn tiềm ẩn.
"Mắt thần" trong tầm soát ung thư phổi
Hệ thống CT INCISIVE chính thức được đưa vào vận hành tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn từ ngày 21.3.2026, tích hợp công nghệ theo dõi nốt mờ thông minh, mở ra khả năng phát hiện ung thư phổi ngay từ những tổn thương rất nhỏ, khi bệnh còn chưa biểu hiện triệu chứng.
Trong bối cảnh ung thư phổi vẫn là một trong những gánh nặng lớn đối với sức khỏe cộng đồng, việc phát hiện sớm không còn là lựa chọn, mà trở thành yếu tố then chốt quyết định hiệu quả điều trị. Bởi trên thực tế, cơ hội điều trị hiệu quả không bắt đầu từ khi xuất hiện triệu chứng, mà từ thời điểm bệnh được phát hiện càng sớm, tiên lượng càng khác biệt.
