Ung thư gan đang trở thành một trong những căn bệnh ung thư phổ biến và nguy hiểm nhất tại Việt Nam, với hơn 25.000 ca mắc mới mỗi năm. Đây là căn bệnh được ví như "sát thủ thầm lặng" bởi triệu chứng thường âm thầm, khó phát hiện sớm, và có tính di truyền qua nhiều thế hệ trong gia đình.
Nguyên nhân gây ung thư gan
Theo các chuyên gia y tế, nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung thư gan là do nhiễm virus viêm gan B (HBV) và viêm gan C (HCV). Tại Việt Nam, tỷ lệ nhiễm viêm gan B trong cộng đồng rất cao, chiếm khoảng 10-15% dân số. Ngoài ra, lạm dụng rượu bia, béo phì, tiểu đường và nhiễm độc tố aflatoxin từ thực phẩm mốc cũng là những yếu tố nguy cơ quan trọng.
Di truyền và bi kịch nhiều thế hệ
Một trong những đặc điểm đáng lo ngại của ung thư gan là tính di truyền. Nếu trong gia đình có người mắc bệnh, đặc biệt là cha mẹ hoặc anh chị em ruột, nguy cơ mắc bệnh của các thành viên khác sẽ tăng lên đáng kể. PGS.TS Nguyễn Thị Vân Anh, Trưởng khoa Nội tiêu hóa Bệnh viện K, cho biết: "Ung thư gan có thể di truyền qua nhiều thế hệ, tạo nên những bi kịch gia đình. Nhiều bệnh nhân đến khám trong tình trạng bệnh đã ở giai đoạn muộn, và họ thường có người thân cùng mắc bệnh."
Triệu chứng và chẩn đoán
Ung thư gan giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể gặp các dấu hiệu như mệt mỏi, chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân, đau tức vùng hạ sườn phải, vàng da, cổ trướng. Việc chẩn đoán sớm thông qua siêu âm, xét nghiệm máu (AFP) và sinh thiết gan là vô cùng quan trọng để tăng cơ hội điều trị thành công.
Các biện pháp phòng ngừa
Để phòng ngừa ung thư gan, các chuyên gia khuyến cáo tiêm vắc-xin phòng viêm gan B cho trẻ em và người lớn chưa nhiễm bệnh. Ngoài ra, cần kiểm soát việc uống rượu bia, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, tránh thực phẩm mốc và khám sức khỏe định kỳ. Đối với những người có nguy cơ cao (gia đình có tiền sử ung thư gan, nhiễm viêm gan B/C), cần tầm soát ung thư gan 6 tháng một lần.
Điều trị ung thư gan
Phương pháp điều trị ung thư gan phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, tình trạng sức khỏe và chức năng gan của bệnh nhân. Các lựa chọn bao gồm phẫu thuật cắt bỏ khối u, ghép gan, đốt sóng cao tần, nút mạch hóa chất, xạ trị và điều trị đích. TS.BS Trần Đức Thọ, Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nhấn mạnh: "Việc phát hiện sớm là yếu tố then chốt giúp điều trị ung thư gan hiệu quả. Nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn đầu, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể lên tới 70%."
Thực trạng tại Việt Nam
Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ mắc ung thư gan cao nhất thế giới. Mỗi năm, nước ta ghi nhận khoảng 25.000 ca mắc mới và hơn 23.000 ca tử vong do ung thư gan. Nguyên nhân chủ yếu là do tỷ lệ nhiễm viêm gan B và C cao, cùng với thói quen uống rượu bia nhiều. Theo thống kê của Bộ Y tế, có tới 80% bệnh nhân ung thư gan đến khám khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, khiến việc điều trị trở nên khó khăn và tốn kém.
Kết luận
Ung thư gan là căn bệnh nguy hiểm nhưng có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức về việc tiêm vắc-xin viêm gan B, thực hiện lối sống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là những người có yếu tố nguy cơ. Sự chủ động trong phòng bệnh và tầm soát sẽ giúp giảm thiểu gánh nặng ung thư gan cho gia đình và xã hội.
