Nam shipper Lý Bân (Trường Sa, Trung Quốc) uống 2 lít nước mỗi ngày vẫn bị tổn thương thận cấp vì mất quá nhiều điện giải khi làm việc dưới trời nắng gắt. Bác sĩ cảnh báo chỉ uống nước lọc mà không bù điện giải có thể gây mất cân bằng dịch, tăng gánh nặng cho thận.
Ca bệnh điển hình: Uống đủ nước vẫn suy thận cấp
Theo tờ Sanxiang Metropolis Daily, anh Lý Bân (tên đã thay đổi), nhân viên giao đồ ăn tại thành phố Trường Sa, tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc, phải nhập viện sau nhiều ngày làm việc liên tục dưới trời nắng gắt. Mỗi ngày, anh chạy xe giao hàng nhiều giờ liền, quần áo liên tục ướt đẫm mồ hôi rồi khô đi. Lo sợ cơ thể bị thiếu nước, anh luôn mang theo nước uống và duy trì khoảng 2 lít mỗi ngày.
Tuy nhiên, từ cuối tháng 6, Lý Bân nhận thấy lượng nước tiểu giảm rõ rệt, không có cảm giác muốn đi tiểu, cả ngày chỉ đi vệ sinh 1-2 lần. Ban đầu, anh nghĩ đây là hiện tượng bình thường do cơ thể đổ nhiều mồ hôi nên không quá lo lắng. Sau 4 ngày, anh xuất hiện thêm các triệu chứng chóng mặt, tim đập nhanh, mệt mỏi và yếu tay chân nên đến Bệnh viện Trung tâm Trường Sa khám.
Kết quả xét nghiệm và chẩn đoán
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinin máu tăng cao bất thường. Dựa trên tiền sử làm việc ngoài trời trong điều kiện nắng nóng, mất nhiều mồ hôi và lượng nước tiểu giảm mạnh, các bác sĩ chẩn đoán anh bị tổn thương thận cấp do mất quá nhiều dịch và giảm lượng máu nuôi thận. Sau khi được truyền dịch, điều chỉnh rối loạn điện giải và điều trị tích cực, chức năng thận của bệnh nhân nhanh chóng hồi phục và không để lại tổn thương vĩnh viễn.
Bác sĩ Hà Linh Diễm, khoa Thận học - Cơ xương khớp và Miễn dịch tại Bệnh viện Trung tâm Trường Sa, cho biết nếu người bệnh tiếp tục chậm trễ điều trị, tình trạng thiếu máu và thiếu oxy kéo dài ở thận có thể gây tổn thương không hồi phục, thậm chí phải chạy thận suốt đời.
Vì sao uống nhiều nước vẫn bị thiếu nước?
Sau khi nhận kết quả chẩn đoán, Lý Bân rất bất ngờ vì cho rằng mình đã uống khá nhiều nước. Giải thích về trường hợp này, bác sĩ Văn Duệ, Trưởng khoa Thận - Cơ xương khớp và Miễn dịch, giải thích trong môi trường nhiệt độ cao, cơ thể không chỉ mất nước mà còn mất nhiều chất điện giải quan trọng như natri và kali qua mồ hôi. Nếu chỉ bổ sung nước lọc mà không bù điện giải khi đổ nhiều mồ hôi, cơ thể vẫn có thể rơi vào tình trạng mất cân bằng dịch, làm máu cô đặc hơn và tăng gánh nặng cho thận. Theo bác sĩ, thận là cơ quan rất nhạy cảm với tình trạng thiếu máu và thiếu oxy. Khi cơ thể mất nước, lưu lượng máu đến thận giảm nhanh, chức năng thận cũng suy giảm theo và có thể dẫn đến tổn thương cấp.
3 sai lầm phổ biến khi bù nước trong mùa hè
Dưới đây là những sai lầm thường gặp khi bù nước cho cơ thể trong cuộc sống hàng ngày nhiều người lầm tưởng:
Chỉ uống nước khi cảm thấy khát
Các bác sĩ cho biết cảm giác khát xuất hiện khi cơ thể đã ở mức mất nước vừa phải. Lúc này, lượng máu cung cấp cho thận đã giảm. Do đó, mọi người nên hình thành thói quen uống nước chủ động trong ngày thay vì đợi khát mới uống, đặc biệt sau khi vận động hoặc làm việc ngoài trời.
Uống rất nhiều nước một lúc
Không ít người bận rộn nên cả buổi không uống nước, đến khi nghỉ mới uống thật nhiều. Sau thời gian dài mất nước, việc uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn không giúp bù dịch hiệu quả mà còn làm tăng gánh nặng cho tim và thận. Cách uống đúng là chia nhỏ lượng nước, uống từng ngụm, khoảng 100-200 ml mỗi 15-20 phút.
Chỉ uống nước lọc, không bổ sung chất điện giải khi đổ nhiều mồ hôi
Khi đổ nhiều mồ hôi, cơ thể mất cả nước lẫn các chất điện giải. Trong trường hợp này, ngoài nước lọc, có thể bổ sung thêm nước pha muối loãng, dung dịch bù điện giải hoặc đồ uống thể thao đạt tiêu chuẩn để hạn chế tình trạng rối loạn điện giải gây mệt mỏi, chóng mặt và suy nhược. Đối với những người thường xuyên làm việc ngoài trời trong thời tiết nắng nóng, các bác sĩ khuyến nghị tổng lượng nước uống mỗi ngày ít nhất 3 lít, đồng thời chú ý bổ sung điện giải phù hợp.
Khi nào cần đi khám ngay?
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng tổn thương thận giai đoạn đầu thường không gây đau nên nhiều người dễ bỏ qua. Nếu xuất hiện các dấu hiệu dưới đây, cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt:
- Lượng nước tiểu cả ngày dưới 400 ml hoặc gần như không có nước tiểu.
- Nước tiểu màu sẫm như nước trà hoặc có nhiều bọt kéo dài.
- Mệt mỏi liên tục, chóng mặt, hồi hộp, tay chân yếu sức.
- Buồn nôn, chán ăn.
- Phù mặt hoặc phù chân.
- Đau hoặc ê mỏi vùng thắt lưng.
Bác sĩ cũng lưu ý 4 nhóm người cần đặc biệt cảnh giác về tổn thương thận trong thời tiết nóng bao gồm: người lao động ngoài trời như shipper, nhân viên giao hàng, bưu tá, công nhân xây dựng, công nhân vệ sinh môi trường; người lao động chân tay nặng như công nhân nhà máy, bốc xếp; người cao tuổi vì cảm giác khát thường kém nhạy hơn; và người mắc bệnh thận mạn tính hoặc có chức năng thận suy giảm từ trước.
