Trách Nhiệm Lực Lượng Thú Y Trước Vụ Thịt Lợn Dịch Vào Trường Học
Vụ việc gần 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi bị tuồn ra thị trường, trong đó có các bếp ăn trường học, đã gây chấn động dư luận và khiến phụ huynh lo lắng. Sự cố này làm nổi bật những lỗ hổng nghiêm trọng trong công tác kiểm soát an toàn thực phẩm, đặc biệt là trách nhiệm của lực lượng thú y cơ sở.
Lỗ Hổng Trong Kiểm Dịch Và Kiểm Soát Giết Mổ
Ông Nguyễn Kim Đoán, Phó chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, nhấn mạnh rằng lực lượng thú y phải đóng vai trò như "hàng rào kỹ thuật" đầu tiên để ngăn lợn bệnh ra khỏi chuồng trại, qua khâu giết mổ và vào bếp ăn, trường học. Theo nguyên tắc, mỗi con lợn từ xuất chuồng, vận chuyển đến giết mổ đều phải được kiểm soát chặt chẽ bởi ngành thú y.
Việc thịt lợn nhiễm bệnh vẫn lọt vào suất ăn tập thể cho thấy các khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông đã có lỗ hổng đáng báo động. Ông Đoán cho biết, với dịch tả lợn châu Phi, nhiều trường hợp có thể nhận diện qua triệu chứng lâm sàng, nhưng cũng có những ca bệnh tiềm ẩn. Nếu chỉ kiểm tra hình thức, thiếu công cụ và quy trình chặt chẽ thì rất dễ bị bỏ lọt.
Thiếu Trách Nhiệm Và Lương Tâm Nghề Nghiệp
Ông Đoán chỉ rõ, việc lực lượng thú y cơ sở bị thu hẹp là thực tế, kéo theo năng lực kiểm soát suy giảm. Tuy nhiên, không thể lấy lý do thiếu người hay thu nhập thấp để biện minh cho sự buông lỏng quản lý. "Khi đã được giao nhiệm vụ mà vẫn để lợn bệnh lọt qua, đó trước hết là vấn đề trách nhiệm nghề nghiệp."
Ông nhấn mạnh thêm: "Một mắt xích lỏng lẻo không chỉ gây thiệt hại cho ngành chăn nuôi mà còn đe dọa trực tiếp an toàn thực phẩm, sức khỏe người dân, đặc biệt là trẻ em trong các bếp ăn tập thể." Nếu lợn bệnh, thậm chí đã biểu hiện nặng, vẫn bị đưa vào giết mổ và tiêu thụ thì đó không còn là sai sót nghiệp vụ, mà là biểu hiện của sự thiếu trách nhiệm và lương tâm nghề nghiệp.
Siết Lại Kỷ Luật Thực Thi Và Cơ Chế Giám Sát
TS Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam, cho rằng điểm yếu của ngành thú y hiện nay không chỉ là thiếu nhân lực, mà là sự đứt gãy trong cơ chế giám sát theo chuỗi. Khi trách nhiệm bị chia cắt theo từng khâu nhưng thiếu kiểm tra chéo hiệu quả, chỉ cần một mắt xích buông lỏng là toàn bộ hệ thống có thể mất kiểm soát.
Ông Phan Quang Minh, Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, khẳng định vụ việc hàng loạt cán bộ thú y bị khởi tố liên quan đến việc đưa gia súc bệnh, chết vào bếp ăn trường học là đặc biệt nghiêm trọng. Thời gian tới, Bộ sẽ thành lập các đoàn kiểm tra chuyên đề về hoạt động giết mổ trên phạm vi toàn quốc.
- Rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng quản lý chuỗi, truy xuất nguồn gốc.
- Chấn chỉnh công tác kiểm dịch tại các lò giết mổ.
- Tăng cường kiểm soát vận chuyển nội địa và kiểm dịch qua biên giới.
Thách Thức Từ Mô Hình Giết Mổ Nhỏ Lẻ
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, lĩnh vực giết mổ, kiểm dịch và phòng chống dịch bệnh động vật vốn rất phức tạp, trong khi mô hình giết mổ nhỏ lẻ vẫn phổ biến. Cả nước hiện còn gần 25.000 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ nhưng chỉ có hơn 550 cơ sở tập trung.
Dù đã có nhiều đề án, quy định kiểm soát từ chăn nuôi đến chế biến, việc triển khai ở một số nơi vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Lãnh đạo Bộ yêu cầu phải siết chặt kỷ cương, nâng cao trách nhiệm của từng khâu, từ cơ quan quản lý đến doanh nghiệp và người chăn nuôi.
Đồng thời, cần rà soát, điều chỉnh những cơ chế, chính sách không còn phù hợp để đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trong các bếp ăn trường học.
