Tranh cãi gia đình vì kết quả ADN: Khoa học hay mâu thuẫn tài sản?
Một tờ kết quả xét nghiệm ADN đã trở thành tâm điểm của cuộc tranh cãi gay gắt trong một gia đình, khiến các thành viên nghi ngờ sai sót và phải nhờ đến tòa án trưng cầu giám định lại để tìm kiếm sự thật cuối cùng. Sự việc bắt đầu khi một người phụ nữ trung niên tên H. đưa cháu bé 5 tuổi đến Trung tâm Pháp y Hà Nội để xác định quan hệ huyết thống, sau khi gia đình đã có kết quả từ một cơ sở tư nhân cho thấy mối liên hệ này.
Kết quả ADN gây "dậy sóng" và nghi ngờ
Khi tờ kết quả được trả về, không khí gia đình lập tức trở nên căng thẳng. Một số người từ chối chấp nhận kết luận, cho rằng có thể đã xảy ra sai sót trong quá trình xét nghiệm hoặc thậm chí nghi ngờ kết quả bị "can thiệp". Do bất đồng, các bên quyết định đưa vụ việc ra tòa án. Tòa đã thụ lý và trưng cầu giám định lại tại Trung tâm Pháp y Hà Nội để có kết luận độc lập và khách quan.
Trao đổi với báo chí, kỹ thuật viên Hoàng Thị Thu Hà từ Trung tâm Pháp y Hà Nội cho biết, quy trình lấy mẫu được thực hiện trực tiếp với sự chứng kiến của người thân và niêm phong theo đúng quy định pháp lý. "Chúng tôi trực tiếp lấy mẫu từ các bên liên quan, có người nhà chứng kiến toàn bộ quá trình. Mẫu sau đó được niêm phong và lưu trữ đúng quy trình để đảm bảo không thể bị can thiệp. Mỗi kết quả giám định đều gắn với trách nhiệm pháp luật rất rõ ràng", chị Hà nhấn mạnh.
Phân tích khoa học và hiện tượng đột biến gen
Trong quá trình phân tích, các kỹ thuật viên phát hiện một số chỉ số gen có điểm khác biệt so với trường hợp cha - con thông thường, với vài vị trí không hoàn toàn trùng khớp. Tuy nhiên, theo chuyên gia, điều này chưa phải là kết luận cuối cùng. Chị Hà giải thích: "ADN là chuỗi vật chất di truyền rất dài được truyền từ bố mẹ sang con cái. Trong quá trình hình thành và phát triển, đôi khi có thể xuất hiện những đột biến gen rất nhỏ tại một số vị trí. Chỉ cần một thay đổi nhỏ, khi xét nghiệm đúng vị trí đó sẽ thấy sự khác biệt. Vì vậy, trong giám định huyết thống, chúng tôi không chỉ dựa vào một vị trí gen mà phải phân tích nhiều locus khác nhau".
Trong trường hợp này, các kỹ thuật viên đã phân tích tổng cộng 23 locus gen, một số lượng đủ để đánh giá quan hệ huyết thống với độ chính xác cao. Kết quả cho thấy có hai vị trí xuất hiện đột biến, nhưng khi toàn bộ dữ liệu được đưa vào hệ thống tính toán xác suất thống kê, kết luận cuối cùng vẫn xác định hai người có quan hệ huyết thống cha - con.
Mâu thuẫn từ quyền lợi tài sản và áp lực nghề nghiệp
Điều trớ trêu là ngay cả khi kết quả giám định lại trùng khớp với kết quả ban đầu, một số thành viên trong gia đình vẫn không chấp nhận. Theo chị Hà, nguyên nhân không nằm ở yếu tố khoa học mà xuất phát từ những mâu thuẫn liên quan đến quyền lợi tài sản. "Nếu đứa trẻ được công nhận có quan hệ huyết thống, đồng nghĩa với việc có quyền thừa kế trong gia đình. Vì vậy, một số người vẫn nghi ngờ rằng có sự 'can thiệp' vào kết quả", kỹ thuật viên Hà cho biết.
Chị Hà cũng chia sẻ về áp lực nghề nghiệp trong lĩnh vực giám định ADN. Việc người dân không tin vào kết quả ban đầu và tìm đến đơn vị khác để kiểm tra lại là khá phổ biến, đặc biệt trong các tranh chấp. "Có những gia đình mang mẫu đi xét nghiệm ở nhiều nơi chỉ vì không muốn chấp nhận sự thật. Nhưng xét nghiệm ADN là khoa học. Nếu quy trình lấy mẫu đúng và phương pháp phân tích chuẩn thì kết quả sẽ không thay đổi", chị nói.
Sau hơn 10 năm làm việc, chị Hà đã chứng kiến nhiều cung bậc cảm xúc: từ niềm vui khi tìm lại người thân đến sự rạn nứt gia đình khi sự thật được phơi bày. "Đôi khi chỉ một tờ giấy kết quả cũng có thể làm thay đổi số phận của nhiều người trong một gia đình", chị chia sẻ. Theo chị, điều quan trọng nhất với người làm giám định ADN là sự trung thực và bản lĩnh nghề nghiệp, đặc biệt khi đối mặt với những đề nghị tác động đến kết quả vì lợi ích cá nhân.
