Bộ Y tế vừa ban hành quyết định "Hướng dẫn nội dung chuyên môn khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em dưới 6 tuổi", theo đó trẻ sẽ được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm trên phạm vi toàn quốc. Nội dung khám bao gồm đánh giá các dấu hiệu sinh tồn, tình trạng dinh dưỡng, sự phát triển tinh thần và vận động, tiêm chủng, thăm khám toàn thân và các bộ phận như da, đầu-cổ, mắt, tai mũi họng, răng miệng, hô hấp, tim mạch, bụng và cơ quan sinh dục, cơ xương khớp, thần kinh, cùng phát hiện nguy cơ tự kỷ.
Đánh giá phát triển tinh thần-vận động và phát hiện nguy cơ tự kỷ
Bên cạnh việc đánh giá các chỉ số tăng trưởng, dinh dưỡng và tiêm chủng, bác sĩ sẽ thực hiện đánh giá sự phát triển tinh thần-vận động, đồng thời phát hiện nguy cơ tự kỷ ngay trong quá trình khám định kỳ. Bộ Y tế ban hành kèm theo bảng tham chiếu đánh giá sự phát triển tinh thần-vận động theo từng giai đoạn từ sơ sinh đến dưới 6 tuổi. Mỗi nhóm tuổi đều có những mốc phát triển cụ thể về giao tiếp, ngôn ngữ, nhận thức, tương tác xã hội và vận động. Theo hướng dẫn, chỉ cần một tiêu chí không đạt ở phần phát triển tinh thần hoặc vận động thì kết quả đánh giá của phần đó sẽ được ghi nhận là "không đạt", giúp nhân viên y tế kịp thời theo dõi hoặc chỉ định đánh giá chuyên sâu hơn.
Sử dụng bộ câu hỏi M-CHAT-R cho trẻ 16-30 tháng tuổi
Đối với trẻ từ 16 đến 30 tháng tuổi, Bộ Y tế hướng dẫn sử dụng bộ câu hỏi sàng lọc nguy cơ tự kỷ M-CHAT-R (Modified Checklist for Autism in Toddlers, Revised) - một công cụ đang được sử dụng rộng rãi trên thế giới để phát hiện sớm nguy cơ rối loạn phổ tự kỷ. Bộ câu hỏi gồm 20 nội dung, tập trung đánh giá khả năng giao tiếp, tương tác xã hội và hành vi của trẻ trong đời sống hằng ngày.
Địa điểm và quy trình khám sức khỏe định kỳ
Bộ Y tế hướng dẫn trẻ sẽ được khám tại trạm y tế xã/phường; các địa điểm khám sức khỏe lưu động bố trí hợp lý hoặc các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập các cấp khám bệnh, chữa bệnh ban đầu và cơ bản. Theo đó, các địa phương lập kế hoạch khám sức khỏe định kỳ cho trẻ; thông tin rộng rãi về buổi khám; thông báo đến cha, mẹ. Mỗi dây chuyền khám gồm bác sĩ, điều dưỡng hoặc hộ sinh và nhân viên hỗ trợ; được trang bị dụng cụ khám, đồ chơi phục vụ đánh giá phát triển tinh thần-vận động cũng như sổ sức khỏe điện tử. Kết quả khám sẽ được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử, liên thông với hệ thống dữ liệu y tế và bảo hiểm y tế theo quy định.
Tư vấn và chuyển tuyến khi phát hiện bất thường
Theo Bộ Y tế, trong quá trình khám, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử của trẻ và người mẹ, đánh giá đầy đủ các nội dung chuyên môn, tư vấn theo dõi hoặc can thiệp. Trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ mắc bệnh, trẻ sẽ được tư vấn chuyển đến cơ sở khám, chữa bệnh phù hợp để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
