TP.HCM triển khai chiến lược chăm sóc sức khỏe người cao tuổi toàn diện
Tại buổi làm việc gần đây, Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Phước Lộc đã đưa ra vấn đề cấp thiết về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trong bối cảnh già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng. Ông nhấn mạnh rằng y tế là trụ cột vô cùng quan trọng trong chiến lược này, đòi hỏi sự tập trung và đầu tư mạnh mẽ.
Cơ hội và thách thức trong bối cảnh mới
Theo ông Nguyễn Phước Lộc, TP.HCM đang có cơ hội rất lớn và không gian rộng mở để thực hiện công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa trên nền tảng kinh tế - xã hội vững chắc, thực tiễn phong phú và cơ sở khoa học sẵn có. Tuy nhiên, khó khăn hiện nay nằm ở cơ sở pháp lý để vận hành cơ chế trong bối cảnh sau sáp nhập, với không gian đô thị mở rộng và quy mô dân số lớn hơn đáng kể.
Vì vậy, thành phố phải xác định trọng tâm và trọng điểm rõ ràng hơn trong chiến lược phát triển. Cụ thể, cần dựa trên Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân để triển khai thực hiện.
Nghị quyết 72: Nền tảng cho chiến lược dài hạn
Nghị quyết 72 nêu rõ ba nguyên tắc cốt lõi: Dự phòng là then chốt và là nền tảng; người dân là trung tâm của mọi hoạt động; mục tiêu cuối cùng là tăng tuổi thọ khỏe mạnh, tức là nâng cao chất lượng sống của người cao tuổi một cách bền vững.
Đối với người bệnh, nếu chăm sóc tốt sức khỏe người cao tuổi từ sớm, duy trì tình trạng khỏe mạnh thì sẽ giảm đáng kể chi phí y tế về lâu dài. Đồng thời, thành phố phải tăng cường số hóa hệ thống y tế, củng cố mạng lưới y tế cơ sở, và nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc một cách toàn diện. Chỉ từ những mục tiêu lớn đó, thành phố mới có thể cụ thể hóa thành lộ trình thực hiện chi tiết và khả thi.
"5 nhất quán" và "5 rõ" trong triển khai
Phó bí thư Thành ủy đã chỉ đạo các sở, ngành liên quan phải tiếp thu nghiêm túc ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, yêu cầu khi triển khai Nghị quyết 72 phải đảm bảo "5 nhất quán": nhất quán về chính trị, pháp lý, dữ liệu, phân bổ nguồn lực và truyền thông. Những nội dung quan trọng này cần được cụ thể hóa đầy đủ trong đề án chăm sóc sức khỏe người cao tuổi của thành phố.
Mọi hoạt động phải dựa trên dữ liệu thực tế để phân tích khoa học, từ đó phân bổ nguồn lực hợp lý và đầu tư có trọng tâm theo từng vùng dân cư, đảm bảo hiệu quả tối đa. Ông Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh: "Chúng ta định hướng phát triển theo mô hình đa tầng, đa cực, đa trung tâm. Vì vậy, việc đầu tư phải phù hợp cả về nội dung, lĩnh vực, phần việc và bố trí nguồn lực, địa điểm cho phù hợp".
Ông yêu cầu xác định rõ nhóm việc theo thời gian: trước mắt, trung hạn, dài hạn; phân biệt việc thí điểm và việc nhân rộng; xác định quy mô thực hiện ở cấp thành phố, cơ sở y tế hay địa phương cụ thể.
Ưu tiên chăm sóc tại nhà và cộng đồng
Theo ông Nguyễn Phước Lộc, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại nhà và cộng đồng là hướng đi ưu tiên hàng đầu. Các mô hình hiện có như câu lạc bộ người cao tuổi, tổ tình nguyện chăm sóc cần được đánh giá lại chất lượng hoạt động, từ đó hoàn thiện cơ chế phù hợp với thực tế phát triển.
Cần phải tiếp thu tuyệt đối ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư khi triển khai Nghị quyết 72 để áp dụng tối đa cho đề án của thành phố. Đó là sớm hoàn thiện thể chế, tức cụ thể hóa trong điều kiện đặc thù của TP.HCM, sớm khởi động các dự án trọng điểm và bố trí vốn đầu tư hợp lý. Đồng thời phải thực hiện "5 rõ": rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thời gian và rõ kết quả đạt được.
Các nhiệm vụ trọng tâm và chính sách hỗ trợ
Phó bí thư Thành ủy cũng đặt ra một số vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu và thực hiện ngay: tăng cường kiểm soát bệnh không lây nhiễm; phát triển thí điểm các chương trình dinh dưỡng, vật liệu y tế, phục hồi chức năng chuyên biệt cho người cao tuổi.
Mục tiêu cụ thể được đề ra: trong năm 2026 bao phủ 100% quản lý sức khỏe người cao tuổi bằng sổ điện tử hiện đại. Giai đoạn 2026 - 2027 quyết tâm định hướng xây dựng bệnh viện lão khoa chuyên sâu của ngành y tế TP.HCM hoặc mở rộng các đơn vị lão khoa hiện có để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.
Về chính sách hỗ trợ, TP.HCM đã bao phủ 100% bảo hiểm y tế cho người cao tuổi. Theo ông Nguyễn Phước Lộc, vấn đề còn lại là phần đồng chi trả, và thành phố cần xem xét có nên thí điểm miễn giảm phần đồng chi trả này cho một số nhóm bệnh đặc thù hay không.
Phát triển nguồn nhân lực và mô hình đa tầng
Vấn đề nguồn nhân lực chăm sóc người cao tuổi cũng được đánh giá là khá cấp bách. Ông Nguyễn Phước Lộc cho rằng cần xác định rõ tiêu chí, nội dung đào tạo và tận dụng hiệu quả hệ thống các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thành phố.
Có thể thí điểm đào tạo ngắn hạn, cấp chứng chỉ trước, sau đó nâng dần lên với định hướng xây dựng lực lượng chăm sóc người cao tuổi mang tính kỹ năng thực hành hơn là điều trị chuyên sâu. Ngành y tế cần chủ động đề xuất cơ chế phù hợp để phát triển thành trung tâm y tế chuyên sâu về lão khoa.
Bên cạnh đó, cần rà soát quy hoạch, phát triển mô hình chăm sóc người cao tuổi đa tầng: từ cộng đồng, bán trú đến điều dưỡng chuyên sâu. Với các trường hợp nặng như sa sút trí tuệ, cần có hệ thống y tế chuyên trách và cơ chế nhà nước hỗ trợ đặc biệt.
Huy động sức mạnh toàn xã hội
Cuối cùng, cần xác định rõ các mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và thí điểm, quy mô triển khai phù hợp, đồng thời đẩy mạnh công tác truyền thông để huy động sự tham gia của toàn xã hội. Có thể tổ chức lễ phát động sau khi đề án được thông qua, kêu gọi doanh nghiệp, tổ chức tôn giáo cùng tham gia đóng góp.
Mục tiêu cuối cùng là xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe người cao tuổi toàn diện, bền vững, dựa vào cộng đồng nhưng có sự dẫn dắt chuyên môn của hệ thống y tế hiện đại, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội trong bối cảnh già hóa dân số.
