Ngày 24 tháng 4, Hội Y tế công cộng Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức lễ khởi động Chương trình Ký ức Covid-19 tại thành phố. Chương trình có sự đồng hành và hỗ trợ của Viện Ký ức Ad Memoriam Institute đến từ Pháp.
Bối cảnh đại dịch và những con số biết nói
Phát biểu tại buổi lễ, Tiến sĩ, Bác sĩ Lê Trường Giang, Chủ tịch Hội Y tế công cộng TP.HCM, cho biết chỉ trong hơn ba năm, từ cuối năm 2019 đến tháng 6 năm 2023, đại dịch Covid-19 đã xâm nhập và bùng phát tại hầu hết các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Hậu quả là hơn 768 triệu trường hợp nhiễm bệnh và gần 7 triệu ca tử vong đã được ghi nhận toàn cầu.
Riêng tại Việt Nam, tính đến tháng 6 năm 2023, cả nước có 11.619.843 ca nhiễm và 43.206 ca tử vong. Trong đó, TP.HCM ghi nhận hơn 600.000 ca nhiễm và hơn 20.000 ca tử vong, chiếm tỷ lệ đáng kể trong tổng số ca tử vong của cả nước.
Các hoạt động hậu đại dịch tại TP.HCM
Sau khi đại dịch được kiểm soát, TP.HCM đã triển khai nhiều hoạt động nhằm rút kinh nghiệm và củng cố năng lực y tế công cộng. Cụ thể:
- Thành ủy TP.HCM triển khai biên soạn tập sách về công tác phòng, chống Covid-19.
- Ủy ban Nhân dân TP.HCM xây dựng đề án kiện toàn, nâng cao năng lực Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố.
- Hội đồng Nhân dân TP.HCM ban hành các chính sách tăng cường năng lực trạm y tế phường, xã.
- HĐND TP.HCM ban hành Nghị quyết 22/2023/NQ-HĐND và UBND TP.HCM ban hành Quyết định 5632/QĐ-UBND về chính sách đặc thù xây dựng mạng lưới cộng tác viên sức khỏe cộng đồng.
- Đặc biệt, TP.HCM đã chính thức đưa vào hoạt động Công viên tưởng niệm nạn nhân Covid-19 tại số 1 Lý Thái Tổ, phường Vườn Lài.
Nhìn lại để chuẩn bị cho tương lai
Tiến sĩ, Bác sĩ Lê Trường Giang nhấn mạnh rằng khi cuộc sống đã trở lại bình thường, ký ức về Covid-19 có nguy cơ dần bị lãng quên. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các chuyên gia phòng chống dịch trên thế giới cảnh báo nguy cơ xuất hiện đại dịch mới. Do đó, Covid-19 cần được nhìn nhận như một đợt tổng diễn tập để thành phố nhìn lại những việc đã làm được, những hạn chế cần khắc phục và chuẩn bị tốt hơn cho tương lai.
Chương trình quy tụ các chuyên gia, nhà khoa học và các đơn vị liên quan nhằm cùng phân tích, đúc kết kinh nghiệm, từ đó đề xuất các giải pháp tham mưu cho lãnh đạo TP.HCM. Hội Y tế công cộng TP.HCM giữ vai trò khởi xướng và kết nối, trong khi các hoạt động cụ thể sẽ do từng đơn vị chủ động triển khai.
Ba trục chính của chương trình
Chương trình được xây dựng dựa trên ba trục chính: nhớ lại, suy nghĩ và hành động. Cụ thể:
- Nhớ lại: Thu thập tư liệu, hình ảnh, câu chuyện và dữ liệu về hoạt động phòng chống dịch để xây dựng kho dữ liệu Covid-19 tại TP.HCM.
- Suy nghĩ: Tổ chức nghiên cứu, phân tích nhằm rút ra các bài học kinh nghiệm.
- Hành động: Kiến nghị các chương trình, dự án và giải pháp can thiệp để nâng cao năng lực ứng phó chủ động với dịch bệnh.
Riêng trong năm 2026, chương trình dự kiến tập hợp tư liệu, hình ảnh và các nghiên cứu về phòng chống Covid-19 đã được công bố; xây dựng website chương trình; và tổ chức các hội thảo chuyên môn.
Hợp tác quốc tế và chia sẻ kinh nghiệm
Giáo sư Laetitia Atlani-Duault, đại diện Viện Ký ức Ad Memoriam Institute, bày tỏ ấn tượng với mục tiêu của chương trình tại TP.HCM và khẳng định sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, công cụ và phương pháp mà viện đã triển khai để TP.HCM tham khảo. Theo giáo sư, chương trình ký ức Covid-19 không chỉ để nhìn lại quá khứ mà còn nhằm truyền cảm hứng và chuẩn bị tốt hơn trước các thách thức y tế sắp tới.
Ông Gilles Angles, Tham tán Y tế, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, cho rằng việc khởi động Chương trình Ký ức Covid-19 là sáng kiến cần thiết để phân tích, rút ra bài học và chuẩn bị tốt hơn trước những khủng hoảng y tế trong tương lai. Theo ông, những bài học từ thực tiễn phòng chống Covid-19 tại TP.HCM không chỉ có giá trị đối với thành phố và Việt Nam mà còn đóng góp vào kinh nghiệm chung của thế giới trong xây dựng hệ thống y tế có khả năng thích ứng tốt hơn.
