Ngày 21 tháng 5, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội, trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, phối hợp cùng Tổ chức Soi Dog Foundation và Doanh nghiệp xã hội SBCC Vietnam đã tổ chức Hội nghị tập huấn chuyên môn về Tiêu chuẩn quốc tế trong trợ tử nhân đạo cho chó và mèo. Đây là sự kiện đầu tiên thuộc loại hình này tại Việt Nam trong hệ thống thú y công cộng.
Mục tiêu chiến lược hướng tới năm 2030
Hội nghị nằm trong khuôn khổ Dự án "Thí điểm mô hình phòng, chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo tại một số phường trên địa bàn thành phố Hà Nội" được UBND Thành phố phê duyệt ngày 24 tháng 7 năm 2025. Dự án hướng tới mục tiêu quốc gia không còn ca tử vong ở người do bệnh dại vào năm 2030, đồng thời hỗ trợ chuyển đổi sinh kế bền vững cho các hộ kinh doanh và giết mổ chó mèo, từng bước nâng cao tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế.
Hơn 50 cán bộ, nhân viên thú y và đại diện một số phòng khám, điều trị chó mèo từ 14 phường thí điểm trên địa bàn Thành phố đã tham dự hội nghị.
Nội dung tập huấn chuyên sâu
Chương trình tập huấn bao gồm ba nội dung chính:
Khung pháp lý và trách nhiệm nghề nghiệp
Cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, nhận diện khoảng trống tiêu chuẩn quốc gia trong trợ tử nhân đạo, và giới thiệu khung phúc lợi động vật theo chuẩn của Tổ chức Thú y thế giới (WOAH) và Hiệp hội Thú y thú nhỏ thế giới (WSAVA).
Kỹ thuật thực hành và quy trình chuẩn (SOP)
Hướng dẫn quy trình trợ tử nhân đạo hai bước theo chuẩn vàng quốc tế và ứng dụng thuật toán ra quyết định của IFAW.
Sức khỏe tâm thần và kỹ năng truyền thông
Nhận diện Compassion Fatigue (kiệt sức vì lòng trắc ẩn), phòng ngừa sang chấn nghề nghiệp, và kỹ năng ứng xử chuyên nghiệp với các bên liên quan.
Phát biểu của lãnh đạo và chuyên gia
Ông Ngô Đình Loát, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội, nhấn mạnh: "Đây không đơn thuần là một quy trình kỹ thuật, mà là việc thực thi trách nhiệm công vụ khi cần thiết. Khi đội ngũ cán bộ cơ sở được trang bị đầy đủ kiến thức và công cụ để xử lý động vật một cách nhân đạo, cơ quan quản lý nhà nước sẽ có cơ sở vững chắc để kiểm soát dịch bệnh hiệu quả, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và từng bước đưa công tác quản lý tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế."
Ông Faizan Jalil, Quản lý cao cấp của Tổ chức Soi Dog Foundation, cho biết: "Trợ tử nhân đạo là tiêu chuẩn tối thiểu mà bất kỳ hệ thống thú y có trách nhiệm nào cũng cần hướng tới. Kinh nghiệm triển khai tại các quốc gia Đông Nam Á cho thấy, khi lực lượng thú y cơ sở được đào tạo bài bản về phúc lợi động vật, năng lực kiểm soát dịch bệnh, đặc biệt là bệnh dại, được nâng cao rõ rệt." Ông nhấn thêm: "Chương trình tập huấn tại Hà Nội là minh chứng rõ ràng rằng Việt Nam đang sẵn sàng thay đổi, và Soi Dog Foundation tự hào được đồng hành trong hành trình đó."
Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc Doanh nghiệp xã hội SBCC Vietnam, đơn vị phụ trách chiến lược truyền thông thay đổi hành vi, chia sẻ: "Thay đổi hành vi bền vững không bắt đầu từ quy định, mà bắt đầu từ nhận thức và động lực bên trong của người thực thi. Hội nghị không chỉ trang bị kỹ thuật mà còn xây dựng nền tảng để cán bộ thú y cơ sở hiểu sâu về trách nhiệm và khoa học đằng sau mỗi quy trình – đồng thời được bảo vệ về sức khỏe tâm thần trong quá trình thực hành." Bà nhấn mạnh: "Đây chính là cơ chế then chốt mà truyền thông thay đổi hành vi hướng tới: khi người thực thi làm đúng không chỉ vì bắt buộc mà vì hiểu và tin, sự thay đổi đó mới thực sự bền vững và có khả năng lan tỏa trong cộng đồng."
Phản hồi từ cán bộ thú y
Chị Trần Thị Nguyệt, cán bộ thú y phường Hà Đông, tham dự viên tập huấn, cho biết: "Quy trình khoa học và nhân đạo này giúp chúng tôi chủ động xử lý các tình huống thực tế một cách chính xác và tự tin hơn. Đặc biệt, việc chương trình đặt vấn đề sức khỏe tâm lý của người thực hành vào trung tâm nội dung là một cách tiếp cận nhân văn thiết yếu, giúp chúng tôi duy trì được động lực và sự bền vững lâu dài trong công tác."
Kế hoạch tiếp theo
Sau hội nghị tập huấn này, các đơn vị tổ chức sẽ tiếp tục phối hợp để hỗ trợ từng cán bộ thú y phường xây dựng Quy trình thực hành chuẩn (SOP) nội bộ; theo dõi và đánh giá việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn địa bàn; và nghiên cứu đề xuất khung pháp lý cụ thể cho trợ tử nhân đạo trong bối cảnh quản lý thú y đô thị tại Việt Nam. Mô hình thí điểm tại 14 phường Hà Nội kỳ vọng sẽ trở thành tài liệu tham chiếu cho các đô thị khác trên cả nước trong quá trình xây dựng tiêu chuẩn phúc lợi động vật và kiểm soát bệnh lây truyền từ động vật sang người.
